T-72 jest blisko spokrewniony z nieco starszym T-64, który był
produkowany tylko dla ZSRR, podczas gdy T-72 był przede wszystkim
eksportowany do innych krajów. T-72 ma niską sylwetkę przypominającą
T-55.Jednostką napędową jest wielopaliwowy, chłodzony powietrzem silnik
V-12 o mocy 840 KM. Działa on na trzech różnych paliwach:
oleju napędowym, benzynie i nafcie. Z tyłu czołgu montuje się dwa zewnętrzne
dwustulitrowe zbiorniki paliwa, które można szybko odrzucić, jeśli wymaga
tego sytuacja .
Był produkowany przez polski przemysł zbrojeniowy i wielokrotnie
modernizowany przez krajowe ośrodki naukowo-badawcze.
Czołg jest wyposażony m.in. w przyrządy celownicze dzienne i nocne, radiostację R-123,
telefon wewnętrzny R-124 oraz zestaw do jazdy podwodnej.
Uzbrojenie główne czołgu to 125mm armata gładkolufowa D-81TM(stabilizowana w
dwóch płaszczyznach), wyposażona w zmechanizowany układ zasilania amunicją;
do strzelania z niej jest stosowana amunicja rozdzielnego ładowania z pociskami:
odłamkowo-burzącym; kumulacyjnym; przeciwpancernym-podkalibrowym;
(w czołgu znajduje się 39 naboi armatnich);
Czołg T-72 występuje m.in. w wersji T-72M1 i T-72M1D - dowódczej. Czołg T-72M1
przewozi 44 naboje armatnie, ma wzmocnione opancerzenie i zmienione wyposażenie.
Natomiast czołg T-72M1D przewozi 40 naboi armatnich, jest wyposażony w
aparaturę nawigacyjną i dodatkową radiostację R-130M1 z agregatem prądotwórczym.
Pierwsza wersjaT-72 posiadała zbiegający się dalmierz, który zastąpiono laserowym
TPD-K1 w wersji T-72A zwanej również, w krajach byłego Układu Warszawskiego- T-72M.
W T-72B pojawiło się 12 miotaczy granatów dymnych,
a w T-72BV reaktywny pancerz. Każdy kawałek takiego pancerza składa się z
dwóch metalowych płytek oddzielonych materiałem wybuchowym.
Znacznie zwiększa to stopień ochrony przed wieloma
pociskami przeciwpancernymi. W następnej wersji T-72B1 zamontowano
system kontroli ognia umożliwiający odpalanie z głównego działa
naprowadzanych laserem rakietowych pocisków 9M119 Refleks, zaś w
T-72BM zastosowano reaktywny pancerz drugiej generacji, podobny do
tego z T-90.
T-72 był czołgiem szeroko eksportowanym na cały świat. W wielu krajach
byłego Układu Warszawskiego powstawały jego nowe wersje i modyfikacje.
W Jugosławi powstał M-84 ze znacznie mocniejszym silnikem o mocy
1000 KM. W Rumunii powstał silniej opancerzony TR-125.
W Polsce zaś zaprojektowano PT-91 Twardy będący modyfikacją T-72M1.
Posiada min.: opracowany w Polsce pancerz reaktywny Erawa-1, cztery
czujniki ostrzegające o namierzeniu czołgu laserem OBRA
i nowy skomputeryzowany system kontroli ogniem.
