NPO Spfaw z Tuły na przełomie lat 70. i 80. Smiercz (ros. trąba powietrzna) służy
do zwalczania celów powierzchniowych, rozwinętych pododdziałów piechoty i
wojsk pancernych, stanowisk ogniowych, obiektów fortyfikacyjnych, stanowisk
kierowania ogniem, punktów dowodzenia. Powierzchnia rażona jedną salwą
wynosi 672000 m2.
Według ocen rosyjskich do całkowitego zniszczenia kompanii piechoty
zmechanizowanej potrzeba 10-16 pocisków, baterii artylerii 21-44 pociski,
stacjonarnego stanowiska dowodzenia 4-12 pocisków, ruchomego stanowiska
dowodzenia 9-35 pocisków. Minimalna donośność pocisku wynosi 20 km,
maksymalna 70 km ( osiągi zbliżone do osiąganych przez rakiety taktyczn).
Unikalną cechą pocisków odpalanych z zestawu jest posiadanie przez nich prostego
układu kierowania, który powoduje, że odchylenie od zaplanowanego punktu
trafienia nie powinno przekraczać 150 m przy strzelaniu na pełną donośność.
System kierowania jest inercyjny z radiokorekcją na aktywnym odcinku lotu,
jednocześnie zastosowano obrotową stabilizację pocisku. Elementami wykonawczymi
układu kierowania są stery gazodynamiczne. Wyrzutnię, oznaczoną 9A52 lub 9A52-2
(w przypadku systemu Smiercz-M), umieszczono na czteroosiowym terenowym
podwoziu (8x8) samochodowym MAZ-543M. Czas rozwinięcia wyrzutni z położenia
marszowego do startowego wynosi 3 minuty. Na każdą wyrzutnić przypada jeden
pojazd transportowo-załadowczy 9T234 lub 9T234-2, wykorzystujący takie same
podwozie i przewożący 12 rakiet. Jest on wyposażony w dźwig o udźwigu 850 kg
przeznaczony do przeładowywania rakiet.
Smiercz wykorzystuje nastąpujące typy pocisków: -9M55K z głowic~ąodłamkowo-burzącą
zawierająca 72 dwukilogramowe subpociski, przeznaczoną do zwalczania siły żywej i
nieopancerzonych pojazdów, -9M55F z pojedynczą głowicą odłamkowa z 92,5 kg
ładunkiem wybuchowym, służącą do niszczenia obiektów fortyfikacyjnych, budynków,
pasów startowych-9M55K1 z głowicą przeciwpancerną zawierającą 5 kierowanych
subpocisków Motiw o masie 15 kg każdy, wyposażonych w dwuzakresową głowicę
samonaprowadzania na podczerwień, atakujacyh cele opancerzone od góry
Do zestawu opracowano także głowice specjalnego przeznaczenia np. mieszczącą
bezpilotowy aparat rozpoznawczy R-90 o masie 45 kg, który może później podawać
do systemu kierowania ogniem systemu dane o celach znajdujących się w strefie rażenia.
Do kierowania ogniem systemu Smiercz wykorzystywany jest brygadowy
zautomatyzowany system Wiwarij oparty na cyfrowym komputerze.
Zbiera on informacje z systemów rozpoznawczych, w tym także satelitarnych, stanowisk
dowodzenia wyższego szczebla, punktów dowiązania topograficznego i
meteorologicznego i, po obróbce, transmituje wyliczone nastawy do wyrzutni za
pomocą kodowanego łącza radiowego. Pojedyncze stanowisko systemu, występujące
na szczeblu baterii, zamontowane na ciężarówce KamAZ4310 (6x6) kontroluje do
6 wyrzutni 9A52.
Smiercz występuje w brygadach na szczeblu okręgu wojskowego.
Brygada ma cztery bataliony po trzy baterie z 4 wyrzutniami w każdej (w czasie wojny
do 6 wyrzutni w baterii), co daje 48 wyrzutni w brygadzie.
System został wprowadzony na uzbrojenie w 1987 roku (zidentyfikowano go na
Zachodzie po raz pierwszy w 1983 r.) i jest używany przez siły zbrojne Rosji i
Kuwejtu, zakupiony został także przez Zjednoczone Emiraty Arabskie.
