Kiedyś przeczytałem, że modelarstwo kolejowe jest starsze niż sama kolej ponieważ pierwszy model lokomotywy powstał zanim pierwsza "prawdziwa" lokomotywa wyruszyła na szlak. Modelarstwo kolejowe to nie tylko modele pojazdów, torów, budynków kolejowych, ale też budowa dioram, które stanowią całość. W modelarstwie kolejowym stosuje się wiele norm określających parametry dotyczące modeli, modułów (fragmentów makiet), sygnałów służących do sterowania. W USA zajmuje się tym organizacja zwana NMRA (National Model Railroad Association - http://www.nmra.org. W Europie zaś MOROP (Union Européenne des Modélistes Ferroviares et des Amis des Chemins de Fer lub Verband der Modelleisenbahner und Eisenb ahnfreunde Europas). NEM (Normen Europäischer Modelleisenbahnen) to oznaczenie kolejowych norm modelarskich. Obie organizacje ze sobą współpracują w pewnym zakresie, ale o ile NMRA publikuje wszystkie swoje normy i zalecane praktyki na stronie WWW to MOROP/NEM każe sobie za to płacić (sic!) i nie ma nawet swojej oficjalnej strony WWW (przynajmniej ja takiej nie znalazłem). Jedynie niektóre normy udało mi się odnaleźć w Internecie:
http://www.geocities.com/CapeCanaveral/Lab/2459/nem/nem.htm http://hjem.get2net.dk/erik_olsen/dmju/nem_fort.htm (język duński) http://hjem.get2net.dk/erik_olsen/norm_art.htm (język duński) http://home.t-online.de/home/Klaus.Gottschling/nem_norm.htm (język niemiecki)Poniższe dane zostały opracowane na podstawie artykułów w "MODELARZU" i danych z Internetu.
(wielkość) Z
| 1:220
| 6,5
| -
| -
| -
| N
| 1:160
| 9
| 6,5
| -
| -
| TT
| 1:120
| 12
| 9
| 6,5
| -
| H0
| 1:87
| 16,5
| 12
| 9
| 6,5
| S
| 1:64
| 22,5
| 16,5
| 12
| 9
| 0 (zero)
| 1:45
| 32
| 22,5
| 16,5
| 12
| I
| 1:32
| 45
| 32
| 22,5
| 16,5
| II
| 1:22,5
| 64
| 54
| 32
| 22,5
| III
| 1:16
| 89
| 64
| 45
| 32
| IV
| 1:11
| 127
| 89
| 64
| 45
| V
| 1:8
| 184
| 127
| 89
| 64
| VI
| 1:5,5
| 260
| 184
| 127
| 89
| | |||||||||
Dla modeli kolei wąskotorowych dodaje się literę określającą
szerokość toru:
http://users.vnet.net/paulrver/s-1.html
Trochę odbiegają one od skal przyjętych w Europie.
Podział ten dotyczy głównie niemieckich kolei i poszczególne europejskie
modelarskie organizacje narodowe stosują własny podział na epoki. W Polsce
jednak jak dotychczas nie istnieje jednolity podział na epoki w modelarstwie
kolejowym. Prawdopodobnie nie ma wystarczająco prężnej ogólnopolskiej organizacji
reprezentującej modelarzy kolejowych w Polsce aby to zrobić.
3. Podział na kategorie modelarskie w modelarstwie kolejowym
(stosowany obecnie przy okazji organizacji imprez modelarskich) wg DMV (Deutsche
Modellbahn Verband) z lat 50. Przyjęty w dawnych krajach Europy Środkowej
i stosowany jest do dzisiaj ze zmianami:
Kategoria A - szynowe pojazdy trakcyjne z własnym
napędem, głównie lokomotywy, wagony silnikowe, zespoły trakcyjne
Kategoria B - inne pojazdy szynowe bez własnego napędu
(np. wagony, pługi, pojazdy gospodarcze), ruchome, jeżdżące po torach
Podkategorie A1, B1 - modele wykonane od podstaw, całkowicie
własnoręcznie, z dopuszczeniem zastosowania niektórych części fabrycznych
(zestawy kołowe, zderzaki, sprzęgi, odbieraki prądu, silniki elektryczne)
Podkategorie A2, B2 - modele przebudowane z fabrycznych
na innego typu lub serii
Podkategorie A3, B3 - modele fabryczne waloryzowane
Kategoria C - budownictwo - wszelkiego rodzaju budynki,
wieże ciśnień, nastawnie, obiekty inżynierskie (mosty, wiadukty)
Kategoria D - urządzenia techniczne, np. wyposażenie lokomotywowni (obrotnice,
żurawie do wody, urządzenia do nawęglania, tankowania, kanały oczystkowe),
sygnalizatory, sieć trakcyjna
Kategoria E - modele wystawowe (witrynowe), mogły być bez napędu, nawet
nieruchome, np. taboru historycznego
Kategoria F - początkowo obejmowała tylko makiety i była dopuszczona
tylko w konkursach i wystawach krajowych, później dopisano dioramy
eksponowane na wystawach (ale nie na konkursach) międzynarodowych.
Źródła: