American Beauty

Lester Burnham (rewelacyjny Kevin Spacey) w "American Beauty" jest przegrany na całej linii - żona go zdradza z byle kim, dla żądzy wyjścia z przeciętniactwa, córka jest zakompleksiona i otwarcie go nienawidzi. Ma przeciętną pracę, która nie tylko, że go nie satysfakcjonuje, to jeszcze istnieje realne zagrożenie redukcją. Zaczyna swoją opowieść od słów: "to jest ostatni dzień reszty mego życia", od dnia, gdy poznaje zmysłową lolitkę i jego bezbarwne życie zaczyna mu zwisać - chce je zmienić. Porzuca pracę ( w bardzo ciekawy sposób - po prostu szantażuje swojego szefa o molestowanie seksualne, a jak wiadomo w Ameryce w dobie politycznej poprawności i szaleństwa na punkcie molestowania ma szansę wygrać każdą, nawet zupełnie bezsensowną sprawę), zaczyna trenować i poprawiać swoją kondycję porannym bieganiem i ćwiczeniami ze sztangą w garażu. Kupuje sobie wymarzony przez lata samochód - czerwonego sportowego Firebirda. Wydatnie w zmianie sposobu myślenia pomaga mu trawka kupiona od nowego sąsiada. Masturbuje się w łazience, w łóżku leżąc z żoną i wcale się tym nie przejmuje - wie, że świadczy to o jego upadku i porażce życiowej. Między nim i lolitką - koleżanką córki, która wprowadziła tyle zamieszania i tyle ożywienia w jego bezbarwne życie, dochodzi do sceny prawie łóżkowej. Ale Lester orientuje się, że zachowałby się jak najpodlejsza świnia, gdyby przespał się z tym podlotkiem. Tym bardziej, że podlotek wcale nie jest tak odważny i wyzywający jak w momencie poznania, że okazuje się wrażliwą, delikatną i zupełnie w sprawach seksu nieobeznaną nastolatką.

Lester wycofuje się i zaczyna chyba rozumieć, że poprzez swoje dziwactwa doprowadził do jakiegoś dziwnego stanu całe swoje otoczenie, tym bardziej, że nowy sąsiad - zagorzały militarysta i zwolennik twardej szkoły życia pełnej zasad wprost ze szkoły wojskowej nagle chce go pocałować w zupełnie niedwuznaczny sposób.
Zaczyna wspominać swoje piękne czasy młodzieńcze, swoje ówczesne marzenia, pragnienia i plany. Ogląda z rozrzewnieniem zdjęcia sprzed lat. I ginie z ręki sąsiada - pedała. Ginie zastrzelony ze słowami : "Man, oh man, oh man..."
"W zasadzie powinienem się wkurzyć za to, co mnie spotkało, ale na świecie jest tyle piękna, że co mi tam..." - tak kończy swoją opowieść z zaświatów.

Film jest bardzo celną i bardzo zjadliwą satyrą na całą Amerykę, na jej styl życia, prostactwo, obawy, na młodzieńcze stereotypowe troski, na los przegranych życiowo ludzi po czterdziestce. Kevin Spacey gra jak natchniony. Ma tak rozwalający wyraz twarzy, półprzymknięte oczy, lekko zgarbioną sylwetkę, że trudno się nie zachwycać. Świetnie wtórują mu również inni aktorzy: Annette Bening w roli jego próbującej zrobić karierę za wszelką cenę żony, Thora Birch jako nienawidząca go córka, Mena Suvari w roli zmysłowej lolitki i Wes Bentley jako sąsiad rozprowadzający trawkę i jednocześnie chłopak córki Lestera.
Film wyprodukowała wytwórnia Dreamworks należąca do Stevena Spielberga, zatem należałoby się spodziewać, że oprawa muzyczna pełna będzie patosu i orkiestrowej przesady. Widzowie zostali jednak mile zaskoczeni - muzyka jest kameralna, czerpiąca wprost z nowoczesnych i bardziej ambitnych nurtów elektroniki, ale nie tylko - od czasu, gdy Lester zauważa u sąsiada płytę Pink Floyd, słyszymy również stare, dobre hity z lat siedemdziesiątych.

"American Beauty" to doskonały obraz pod każdym względem. Nie waham się użyć tego stwierdzenia. To chyba jeden z nielicznych filmów, który zainteresował mnie tak naprawdę w całej ubiegłej dekadzie. Wiele było w latach dziewięćdziesiątych filmów dobrych, wiele ciekawych, mnóstwo przeciętnych i jeszcze więcej beznadziejnych. Zupełnie zasłużenie dostał Oscary 1999 za najlepszy film, reżyserię, scenariusz i dla najlepszego aktora.
Porównajmy może dla zupełnej pewności kilka filmów - zdobywców Oscarów z lat 90-tych: "Angielski Pacjent", "Titanic" (tragiczne pomyłki jurorów), "Forrest Gump" (ten film można porównywać do "American Beauty" - który będzie górą - kwestia gustu i zamiłowania widza), "Milczenie Owiec", "Tańczący z Wilkami" czy "Bez Przebaczenia" (znakomite filmy, ale moim zdaniem słabsze od American Beauty).

Kiff