1982


Challenger
Drugi operacyjny wahadłowiec orbitalny Challenger (OV-099), rozpoczął swój żywot jako przedmiot prób wytrzymałościowych, przechodząc w szerokim zakresie trwające 11 miesięcy próby drgań. Po ich zakończeniu przeistoczył się we wszechstronny pojazd latający. Challenger wziął swoją nazwę od statku naukowo-badawczego amerykańskiej marynarki wojennej, przemierzającego Ocean Atlantycki i Ocean Spokojny w latach 1860 -1870. Lądownik LM statku Apollo 17 również nosił taką samą nazwę. Challenger po raz pierwszy został pokazany publicznie w ośrodku Palmdale firmy Rockwell w ostatnim dniu czerwca 1982 roku i kilka dni później został przetransportowany drogą lotniczą do Ośrodka Kosmicznego im. Kennedy'ego. Problemy związane z nieszczelnością instalacji zasilania silników głównych oraz z ładunkiem użytecznym spowodowały przesunięcie jego pierwszego lotu ze stycznia na 4 kwietnia 1983 roku. Ten lot, szósty w historii lotów wahadłowców, był pierwszym z zaledwie dziesięciu lotów Challengera. Jego dziesiąty lot w styczniu 1986 roku zakończył się tragicznie, kiedy człon orbitalny rozpadł się na kawałki w wyniku katastrofalnej eksplozji jednej z rakiet wspomagających wkrótce po starcie. Cała siedmioosobowa załoga zginęła; byli to pierwsi astronauci amerykańscy, którzy ponieśli śmierć podczas lotu statku kosmicznego. W trakcie swojego krótkiego okresu eksploatacji Challenger dokonał 987 okrążeń Ziemi, a w jego dzienniku pokładowym odnotowano 69 dni spędzonych w przestrzeni kosmicznej. Wahadłowiec Challenger ma na swoim koncie kilka nowych osiągnięć w przestrzeni kosmicznej. W trakcie jego inauguracyjnego lotu umieszczono w przestrzeni pierwszego satelitę śledzącego i przekazującego dane (TDRS-1), a astronauci Donald Peterson i Story Musgrave przetestowali nowe skafandry kosmiczne. W drugim locie Challengera (STS-7) uczestniczyła Sally Ride - pierwsza Amerykanka, która znalazła się w przestrzeni kosmicznej. W trakcie trzeciego lotu (STS-8) miał miejsce pierwszy nocny start wahadłowca i pierwsze nocne lądowanie. Podczas czwartego lotu Bruce McCandless, jako pierwszy astronauta, odbył spacer w kosmosie bez liny zabezpieczającej, oddalając się w załogowym urządzeniu manewrującym (MMU) na odległość 90 metrów od członu orbitalnego. Emocjonujący koniec tej wyprawy nastąpił wówczas, kiedy Challenger, jako pierwszy statek orbitalny, dokonał przyziemienia w Ośrodku Kosmicznym im. Kennedy'ego. Podczas następnej wyprawy Challengera (STS-41C) astronauci George Nelson i James van Hoften ponownie użyli załogowe urządzenie manewrujące (MMU) do spaceru w kosmosie, w celu przechwycenia oraz naprawienia niesprawnego satelity Solar Max. W trakcie tej wyprawy umieszczono również w przestrzeni urządzenie poddawane długotrwałemu oddziaływaniu czynników zewnętrznych (LDEF). Astronautka Sally Ride odbyła swój drugi lot kosmiczny biorąc udział w szóstej wyprawie Challengera (STS-41G); w tej samej wyprawie uczestniczyła również Kathryn Sullivan, która jako pierwsza kobieta-Amerykanka odbyła spacer w kosmosie. Podczas trzech następnych lotów w 1985 roku Challenger miał na swoim pokładzie w przestrzeni kosmicznej moduły laboratorium Spacelab. Towarzyszami załogi w locie laboratorium Spacelab 3 (STS-51B) były dwie małpy i 24 gryzonie. Podczas wyprawy STS-51F paletowy ładunek użyteczny Spacelab 2 zawierał "iglo" z automatycznymi systemami kontrolnymi. Przy starcie wystąpiła sytuacja wcześniejszego nieplanowanego wejścia na orbitę, z powodu przedwczesnego wyłączenia jednego z silników głównych. W ostatnim zakończonym szczęśliwie locie (STS-61A) Challengera, na jego pokładzie znajdowało się laboratorium Spacelab D1; była to wyprawa przeznaczona do wykorzystania przez Republikę Federalną Niemiec i w znacznej mierze przez nią finansowana. Załoga składająca się z ośmiu osób była rekordowo liczna. Dziesiąta, i zarazem, jak miał pokazać los, ostatnia wyprawa Challengera (STS-51L) zyskała miano "lotu nauczycielki", ponieważ wśród członków załogi była nauczycielka Christa McAuliffe, która według planu miała poprowadzić pierwsze lekcje z kosmosu. Jednak stało się inaczej. 28 stycznia 1986 roku, zaledwie 73 sekundy po, wydawało się, idealnie przebiegającym starcie, wokół Challengera wybuchła ognista kula i statek rozpadł się na drobne kawałki. W płomieniach zginęła cała siedmioosobowa załoga. Członkami załogi byli: wspomniana wcześniej Christa McAuliffe, Francis Scobee, Michael Smith, Judith Resnik, Ellison Onizuka, Ronald McNair oraz Gregory Jarvis. Kiedy naród amerykański pogrążony był w żałobie, a wszystkie loty wahadłowców były zawieszone bezterminowo, odbywała się intensywna akcja poszukiwania szczątków Challengera w wodach otaczających Przylądek Canaveral. Po siedmiu miesiącach od chwili katastrofy odnaleziono blisko połowę elementów konstrukcyjnych wahadłowca. Po zakończeniu badań, poszarpane szczątki wspaniałego pojazdu latającego Challenger zostały umieszczone na stałe w nieczynnym silosie startowym pocisków balistycznych Minuteman, na terenie Bazy Sił Powietrznych Przylądka Canaveral. Zachowane szczątki mają przypominać nam o zawsze istniejącym niebezpieczeństwie, na jakie narażeni są wszyscy ludzie wyruszający w przestrzeń kosmiczną.
Salut 7
Wyjątkowo udana stacja kosmiczna, odwiedzona przez dziesięć załóg statków z serii Sojuz (od Sojuza T-5 do Sojuza T-15). W czasie jednej z takich wypraw w 1984 r. kosmonauci przebywali na orbicie 237 dni, powrócili na Ziemię 7 lutego 1991 r.
Sojuz T5
Rekordowo długi pobyt w nowej stacji kosmicznej Salut 7. Start 19 kwietnia. Załoga umieszcza na orbicie niewielkie satelity, pracujące na potrzeby popularnych rozgłośni radiowych Iskra. Wyjście w przestrzeń w lipcu w celu zebrania wystawionych na działanie przestrzeni próbek, wykonania testów i wymiany sprzętu. Wizyty statków Sojuz T-6 i T-7, powrót na Ziemię w Sojuz T-7.
Sojuz T6
Wizyta w stacji Salut 7, spotkanie z Bieriezowojem i Liebiediewem. Kosmonauta programu Interkosmos Chretien jest pierwszym Francuzem w kosmosie; bierze udział w badaniach medycznych.
Sojuz T7
Wizyta w stacji Salut 7, spotkanie z Bieriezowojem i Liebiediewem. Sawicka zostaje drugą kobietą w kosmosie, 19 lat po Tiereszkowej. Załoga powraca statkiem Sojuz T-5.
STS 5
Pierwszy operacyjny lot wahadłowca, wysłanie satelitów SBS-3 i Anik C3. Nieudana próba pierwszego spaceru w kosmosie na zewnątrz wahadłowca, z powodu wadliwie wykonanych skafandrów.
Venera 13
Pierwsza z dwóch sond Wenus, wystrzelona w 1981 r. Udoskonalone wyposażenie zawiera system przekazywania obrazu, który wykonał pierwsze kolorowe zdjęcia powierzchni Wenus oraz spektrometr do analizy gleby. Identyczna Wenera 14, wystrzelona 4 listopada 1981 r. wylądowała w cztery dni później. Venera 15 i 16 wystrzelone w czerwcu 1983 r. weszły na orbitę Wenus w październiku i sporządziły mapę przy użyciu radaru.