Malowanie
Malowanie Luftwaffe 1939-1945


Malowanie Luftwaffe to bardzo obszerny i ciekawy dział historii kamuflażu lotniczego. W początkowym okresie wojny praktycznie nie było odstępstw od przedstawionych poniżej zasad, im później jednak tym "barwniejsze" stawało się Luftwaffe. Konieczność dostosowania kamuflażu do różnych warunków terenowych i klimatycznych począwszy od Afryki a skończywszy na Rosji spowodowała ogromną różnorodność malowania.

W celu skrócenia opisów przyjąłem następujące oznaczenia:

Opisy kamuflażu podzieliłem na:

Dodałem też tabelę opisującą kolory RLM i ich przybliżone odpowiedniki Humbrola

Lotnictwo myśliwskie dzienne
Wrzesień 1939
góra i boki - RLM 70 i RLM 71 podział kolorów wzdłuż linii łamanych jednakowo dla wszystkich samolotów.
dół - RLM 65

1940
Boki zaczęto malować kolorem RLM 65.
Zastąpiono RLM 70 kolorem RLM 02
Latem zaczęto pokrywać boki drobnymi plamkami RLM 02 lub 71. Układ był uzależniony od jednostki jak i od inwencji malującego

1941-1944 Europa
Przyjęto nową kolorystykę. Zastąpiono barwy o odcieniach zielonych szarymi
góra - RLM 74 i RLM 75 podział na skrzydłach i usterzeniu liniami łamanymi
boki - plamy RLM 74/75 na RLM 76
dół - RLM 76

1941-44 Rosja
Fabryczny kamuflaż RLM 76/74/75 był na górze i bokach uzupełniany lub wręcz zastępowany w jednostkach kolorami o odcieniach zielonych (02,70,71,25) i piaskowych (79). Sposób nanoszenia tych kolorów był charakterystyczny dla całego jednostki - grupy, pułku czy dywizjonu
Zimą górne i boczne powierzchnie były malowane na biało farbami nietrwałymi - po pewnym czasie "wyłaził" oryginalny kamuflaż

1940-43 Afryka
Początkowo do Afryki trafiły samoloty w malowaniu "kontynentalnym" RLM76/74/75 lub rzadziej 65/02/71. Na ten wzór często nanoszono w warunkach polowych kolor piaskowy.
Regulaminowy wzór malowania
góra i boki - RLM 80 często z plamami RLM 79 nanoszonymi pistoletem
dół - RLM 78
Na niektórych Bf-109F/G granica podziału kolorów góra-dół znajdowała się w połowie wysokości kadłuba.
Początkowo używano kolorów oznaczanych RLM 79a i RLM 80a, pod koniec 1941 wprowadzono nowe odcienie oznaczane jako 79b (bardziej brązowy niż 79a) i 80b (bardziej zielony niż 80a)

1944-1945
Nowe kolory dla samolotów jednosilnikowych
góra - RLM 81/82 lub RLM 82/23 lub RLM 81/83 czasami uzupełniane o RLM76. Płynne przejścia między kolorami
dół - od jesieni 1944 pojawia się bardzo duża różnorodność barw zwłaszcza na Me-109, Fw-190 i Me-262.
Najczęściej różne elementy konstrukcyjne były malowane różnymi barwami
1. RLM 76 - cały dół, lub dolne powierzchnie kadłuba i niektóre elementy konstrukcyjne (osłony podwozia, stery, osłony silnika)
2. RLM 99 - rozcieńczona szpachlówka o odcieniach żółtozielonym lub białoszarym - dół i boki kadłuba albo dół skrzydeł. Raczej nie spotyka się jednoczenie kadłuba i skrzydeł RLM 99
3. RLM 41 - dominuje w ostatnich miesiącach wojny wewnętrzne i zewnętrzne pokrycia aluminiowe
4. RLM 44 - wyraźnie ciemniejsza niż RLM 76 - głównie osłony podwozia i stery kierunku Fw-190D.



Lotnictwo nocne
1940-43
myśliwce
cały samolot - półbyszcząca farba kolory czarnego
bombowce
dół - nietrwała czara matowa
góra - RLM 70/71 (jak dzienne) czasami uzupełniane o plamki lub żyłki RLM 21 lub RLM 76

lato 1943-45
cały samolot RLM 76.
góra - drobne plamki lub żyłki RLM 75 i/lub RLM 74.
Należy zaznaczyć, że kamuflaż na różnych typach samolotów powstawał w różny sposób. Np. na Me-110G pokrywano farbą RLM76 "fabryczny" kamuflaż RLM 74/75 pozostawiając "dziury" podczas gdy Ju-88 były w całości malowane RLM 76 i na ten kolor nanoszono plamki RLM 75.
Bombowce na dole i bokach pokrywano nietrwałą czarną matową farbą



Lotnictwo bombowe
W przeciwieństwie do jednostek myśliwskich w jednostkach bombowych przestrzegano ściśle schematów i odchylenia od normy były bardzo rzadkie.

Europa
góra i boki - RLM 70/71 podział liniami łamanymi
dół RLM 65

Afryka
góra i boki - RLM 80 z plamami RLM 79 (odmiany a i b jak w lotnictwie myśliwskim)
dół - RLM78

Rosja
Tak jak w Europie. Zimą malowanie góry i boków na biało.


Lotnictwo morskie
góra i boki - RLM 72/73 "morskie" odmiany RLM 70/71 - podział wzdłuż linii łamanych
dół - RLM 65


Tabela RLM

sm - myśliwskie
sn - nocne
sb - bombowe
smr - morskie


Nr
RLM
Opis
Odpowiednik Humbrol
Uwagi
01 srebrny 11  
02 szarozielony 31 sm; góra i plamy na bokach; 1940
wnętrza (m.in. komory podwozia)
04 żółty 154 oznaczenia szybkiej identyfikacji
05 kremowy 7  
21 biały 34  
22 czarny 33 sn;całe lub dół;1940-42
23 czerwony 60 oznaczenia
24 ciemnoniebieski 104 oznaczenia
25 jasnozielony 101 oznaczenia
sm;Rosja
26 brązowy 160  
27 żółty 99+ domieszka 33  
28 ciemnopurpurowy 107  
41 biało-szary 34+33 (95:5) wnętrza
1945
44 szary   sm; dół 1945; ciemniejszy niż RLM 76
61 bruatny 98 malowanie do 1939
62 zielony 120 j.w.
63 jasnoszary 147 lub 31 j.w. odmiana jasniejsza
63 zielonoszary 31 j.w. odmiana ciemniejsza
64 jasnoniebieski 47+domieszka 34 eksport
65 jasnoniebieski 65 sm,sb;dół
66 czarnoszary 32 wnętrza kabiny
67 ciemnooliwkowy 151 eksport
68 oliwkowy 120 eksport
69 kremowy 74 eksport
70 zielony 30 sm,sb;góra i boki
71 czarnozielony 30+33 91 j.w.
72 zielony 66 smr;góra i boki
73 ciemnozielony 111 j.w.
74 ciemny szarozielony 111+domieszka 33 sm; góra i plamy na bokach 1941-44
75 ciemny szary 156 sm; góra i plamy na bokach 1941-44
sn; plamki na górze
76 jasny szaroniebieski 145+domieszka 34 sm; dół i boki po 1941
sn; całe
77 jasnoszary 147  
78 jasnobłękitny 65+odrobina 89 dół - Afryka
79a piaskowo-żółty 63 góra - Afryka
79b piaskowo-brązowy 62 j.w.
80a oliwkowo-brązowy 155 plamy na RLM 79a - Afryka
80b oliwkowo-zielony 116 plamy na RLN 79b - Afryka
81 ciemno brązowo-fioletowa 98+66 (1:1) sm;1944-1945
trudno zidentyfikować jednoznaczny odcień
82 jasnozielony 131+120 (3:1) j.w.
83 zielony 88+30 j.w.
99 żółto-zielony
biało-szary
90
34
Rozcieńczona szpachlówka
sm; 1945




Literatura:
Jarosław Wróbel - Luftaffe 1935-45 cz. 1,2; seria Malowanie i Oznakowanie; AJ-Press
Robert Michulec - Luftaffe 1935-45 cz. 3,4; seria Malowanie i Oznakowanie; AJ-Press
Jarosław Pacewicz - Kolorystyka Modelarska
Grzegorz Przysuski -Lotnictwo myśliwskie Luftwaffe - historia i barwa
Aero - Plastic Kits Revue nr 26

Air Show 1'93


Autor: Witold Kozakiewicz