1961


Alan Bartlett Shepard
Jako jeden z Pierwszej Siódemki, Shepard był pierwszym Amerykaninem, który poleciał, co prawda na krótko, w przestrzeń kosmiczną. W roku 1971 r. chodził po Księżycu (Apollo 14).
Explorer 11
Pierwszy satelita astronomiczny z serii Explorer, pierwszy satelita do badania promieni gamma. Jego odkrycia nasunęły nowe wątpliwości co do teorii stanu ustalonego Wszechświata.
Merkury
Jednoosobowy statek kosmiczny używany do pierwszych amerykańskich lotów załogowych; po raz pierwszy użyty w suborbitalnym locie statku Merkury 3 w maju 1961 r., po raz ostatni w locie statku Merkury 9 w maju 1963 r.
Merkury 2
Próbny lot suborbitalny statku kosmicznego Merkury (rakieta nośna Redstone) w ramach przygotowań do pierwszego suborbitalnego załogowego lotu statku Merkury.
Merkury 3
Lot suborbitalny po torze balistycznym z Shepardem na pokładzie.
Merkury 5
Próbny lot statku kosmicznego Merkury przy pomocy rakiety nośnej Atlas przed pierwszym załogowym lotem suborbitalnym statku Merkury; dwukrotne okrążenie orbity (wadliwe działanie urządzeń statku nie pozwala na zaplanowane trzykrotne okrążenie Ziemi).
Oscar 1
Pierwszy Oscar (orbitujący satelita dla radia amatorskiego) wysłany na orbitę razem z satelitą rozpoznawczym Discoverer 36; inne satelity z tej trwającej serii dostają się na orbitę w taki sam sposób.
Projekt Apollo
Program Apollo, którego ukoronowaniem było postawienie przez człowieka stopy na Księżycu, narodził się osiem lat wcześniej. 25 maja 1961 roku prezydent Stanów Zjednoczonych John F. Kennedy, występując w Kongresie, przekonywał, że Amerykanie powinni wyruszyć w kierunku Księżyca i wylądować na nim „przed upływem obecnej dekady”. Powołana do życia trzy lata wcześniej NASA zdążyła już wówczas zrealizować znaczną część programu Merkury, mającego na celu wysłanie amerykańskiego astronauty na orbitę. W NASA zdawano sobie sprawę z tego, że przejście bezpośrednio od programu Merkury do programu Apollo byłoby zbyt dużym krokiem, i dlatego zainicjowano program pośredni - Gemini. Sześć udanych lotów statków Merkury oraz dziesięć zakończonych powodzeniem lotów Gemini, zrealizowanych do końca 1966 roku, dostarczyło informacji i doświadczeń, które dawały duże szanse na lądowanie Apollo na Księżycu pod koniec tamtej dekady. W czasie, gdy astronauci z programów Merkury i Gemini przesuwali coraz dalej granice załogowych lotów kosmicznych, posuwały się naprzód prace nad skomplikowanymi elementami konstrukcyjnymi urządzeń potrzebnych do lądowania na Księżycu. Na płycie wyrzutni rakietowej znajdowała się, po pierwsze, olbrzymia rakieta nośna Saturn V, najpotężniejsza rakieta w całej historii - o wysokości 111 metrów. Na przylądku Canaveral zamontowano nowy zespół urządzeń wyrzutni rakietowej 39, nad którym górował budynek montażu rakiet, gdzie części rakiety Saturn V były montowane w jedną całość. Był tam oczywiście sam statek Apollo, zaprojektowany dla trzyosobowej załogi i składający się z trzech części. Statek o konstrukcji modularnej był konieczny ze względu na manewry konieczne przy podróży na Księżyc, lądowaniu na nim i powrocie na Ziemię. Technika ta jest znana jako zamierzone spotkanie na orbicie okołoksiężycowej. Załoga podróżowała w przedziale załogowym (sterowniczym, CM), który był połączony z przedziałem napędowym (usługowym, SM). Taki układ określany był mianem zespołu załogowo-napędowego (CSM). W trakcie podróży na Księżyc do przedziału załogowego (CM) był dołączony statek do lądowania na Księżycu - lądownik LM. Cały statek wchodził na orbitę okołoksiężycową, a następnie dwóch astronautów opuszczało się w lądowniku LM na powierzchnię Księżyca . Po dokonaniu badań na jego powierzchni, przy użyciu górnej części lądownika LM, powracali oni na orbitę i spotykali się tam z trzecim astronautą, który krążył ponad nimi w zespole załogowo-napędowym (CSM).
Projekt Gemini
Gemini to nazwa amerykańskiego programu załogowych lotów kosmicznych opracowanego w celu wypełnienia luki pomiędzy nieskomplikowaną techniką i technologią programu Merkury a zaawansowanymi urządzeniami i oprogramowaniem niezbędnymi w programie Apollo. Podczas gdy kabina statku Merkury była przewidziana dla jednego astronauty, kabina statku Gemini (co znaczy „Bliźnięta”) została zaprojektowana dla dwóch osób. Posiadała ona również właz pozwalający na wychodzenie na „spacer w kosmosie”. Innymi celami programu były: przećwiczenie manewrowania na orbicie, zamierzonego łączenia się statków na orbicie, oraz zbadanie oddziaływania nieważkości na astronautów podczas długotrwałych wypraw. Zrealizowanie tych wszystkich zamierzeń było warunkiem powodzenia kolejnego programu Apollo. Loty załogowe statków Gemini, a było ich łącznie dziesięć, rozpoczęły się od lotu Gemini 3 w marcu 1965 roku, a zakończyły lotem Gemini 12 w listopadzie 1966 roku. Wszystkie statki z tej serii były wynoszone w przestrzeń przez rakiety Titan. Na statku Gemini 3 swój pierwszy lot wykonał astronauta John Young, rozpoczynając w ten sposób swoją wybitną karierę trwającą przez kolejne fazy programów Gemini, Apollo oraz lotów wahadłowców kosmicznych. W trakcie lotu Gemini 4 (czerwiec 1965) Edward White, jako pierwszy Amerykanin, odbył spacer w kosmosie. Podczas lotów Gemini 5 (sierpień 1965), a następnie Gemini 7, który znajdował się na orbicie przez dwa tygodnie, padały rekordy długości przebywania w przestrzeni kosmicznej. W trakcie lotu Gemini 8 (marzec 1966) doszło do pierwszego połączenia sztucznych obiektów kosmicznych na orbicie; w locie tym uczestniczył Neil Armstrong, który trzy lata później został pierwszym człowiekiem stawiającym stopę na Księżycu. Podczas kolejnych lotów miały miejsce zakończone powodzeniem inne połączenia sztucznych obiektów kosmicznych na orbicie oraz spacery w kosmosie. Szczytowym osiągnięciem ostatniej wyprawy - Gemini 12 (listopad 1966) - był trwający 51 godzin pobyt Edwina Aldrina poza statkiem kosmicznym. E. Aldrin był później towarzyszem N. Armstronga w czasie pierwszego lądowania na Księżycu. Pełna realizacja wszystkich założeń wypraw z programu Gemini przygotowała solidne podłoże dla programu Apollo i umożliwiła lot na Księżyc.
Projekt Merkury
Program Merkury był pierwszym amerykańskim programem załogowych lotów kosmicznych. Jego cele, wyglądające skromnie z perspektywy czasu, były następujące: umieszczenie załogowego statku kosmicznego na orbicie, zbadanie zdolności człowieka do przebywania w przestrzeni kosmicznej, oraz bezpieczny powrót człowieka i statku kosmicznego na Ziemię. NASA ogłosiła program Merkury w październiku 1958 roku, w kilka dni po jego zatwierdzeniu. Wiosną 1959 roku wybrano siedmiu pierwszych astronautów, którzy później byli znani jako „Pierwszych Siedmiu”. Byli to: Scott Carpenter, Gordon Cooper, John Glenn, Virgil Grissom, Walter Schirra, Alan Shepard oraz Donald Slayton. Wszyscy oni byli wojskowymi oraz doświadczonymi pilotami-oblatywaczami i pilotami samolotów myśliwskich. Po udanych lotach próbnych z udziałem szympansów, Alan Shepard odbył 5 maja 1961 roku krótki (15 minut), ale zakończony powodzeniem lot balistyczny - lot wysokim łukiem w przestrzeń. Jego ciasny statek kosmiczny, a raczej kabina, w której leciał, nosiła nazwę Freedom 7 (Wolność 7). (Na końcu wszystkich nazw kabin Merkury występowała liczba 7, która nawiązywała do „Pierwszych Siedmiu” astronautów). Virgil Grissom jako drugi odbył lot balistyczny na statku Liberty Bell 7 (Dzwon Wolności 7) w lipcu 1961 roku. Obie kabiny zostały wyniesione w przestrzeń przez rakiety Redstone. To utorowało drogę pierwszemu lotowi orbitalnemu Johna Glenna 20 lutego 1962 roku. W kabinie Friendship 7 (Przyjaźń 7), wyniesionej w przestrzeń przez rakietę nośną Atlas, okrążył on trzykrotnie Ziemię. Był on pierwszym Amerykaninem, który przebywał na orbicie satelitarnej, i trzecim człowiekiem na orbicie w ogóle, przed nim dokonali tego jedynie Jurij Gagarin i German Titow. Następnym astronautą, który powtórzył wyczyn J.Glenna był Scott Carpenter na statku Aurora 7 (Zorza 7) w maju 1962 roku. Po nim w październiku tego samego roku w kosmos poleciał Walter Schirra i na statku Sigma 7 okrążył Ziemię sześć razy . Program Merkury dobiegł końca, kiedy Gordon Cooper spędził na statku Faith 7 (Wiara 7) prawie półtorej doby na orbicie okołoziemskiej. Zamierzenia programu zostały zrealizowane, zgromadzono cenne doświadczenie. Przygotowano w ten sposób grunt pod następny krok w przestrzeń kosmiczną - program Gemini.
Ranger
NASA wysłała serię sond Ranger na Księżyc pomiędzy sierpniem 1961 a marcem 1965 roku. Celem było doprowadzenie do ich twardego lądowania na Księżycu po wykonaniu przez nie serii zdjęć powierzchni z bliskiej odegłości. Wcześniejsze wysłanie przez NASA sond Pioneer na Księżyc zakończyło się niepowodzeniem. Początkowo powodzenia nie osiągnęły również misje sond kosmicznych typu Ranger. Pierwszy trafił w Księżyc Ranger 4, ale nie wykonał zdjęć. Ranger 6 również doleciał do celu ale także nie przesłał zdjęć, dopiero Ranger 7 zdołał przesłać ponad 4000 zdjęć zanim rozbił się przy twardym lądowaniu na Morzu Obłoków w 1964 roku. Po nim poleciały Ranger 8 (luty 1965) i 9 (marzec 1965), które razem przesłały prawie 13 000 zdjęć. Sukces sond Ranger rozpoczął pomyślną dla NASA sekwencję lotów księżycowych, której kulminacją były efektowne lądowania Apollo przy końcu dekady.
Saturn 1
Pierwsza ze zbudowanych przez Wernhera von Brauna ciężkich rakiet pomocniczych; rakieta próbna służąca w pracach nad budową rakiety księżycowej Saturn V. 27 października 1961 roku ma miejsce pierwszy z 10 udanych lotów.
Scout
Rakieta nośna o niewielkiej sile nośnej. Pierwszego satelitę (Explorer 9) umieszcza na orbicie w lutym 1961 r.; nadal w użyciu. Dane dotyczą pierwszego modelu, długość najnowszej wersji (Scout G) wynosi 22,9 m.
Sputnik 10
Ostateczny test statku Wostok przed lotem załogowym. Zwiezdoczka szczęśliwie powróciła na Ziemię po wykonaniu jednego okrążenia wokół Ziemi.
Venera 1
Pierwsza sonda wystrzelona w stronę Wenus, z którą łączność została zerwana dwa tygodnie po wystrzeleniu, gdy była 23 miliony km od Ziemi.
Wostok
Pierwszy radziecki statek kosmiczny do lotów załogowych. 12 kwietnia 1961 r. Wostok 1 z Jurijem Gagarinem na pokładzie osiąga orbitę okołoziemską, zapoczątkowując erę załogowych lotów kosmicznych; w czerwcu 1963 r. Walentyna Tiereszkowa, jako pierwsza kobieta w Kosmosie, bierze udział w ostatnim z sześciu udanych lotów Wostoka.
Wostok 1
Pierwszy w historii załogowy lot kosmiczny. Gagarin jednokrotnie okrąża Ziemię, osiągając maksymalną wysokość około 325 km. Powraca na Ziemię na spadochronie. Ląduje w rejonie Saratowa. Kabina kosmonauty - aparat lądujący wszystkich statków serii Wostok I Woschod ma kształt kuli.
Wostok 2
Drugi człowiek na orbicie, pierwszy, który spał w kosmosie w czasie 17 okrążeń wokół Ziemi pierwszy, który cierpiał na chorobę kosmiczną. Do dziś najmłodszy człowiek, który był w kosmosie (miał jedynie 25 lat).