Malowanie
Malowanie RAF, FAA, RAAF i RNZAF 1939-1945

Malowanie samolotów brytyjskich w czasie IIwś było dość "konserwatywne". Praktycznie rzecz biorąc można wyróżnić tylko kilka schematów różniących się głównie kolorami rzadziej ich układem. Przedstawiam ogólne zasady malowania pomijając wyjątki. Obok RAF i FAA zamieściłem też podstawowe informacje o malowaniu RAAF i RNZAF. Wzorce kolorów zawarte są w tabeli barw FS.

Royal Air Force

Fighter Command

Europa
Góra i boki
od 12.10.1937 do 15.08.1941
plamy dark earth i dark green. Dwa układy plam określone dla każdego typu samolotu tzw. pattern A i B, przy czym B było lustrzanym odbiciem A. Generalnie A stosowano na samolotach o parzystym numerze seryjnym;
Od 1939 samoloty dwupłatowe były malowane trochę odmiennie tzn. elementy pozostające w cieniu były malowane farbami jaśniejszymi Light Earth i Light Green (dolny płat, dolna część boków kadłuba, ster i statecznik pionowy)
po 15.08.1941
Używano tylko pattern A.
zastąpiono kolor Dark Earth kolorem Ocean Grey.
Początkowo barwy poszczególnych samolotów różniły się odcieniami rozkładem pól. Brak odpowiedniej ilości farby Ocean Grey spowodował konieczność "dorabiania" jej w jednostkach Używano Medium Sea Gray i czarnej w proporcjach 7:1, jednak wszystkie fabryczanie nowe samoloty miały już kamuflaż regulaminowy.
Dół
W pierwszych miesiącach wojny stosowano następujący układ barw: lewa połowa kadłuba i lewe skrzydło białe, prawa połowa i skrzydło czarne (schemat nazywany night-white) lub kadłub aluminium skrzydła czarne/białe (night-white-aluminium). 6.06.1940 roku zaniechano tego i wprowadzono jednolite malowanie Sky type S. W okresie 27.11.1940-22.04.1941 wprowadzono ponownie malowanie prawego płata na czarno pozostawiając resztę w kolorze Sky. 15.08.1941 dolne powierzchnie malowano na kolor Medium Sea Gray.

Afryka
Początkowo tak jak w Europie. Od 10.07.1940 r. kolor Dark Green zastąpiono Middle Stone, czasami Dark Earth i Middle Stone zamieniano miejscami. dół Azure Blue. Układ plam taki jak na samolotach walczących w Europie.

Daleki Wschód
Malowanie takie jak europejskie Dark Green/Ocean Gray/Medium Sea Gray jednak do warunków panujących w Indiach bardziej pasował kamuflaż Dark Green/Dark Earth. Tak przemalowywane były niektóre Spitfire'y czy Thunderbolty, przy czym dolne powierzchnie pozostawały w kolorze Medium Sea Gray

Myśliwce nocne
Początkowo malowane były tak jak dzienne Od 22.05.1940 w całości na czarno RDM.2; Przy czym spotyka się egzemplarze w kamuflażu "dziennym" na górnych powierzeniach z czarnym dołem (np. Defiant N3437 EW-K z 307Sqn) 01.10.1942 wprowadzono nowy typ malowania góra i boki do linii symetrii bocznej kadłuba; Dark Green / Medium Sea Gray dół Medium Sea Gray


Bomber command

Bombowce; na górnych powierzchniach malowane były kolorami Dark Green/Dark Earth. Powierzchnie do wysokości 60 stoponi od stycznej do dolnej pow. kadłuba malowane na czarno. W 1940 samoloty przeznaczone do działań w dzień pokryto na dolnych i częściowo bocznych powierzchniach kolorem Sky. 04.09.1940 na bombowcach nocnych przesunięto granicę kolorów do 3/4 wysokości kadłuba, tak że boki i statecznik pionowy wraz ze sterem kierunku były malowane na kolor czarny RDM.2, przy czym granica podziału góra/dół mogła być prosta lub falista.
Od 15.08.1940 bombowce dzienne (np. bombowe wersje Mosquito) malowano podobnie jak myśliwce Dark Green/Ocean Grey i Medium Sea Gray, aczkolwiek nadal spotyka się samoloty Dark Green/Dark Earth/Sky
Bombowce konstrukcji amerykańskiej czasami pozostawiano w oryginalnym kamuflażu Olive Drab/Neutral Gray
Ciekawe jest malowanie samolotów typu Bristol Beaufort i Blenheim operujących nad Morzem Śródziemnym. Otóż kamuflaż tych samolotów był złożony z barw o odcieniach niebiesko-granatowych Light i Dark Mediterraean Blue i dół Azure Blue


Coastal command

Kamuflaż złożony z barw Extra Dark Sea Gray / Dark Slate Gray na górnych powierzchniach dolne i boki kadłuba były w kolorze białym. Granica kolorów biały/"szare" początkowo była tak jak w przypadku samolotów Bommber Command w 3/4 wysokości kadłuba. W 1944podniesiono ją jeszcze wyżej tak, że; kolory ciemne na kadłubie ograniczały się do wąskiego "paska".


Samoloty rozpoznawcze.

Dla samolotów operujących na dużych wysokościach kolor P.R.U. Blue, którym malowane były wszystkie powierzchnie samolotu. Spotyka się jednak samoloty malowane P.R.U. Blue na górnych i bocznych powierzcniach i Medium Sea Gray na dolnych (niektóre Spitfire) lub w układzie Dark Green/Medium Sea Gray góra i P.R.U.Blue dół - Mosquito. Wygląda na to, że jednak jest to bardziej efekt dostosowywania już istniejącego kamulażu do zadań rozpoznania fotograficznego. Samoloty dokonujących rozpoznaia taktycznego pozostawiano w malowaniu obowiązującym aktualnie w Fighter Command.
Spitfire używane w Afryce były malowane kolorem Royal Blue-błyszczący odpowiednik Roundel Blue koloru używanego w znakach rozpoznawczych. Kokardy wówczas malowane były farbą Azure Blue.
Fleet Air Arm
Układ plam barwnych był praktycznie taki sam jak na samolotach "lądowych" Zmieniały się tylko kolory i tak
góra - Extra Dark Sea Gray i Dark Slate Gray
dół; - Sky Type S lub Duck Egg Blue. W zależności od typu samolotu granica mogła przebiegać nisko tak jak na samolotach RAF lub wyżej dochodząc nawet do 2/3 wysokości kadłuba.
W przypadku samolotów dwupłatowych do malowania "zacienionych" części (głównie góra dolnego płata) używano kolorów Light Slate Gray i Dark Sea Gray.
Od lata 1944 na Pacyfiku wprowadzono Ocean Gray zamiast Dark Slate Gray.
Samoloty używane do zwalczania okrętów podwodnych były malowane na dolnych powierzchniach kolorem białym podobnie do samolotów Coastal Command. W końcowym okresie wojny samoloty produkcji amerykańskiej pozostawiano w malowaniu US Navy - Glossy Sea Blue (Hellcat, Corsair, Wildcat)


Royal Australian Air Force

Od chwili wybuchu wojny używano farb Foliage Green i Dark Earth, dolne powierzchnie pozostawiając srebrne. Stosowano też farbę Earth Brown, która była niedokładnie przygotowaną brytyjską Dark Earth - była ciemniejsza. W 1940 roku wprowadzono także kolory Light Green i Light Earth wzorowane na kolorach RAF. Spotyka się samoloty malowane wszystkimi farbami w kombinacjach brąz/zieleń. Na dolnych powierzchniach używano wówczas Sky Blue lub Sky Gray, niekiedy czarny.
Rozkaz z 31.07.1942 zaleca układ: góra - Foliage Green i Earth Brown dół - Sky Blue jednak nie był on chyba zbytnio przestrzegany np. część samolotów (np Bristol Beaufighter czy CAC CA-19 Boomerang) było w całości malowane kolorem Foliage Green, także spotyka się Wirraway i Boomerang pomalowane w całości australijską odmianą Dark Green, która jest zdecydowanie cimniejsza od używanej w RAF (bardzo podobna do niemieckej RLM 70). Żeby dopełnić obrazu należy zaznaczyć, że samoloty produkcji amerykańskiej pozostawiano niekiedy w oryginalnym malowaniu Olive Drab/Neutral Gray. Wykorzystywano także farby amerykańskie (np. niektóre Kittyhawki w układzie Foliage Green/Neutral Gray)
Samoloty używane do działań morskich były malowane farbami Extra Dark Sea Gray, Dark Slate Gray na górnych powierzchniach i Sky Blue na dolnych lub farbami amerykańskimi stanowiącymi namiastkę kolorów RAF
Samoloty dywizjonów RAAF stacjonujących w Europie i Afryce Płn. były malowane zgodnie z zasadami obowiązującymi w RAF.
Royal New Zeland Air Force
Początkowo stosowano kolory i schemat malowania RAF. Z czasem ze względu na to, że lotnictwo Nowej Zelandii używało głównie samolotów amerykańskich ich malowanie pokrywało się ze schematami stosowanymi w USAAF czy US Navy przy czym często były modyfikowane przy użyciu farb amerykańskich jak i nowozelandzkich. Np. historycy wyróżniają 8 "standardów" przemalowywania Corsairów. Podobnie jak w przypadku RAAF w Europie i Afryce malowanie RNZAF było tożsame z RAF

--------------------------------------------------------------------------------
Literatura:
Tomasz J.Kowalski; Godło i barwa w lotnictwie polskim 1939-1945; Wydawnictwa Komunikacji i Łącznosci 1987
William Green, Gordon Swanborough; Barwa i Godło w Lotnictwie; Atlantis 1993
Jarosław Pacewicz, Modelarska kolorystyka; WarSawa 1992
Jacek B.Żurek; Vought F4U Corsair; Aero Technika Lotnicza 8-9'93
Przymysław Skulski, Tomasz Gronczewski;Curtiss P-40 Warhawk; Ace Publications 1993
Przymysław Skulski; Supermarine Spitfire Mk. VIII, IX, XVI; Ace Publications 1996
Adam Jarski; F4F Wildcat; Monografie Lotnicze'20; AJ-Press 1995
Bartłomiej Belcarz, Robert Pęczkowski; Gloster Gladiator; Monografie Lotnicze'24; AJ-Press 1996
Seweryn Fleischer, Marek Rys; Douglas A-20 Havoc/Boston; Monografie Lotnicze'41; AJ-Press 1997
Andre R. Zbiegniewski; Nowa Gwinea 1942; Kampanie Lotnicze'11; AJ-Press 1997
Andre R. Zbiegniewski, Jacek Nowicki; CAC Boomerang CAC Wirraway; Wydawnictwo Militaria 1997


Autor: Witold Kozakiewicz Jeżeli masz jakieś uwagi, uzupełnienia, znalazłeś błędy lub nieścisłości - proszę napisz.