przez amerykańską firmę FMC Corporation z San Jose w Kalifornii dla armii
amerykańskiej. Nazwa wozu pochodzi od nazwiska gen. Omara N. Bradleya,
jednego z głównych dowódców amerykańskich w czasie II wojny światowej.
FMC przedstawiła prototypy dwóch innych pojazdów, które niewiele różniły się
między sobą: XM2 IFV (Infantry Fighting Vehicle) dla piechoty i XM3 CFV
(Cavalry F.V.) dla kawalerii pancernej.
Zostały one zaaprobowane i sklasyfikowane jako M2 Bradley (wóz podstawowy dla
całej serii pojazdów) i M3 Bradley (pojazd rozpoznawczy). Dostawy dla wojska
rozpoczęły się dopiero pod koniec 1981 r. z powodu problemów z bezpieczeństwem i
niezawodnością wozu. Do 2008 roku planuje sie wyprodukowanie 8000 wozów.
Samonośne nadwozie podzielono na trzy przedziały: kierowania i napędowy z przodu,
bojowy w środkowej części pojazdu, a desantowy z tyłu.
Kierowca zajmuje miejsce po lewej stronie przez indywidualny właz otwierany do
tyłu. Do obserwacji terenu służą mu 4 peryskopy - 3 na wprost i 1 z widokiem na
lewo. Peryskop centralny można zastąpić noktowizorem Litton Electro-Optics
AN/VVS-2 (pole widzenia 90° × 35°, głębia ostrości od 4m do nieskończoności,
wzmocnienie światła szczątkowego ponad 25 tys. razy).
Stanowiska d-cy i działonowego znajdują się w obracanej hydraulicznie dwuosobowej
wieży. Jest ona przesunięta w prawo od osi wzdłużnej wozu ze względu na sposób
rozmieszczenia desantu. Obaj posiadają indywidualne włazy w stropie otwierane do
tyłu - dca prawy, działonowy lewy. Działonowy posługuje się zintegrowanym
celownikiem optyczno-termowizyjnym fmy Raytheon o pow. ×4 i ×12; oraz dwoma
peryskopami. Dca posiada 7 peryskopów. W trybie optycznym może obserwować i
celować przez przyrządy strzelca bezpośrednio ze swojego stanowiska.
Przedział desantowy mieści siedmiu żołnierzy (M3 - dwóch zwiadowców) na
indywidualnych siedziskach. Każdy z nich posiada indywidualny peryskop, a
sześciu z nich może prowadzić ogień z wnętrza transportera subkarabinkiem M231.
W tym celu w każdej burcie i w ścianie tylnej zamocowano po dwa gniazda do
mocowania luf karabinów. Wóz przewozi 4200 szt. amunicji do automatycznej broni
załogi. Jeden z dwóch siedzących po lewej stronie żołnierzy ma fotel na wysokości
wieży (stąd jej przesunięcie), dwóch kolejnych siedzi po stronie prawej, a
trzech z tyłu. Tylna ściana kadłuba stanowi jednocześnie hydrauliczną rampę,
przez którą żołnierze wchodzą i opuszczają pojazd. W rampie umieszczone są także
dodatkowe drzwi, a w stropie właz.
W wodzie pojazd porusza się przez przewijanie gąsienic z prędk. 7,2 km/h. Aby
zwiększyć wyporność obsługa stawia ekrany pławne, co trwa ok. 30 min. Pancerz
wykonano ze spawanych płyt aluminiowych pokrytych laminowanym pancerzem
komorowym. Dno wozu zabezpieczono przed minami płytą pancerną.
Podstawowym uzbrojeniem jest umieszczone we wieży działko łańcuchowe M242
Bushmaster kal. 25 mm f-my Boeing , które może strzelać
pojedynczo lub seriami amunicją serii US M-790 (M-791 APDS-T, M-792 HEI-T,
M-793) lub typu Oerlikon. Standardowa szybkostrzelność wynosi 100 lub 200
strz./min., a maks. 500 strz./min. Łuski automatycznie wyrzucane są na zewnątrz.
Pojazd przewozi 900 szt. amun. kal. 25 mm - do natychmiastowego użycia jest 300
szt., pozostałe 600 w rezerwie. Działko posiada dwudrożny system zasilania, co
pozwala na wybór amunicji w zależności od rodzaju celu. Skuteczny zasięg ognia
wynosi 2500 m (APDS-T przebija pancerz BMP-1 na odl. do 2350 m). Stabilizowanie
działka w obu płaszczyznach oraz kierowanie na cel odbywa się elektrycznie.
Zakres nastaw w pionie wynosi -10°/+60°, co pozwala zwalczać cele powietrzne.
Na lewym boku wieżyczki zamontowano podwójną wyrzutnię ppk Hughes BGM-71 TOW z
zapasem 7 szt. pocisków. Kąt podniesienia wyrzutni można ustawiać w zakresie od
-20° do +30°. Ppk TOW posiada głowicę kumulacyjną i napędzany jest dwuzakresowym
silnikiem na paliwo stałe. Jego zasięg wynosi 3,75 km, a prędkość 0,306 km/s
(0,92 Ma). Bradley przewozi 7 pocisków TOW, w tym 2 w wyrzutni. Po odpaleniu
podnoszą się automatycznie skrzydła i powierzchnie sterowe pocisku. Przez cały
czas lotu strzelec utrzymuje krzyż celownika optycznego na celu, a nadajnik
rakiety emituje sygnał w podczerwieni, który jest odbierany przez układ
celowniczy. Sygnały korygujące lot przesyłane są do układu sterowania pocisku za
pomocą dwużyłowego przewodu, rozwijanego z dwóch szpul z wnętrza rakiety,
połączonego z pulpitem strzelca
Silnik M2/M3 to wysokoprężny, 8-cylindrowy Cummins Engine Co. VTA-903T, z
doładowaniem, który współpracuje z hydromechanicznym ukł. napędowym Lockheed
Martin HMPT-500.HMPT-500 zapewnia 3 biegi do przodu i jeden wsteczny i zawiera
m.in.: dwie przekładnie sumujące, mokre, tarczowe hamulce główne, 3 przekładnie
planetarne, 2 hamulce i 3 sprzęgła. Umożliwia on płynne zmiany przełożeń i skręt
z dowolnym, stabilnym promieniem. Obok czołgu CCVL, Bradley jest jedynym seryjnym
wozem z takim rozwiązaniem. Silnik wraz z ukł. napędowym zespolono w jeden blok.
Pojazd posiada 12 podwójnych kół nośnych z gumowymi bandażami, 2 koła napędowe z
przodu, 2 napinające z tyłu i 4 rolki podtrzymujące. Na gąsienice można zakładać
nakładki gumowe. Zawieszenie indywidualne zawiera 2×6 wałków skrętnych z
wahaczami i 8 amortyzatorów hydraulicznych (przy pierwszej, drugiej, i szóstej
parze kół nośnych).
Napędem wieży i układu stabilizacji uzbrojenia zawiaduje zintegrowany system
elektr. firmy General Electric. Zawiera on: ukł. pozycjonowania i blokowania
wieży i uzbrojenia, ukł. sterowania wyrzutnią ppk, pulpity działonowego i dcy
oraz żyrokompasy.
Stanowiska załogi wyposażone są w system ochrony przed bronią ABC (filtry
powietrza), natomiast żołnierze desantu muszą korzystać z własnych masek.
Układ ppoż. składa się z 4 gaśnic halonowych: 3 stałych (jedna w przedziale
napędu, dwie w przedziale bojowo-desantowym) i 1 przenośnej.
Dla obniżenia kosztów obsługi i eksploatacji większość podzespołów M2/M3 posiada
budowę modułową. W razie awarii moduł z uszkodzonym elementem zastępowany jest
innym. Sprzęt diagnostyczny systemu STE/ICE (jak w M1 Abrams) wykrywa
niesprawności silnika, ukł. napędowego, ukł. elektrycznego, a system DSESTS
lokalizuje usterki elektroniki wozu.
M2A1/M3A1
Produkcję seryjną pierwszej zmodernizowanej wersji rozpoczęto w maju 1986 r.
Zastosowane zmiany:
- nowe ppk w wersji TOW-2;
- ulepszony, zespołowy system ochrony ABC;
- zmodyfikowany ukł. wylotu spalin;
- sygnalizator położenia wieży na stanowisku kierowcy;
- nowsze systemy obserwacyjne;
- przeprojektowanie ukł. paliwowego i ppoż.
M2A2/M3A2
Produkcję seryjną pojazdów w drugiej wersji zmodernizowanej rozpoczęto w 1989 r.
W tych pojazdach główny nacisk położono na zwiększenie wytrzymałości
opancerzenia, które od lat było krytykowane. Czoło i boki kadłuba oraz czoło
wieży pokryto pancerzem stalowym i nałożono nań pancerz reaktywny. Zlikwidowało
to boczne luki strzelnicze. Desant zmniejszono do 6 osób. Przeprojektowano
rozmieszczenie amunicji i zbiorników paliwa, aastosowano nowe pociski kal. 25 mm
M-919 APFSDS-T. Wprowazdone zmiany zwiększyły masę wozu do 30 t. Wymusiło to
wymianę silnika na Cummins VTA-903 o mocy 445 kW i zmiany w ukł. napędowym i
zawieszeniu. Mimo tego zmniejszyły się prędkości jazdy i pływania oraz zasięg.
M2A3/M3A3
Zalecenia trzeciej modernizacji oparte zostały o doświadczenia wyniesione z
eksploatacji Bradleya w czasie wojny w Zat. Perskiej w 1992 r. Produkcję seryjną
nowych maszyn planowano rozpocząć w 1996 r., ale z powodu cięć budżetowych
modernizację rozpoczęto w listopadzie 1998 r., a produkcja seryjna przewidziana
została na rok 2000. Wprowadzone zmiany:
- wyposażenie elektroniczne połączono szyną danych MIL-STD (Military Standard)
1553;
- stanowiska dcy, kierowcy i dcy desantu wyposażono w indywidualne monitory;
- system identyfikacji IFF ("swój-czy-obcy?");
- nowszy sytem wyszukiwania celów z laserowym dalmierzem bezpiecznym dla
ludzkiego wzroku (oparty na tellurku CdHg);
- nowszy układ ochrony ABC;
- termowizjer drugiej generacji Raytheon Missile Systems Comp. dla dcy wozu
(oparty na CdHg);
- termowizor Raytheon MSC AN-VAS-5 dla kierowcy;
- zastosowanie na jeszcze większą skalę układów informacyjno-diagnostycznych
(np. IVIS);
- nadmuchiwany ponton (zamiast falochronu) obejmujący przód i boki wozu
(napełnianie trwa 15 min., by zapewnić pływalność przy trafieniu go pociskiem
podzielony jest na kilka komór, a pompowanie trwa przez cały czas przebywania w
wodzie).
Docelowo zmiany objąć mają ponad 1000 wozów.
Pojazdy pochodne
Na bazie Bradleya stworzono wozy: dowodzenia, zabezpieczenia technicznego,
elektronicznego kierowania walką M1070/EFVS, wsparcia ogniowego, zestaw ADATS i
transporter M993 używany jako podwozie dla systemu rakietowego MLRS.
Użytkownicy: USA i Arabia Saudyjska. W 1995 r. USA posiadały 6724 egz. wozu
(4641 z rodziny M2 i 2083 z rodziny M3).
