Modele kartonowe

Projektowanie kartonowych modeli okrętów

Paweł Wołkowski


Ze względu na specyficzne właściwości tworzywa, z którego będziemy budowali nasze modele (papier, tektura, karton) nie możemy bezpośrednio wykorzystywać gotowych planów modeli statków i okrętów publikowanych np. w miesięczniku "Modelarz" (bardzo polecam). Musimy sami wykreślić rysunek warsztatowy dostosowany właśnie do specyfiki materiału, z którego będzie zbudowany model.

Przystępując do kreślenia takiego rysunku musimy z góry przewidzieć odpowiednia podziałkę. Np. okręt liniowy mający w rzeczywistości 183 m długości nie może być budowany jako model kartonowy w podziałce 1:100, gdyż miałby on 1830 mm długości i jego wykonanie na pewno byłoby bardzo utrudnione. Zatem dla tego rodzaju jednostek podziałka może być 1:300 lub 1:400. Natomiast niszczyciel "Błyskawica" mający 114 m długości z powodzeniem może być wykonany w podziałce 1:200, zaś statek rybacki 1:50, a drobnicowiec w podziałce 1:200 czy 1:100. Z doświadczenia wynika, że model kartonowy powinien być budowany w granicach 25...60 cm. Wymiary te pozwalają na zachowanie pełnej sztywności kadłuba. Przy większych modelach istnieje obawa, że może nastąpić deformacja przez skręcenie zbyt wielkiej stępki.

Przy kreśleniu rysunku warsztatowego dobrze jest dysponować bogatym materiałem w  postaci planów, fotografii, rysunków, wyposażenia pokładowego itp. Gdy posiadany plan nie odpowiada wybranej przez nas podziałce, to albo go zmniejszamy albo powiększamy, wykorzystując w tym celu ksero albo fotografie. Można to też uczynić pracochłonną metodą przenoszenia na papier milimetrowy lub siatkę pokrytą kwadratami.

Ponieważ budowę modelu rozpoczynamy zawsze od wykonania wręg dlatego też podstawową rzeczą będzie przygotowanie rysunków poszczególnych wręg (z rys. linii teoretycznych). Jeżeli stosunek przekrojów poprzecznych na posiadanym rysunku jest wielkości 1:1, to ich przeniesienie na tekturę nie nastręcza trudności. Jeżeli zaś mamy rysunek w podziałce 1:2, 1:2,5 lub jeszcze mniejszy, to najlepiej podzielić go liniami poziomymi i pionowymi na kwadraty o boku 4...8 mm, a następnie na arkuszu kalki technicznej kwadrat o boku tyle razy większym, ile razy mamy powiększyć rysunek, np. jeśli przekroje w podziałce 1:2,5 podzielimy na kwadraty o boku 4 mm, to z kolei narysujemy na kalce kwadraty o boku 4x2,5=10 mm.

Na kwadrat nanosimy wszystkie punkty każdego przekroju i łączymy je ze sobą, jak pokazano na rys. rysunek każdego przekroju powiększamy na oddzielnym arkuszu kalki, co ułatwi nam przenoszenie ich na tekturę.



Paweł Wołkowski