Pierwsze prototypy działa wykonano w 1968 r., brały one udział w
próbach trwających do 1970 r.Produkcjć seryjną uruchomiono w 1970,
trwała ona do końca lat 80. Wyprodukowano ok.8000 sztuk.
System przyjęto na uzbrojenie w grudniu 1971 r.
Pierwsze egzemplarze seryjne(2S3) miały jednostkę ognia liczącą 40 sztuk
przewożoną w dwóch zmechanizowanych
magazynach układu zasilania w kadłubie i wieży. W 1975 r. do produkcji
wprowadzono zmodyfikowaną wersję 2S3M z pojedynczym magazynem
karuzelowym o pojemności 12 pocisków, umieszczonym w wieży.
Reszta pocisków znajdowała się z tyłu kadłuba. Łączny zapas amunicji wzrósł
do 46 sztuk. W 1987 r. do produkcji wszedł kolejny wariant-2S3M1 wyposażony
w system automatycznej transmisji danych ze stanowiska dowodzenia baterią
typu 1 W13M oraz nowy celownik 1 P-5. Obie wersje zmodyfikowane różnią się od 2S3
posiadaniem pojedynczego, okrągtego luku do do ładowywania amunicji z
zewnątrz w dolnej czćści tylnej płyty kadłuba zamiast dwóch.
Podwozie stanowi rozwinięcie podwozia GM-123 zastosowanego w wyrzutni 2P24
przeciwlotniczego systemu rakietowego Krug, czy też układaczu min GMZ.
Maksymalna grubość pancerza kadłuba wynosi 20 mm, co chroni przed
ogniem małokalibrowej broni strzeleckiej oraz odłamkami.
Po lewej stronie kadłuba znajduje się stanowisko kierowcy haubicy, po
prawej stronie kadłuba znajduje się silnik W-59 oraz elementy układu
przeniesienia napędu.
W tylnej części kadłuba, pod wieżą znajdują się stelaże z amunicją (2S3M i M1).
Na kadłubie ustawiona jest wieża w której zajmują miejsca pozostali
członkowie załogi (dowódca, celowniczy i ładowniczy) oraz zamontowane
jest uzbrojenie systemu. Wieża wykonana jest ze spawanych blach
pancernych o grubości do 15 mm.
Haubica 2A33 (D-22) zastosowana w Akacji jest wariantem holowanego
działa D-20 opracowanego przez Pietrowa pod koniec lat 40.
Praktycznie bez zmian wykorzystano lufę (dodano nowy dwukomorowy hamulec
wylotowy, a także przedmuchiwacz) oraz blok zamka. Działo ma półautomatyczny
zamek klinowy z klinem pionowym. Oporopowrotnik sktada się z hydraulicznego
opornika i pneumatycznego powrotnika.
Przewód lufy jest bruzdowany, lufa ma 48 bruzd.
Haubica jest wyposażona w hydrauliczny, zmechanizowany układ zasilania
amunicją. Ładowanie odbywa się w dwóch cyklach ze względu na dzieloną amunicję.
Amunicja haubicy 2A33 jest zunifikowana dla haubic D-1 i D-20 oraz
armatohaubic ML-20. Podstawowe typy stosowanej amunicji to:
granat odłamkowo-burzący OF-540 o masie 43,56 kg o donośności 17000 m
i prędkości początkowej 651 m/s; pocisk kumulacyjny BP-540 o masie 27,4
kg, prędkości początkowej 676 m/s, donośności skutecznej 3000 m i
przebijalności 220 mm (płyta pod kątem 60°); przeciwpancerny pełnokalibrowy
(ostrogłowicowy) BR-540 i tępogłowicowy BR-540B; przeciwbetonowy G-545;
pociski oúwietlające, chemiczne, a także nuklearne.
Haubica jest przystosowana do odpalania pocisków kierowanych OF-38 Krasnopol,
naprowadzanych wiązką lasera.
Długość lufy 519,5 cm (35 kalibrów), szybkostrzelność 3/5 strz./min., dopuszczalne
jest oddanie 30 strzałów w ciągu 10 min lub 75 w ciągu 1 godziny, donośność
maksymalna 17300 m (z pociskiem z dodatkowym napędem rakietowym 24000 m),
prędkość początkowa pocisku 680 m/s.
Typowa jednostka ognia to 42 granaty OF-540 i 4 pociski kumulacyjne BP-540.
Haubica wyposażona jest w celownik panoramiczny PG-4 oraz celownik
teleskopowy OP5-38 uýywany do strzelań na wprost. Haubica w wersji M1
ma nowy celownik 1 PG-5 współpracujący z automatycznym systemem transmisji
danych. Napęd wieży jest elektryczny lub ręczny.
Haubice 2S3 i 2S3M współpracują z wozem dowodzenia baterii 1W12 na
podwoziu MT-LBu, a wersji 2S3M1 z 1W13M1.
Wóz wyposażony jest w układ ogrzewania wnętrza, system ochrony przed bronią
ABC oraz noktowizyjne przyrządy obserwacyjne kierowcy. Akacja może być
przewożona drogą powietrzną samolotami An-22 lub An-124.
Na początku lat 80. Akacje sprzedano kilku państwom,
w pierwszej kolejności trafity one do niektórych armii Układu Warszawskiego
(NRD, Węgry), potem do armii Algierii, Libii oraz Syrii.
Kopia haubicy jest produkowana w Chinach.
