Wpisz się do Księgi Gości
Poczytaj wpisy
Tłumaczenie Agnieszka Krysiak
Wszystkie prawa zastrzeżone 1998
Copyright 1997 by Canis Major Publications - used with permission
Agnieszka Krysiak ( shout@free.polbox.pl )
Chosen articles from Dog Owner's Guide
Norma Bennett Woolf
Shar pei
Pomarszczony przyjaciel i strażnik
Wprowadzenie
Dla koneserów gustujących w niezwykłych psach nie ma zwierzęcia bardziej fascynującego od chińskiego shar peia. Pomarszczone szczenięta wyglądają jakby były owinięte szorstkim kocem, a hipopotamowa mordka psów dorosłych jest wyjątkowa na całym psim świecie. Historia rasy jest równie szczególna jak ich wygląd - rasa została niemalże zupełnie wytępiona przez chiński reżim komunistyczny, a uratowano ją dzięki heroicznym wysiłkom garstki hodowców w Hong Kongu oraz paru Amerykanów zaintrygowanym jej wyglądem i charakterem.
Shar pei to starożytna rasa psów pochodząca z równie starożytnego kraju, być może spokrewniona z krótkowłosym chow chowem i mastifem tybetańskim. Rasa powstała w południowych prowincjach Chin jako pracujący towarzysz rolników i chłopów, którzy potrzebowali psa zaganiającego bydło, strażnika oraz psa myśliwskiego. Jego luźna skóra, szorstka, kłująca sierść oraz malutkie uszka chroniły go w walce, co niestety sprawiło, że stał się popularnym psem do walk.
Podczas panowania dynastii Han, około 2000 temu, kupcy otworzyli Chiny dla zachodu oraz psów w typie mastifa, które były o wiele większe od shar peia i ściągnęły na siebie uwagę sponsorów walk psów - co ukróciło karierę tej rasy na ringu. Shar pei powrócił na kilka wieków do swoich chlopskich korzeni - do strzeżenia domostwa. Po drugiej wojnie światowej władze w Chinach przejęli komuniści, a psy zaczęto uważać za luksus, który odejmował dzieciom pokarm od ust. Wprowadzenie podatku od psów przerzedziło ich pogłowie, a poważne kłopoty rasa zaczęła przeżywać już pod koniec lat czterdziestych.
Gdzieś w międzyczasie kilku hodowców z brytyjskiej kolonii w Hong Kongu nabyło parę sztuk owych chińskich psów do walk. Matgo Law był tak wielkim wielbicielem tej pomarszczonej rasy, że w 1973 razem z zaprzyjaźnionym hodowcą, C.M. Chungiem, apelem o pomoc w magazynie 'Dogs' rozpoczął kampanię na rzecz jej ratowania.
Amerykanie zareagowali całym sercem, a nawet zbyt ochoczo - shar pei stał się z początku szalenie modny, cena szczeniąt sięgała tysięcy dolarów a hodowla przebiegała bez oglądania się na temperament, zdrowie czy budowę psa.
Niewielka ilość shar peiów pojawiła się w Stanach jeszcze przed wysiłkami Lawa, lecz nie lansowano tej rasy ani nie próbowano jej rozwijać. Chung i Law otrzymali ponad 2000 odpowiedzi na swój apel i zaczęli wysyłać szczenięta do wybranych hodowców. Kilku z tych hodowców założyło Chinese Shar-Pei Club of America, który miał utworzyć wzorzec rasy i pozwolił im wspólnie pracować nad jej zachowaniem.
W 1988 American Kennel Club przyjął shar peia w szeregi miscellaneous group (grupa wstępna), a w październiku 1991 stał się pełnoprawnym członkiem non-sporting group. Pogłowie rasy znacznie się zwiększyły od czasu owego pierwszego wołania o pomoc. W 1994 zarejestrowano ponad 15 tysiący osobników i 6600 miotów, co stawia tego psa na 25 miejscu pod względem popularności wśród 137 ras AKC.
Wygląd
Shar pei jest psem o zwartej, kwadratowej, muskularnej sylwetce, klockowatej głowie przypominającej łeb hipopotama, malutkimi przylegającymi uszkami oraz krótkim, zawiniętym ogonku. Dorosly osobnik waży 18-25kg i ma 45,5-50,5 w kłębie. Klatka piersiowa jest głęboka, linia grzbietu ma nieznaczne obniżenie za kłębem i wznosi się lekko w kierunku zadu. Łapy są zwarte, śródręcze mocne i elastyczne, zdolne przyjmować na siebie ciężar psa podczas ruchu.
Chody shar peia są mocne i zrównoważone, z dużym wysięgiem łap przednich oraz energiczną akcją kończyn tylnych, posiadających dużą siłę napędową.
Szata shar peia - szorstka i szczeciniasta - przyczyniła się do powstania nazwy rasy: 'shar' to pewien rodzaj żwirkowatego piesku, a 'pei' to po chińsku pies. Istnieją trzy odmiany włosa: 'końska', 'szczeciniasta' oraz 'niedźwiedzia'. Szata końska jest bardzo krótka i szorstka, włos jest prosty, odstaje od ciała, a u niektórych ludzi potrafi wywoływać podrażnienia. Szata szczeciniasta jest dłuższa od poprzedniej i jest równie szorstka. Włos nie powinien przekraczać 2,5 cm w kłębie. Pies potrafi zwiększyć szorstkość sierści najeżając włos w stanie podniecenia.
Szata niedźwiedzia jest za długa i może być miękka lub falowana. Jest bardzo ładna, jednak nie jest właściwa rasie.
Pomarszczona skóra shar peia jest bardzo ciekawą cechą, najprawdopodobniej wykształconą u rasy z powodu jej wartości ochronnych przed napastnikami. Łatwo zniechęca psa czy człowieka, który by chciał pochwycić kłującą, pomarszczoną skórę.
Rodzaj zmarszczek różi się u różnych linii hodowlanych. Szczenięta są bardziej pomarszczone. U psa dorosłego obfite zmarszczki występują na głowie, szyi i kłębie. U psa dorosłego skóra luźna i obwisła jest nieprawidłowa.
Shar peie wystawowe muszą być umaszczone jednolicie, ale można czasami natknąć się na psy nakrapiane. Maść może być płowa (od jasnobeżowej do złocistej), kremowa, czarna, mahoniowa, czekoladowa, morelowa, srebrna oraz niebieska. W przypadku jasnych odcieni dopuszcza się ciemniejsze cieniowanie.
Temperament
Shar pei jest psem pełnym godności, spokojnym i pewnym siebie, powściągliwym w stosunku do obcych, nieco aroganckim. Wśród swoich równie dobrze potrafi też być błaznem.
Cechy te powodują, że shar peia stosunkowo trudno szkolić, chyba że od szczenięcia go socjalizujemy i wpajamy mu, ze słowo człowieka to dla niego święte prawo. Jeżeli shar pei nabędzie przekonania o twojej wyższości, zaakceptuje swoje miejsce w hierarchii i będzie niezawodnym, oddanym towarzyszem dla ciebie i twojego dziecka.
Shar pei nigdy nie powinien przejawiać agresji w stosunku do psów i ludzi, mimo, że uchodzi za zawziętego psa stróżującego.
Jest to rasa ukierunkowana na człowieka, tak więc gdy będziesz się rozglądał za szczeniakiem, upewnij się, że dany hodowca zapewnia swoim psom dużo kontaktu z ludźmi.
Zdrowie i pielęgnacja
Pomarszczona skóra i głęboko osadzone oczy wiążą się z pewnymi problemami zdrowotnymi, które mogą niektórych zniechęcić . Rasa podatna jest na entropię i ektropię - nieprawidlowe ukształtowanie powiek. W ektropii powieka wywija się na zewnątrz, pozbawiając oko ochrony przed podrażnieniami i uszkodzeniami. Przy entropii powieka zawija się do wewnątrz, wywołując podrażnienie oka rzęsami. Jeśli zaniedba się leczenia, drażnienie rzęsami spowoduje powstanie owrzodzeń oka. Obie te przypadłości leczy sie chirurgicznie.
W rasie występują również rozmaite schorzenia pyska i ucha. Wąskie przewody słuchowe oraz załamane uszka ograniczają przepływ powietrza, co prowadzić może do infekcji. Jej oznaki to nieprzyjemny zapach z uszu, potrząsanie głową oraz drapanie. Należy bardzo często sprawdzać uszy tak, by nie dopuścić do pojawienia się tych objawów.
Fafle, czyli wargi są 'czepne' - ściśle przylegają, co sprawia, że warga żuchwy może zawinąć się na zęby, co ostatecznie doprowadzić może do przodozgryzu. A wydłużone miękkie podniebienie może powodować kłopoty z oddychaniem lub jedzeniem. Obie te przypadłości można leczyć operacyjnie.
Alergie i pchły wywołać mogą zapalenie skóry oraz jej podrażnienie, które łatwo zainfekować lizaniem, poprzez zadrapania lub ugryzienie. Infekcje skórne i ropne zapalenie skórny trudno kontrolować w załamaniach i zmarszczkach. Psy o końskiej szacie sa bardziej podatne na te schorzenia.
Problem stanowi również nużyca. Pomimo faktu, iż niektóre psy normalnie noszą na sobie pewną ilość nużeńców, niektóre rasy wydają się być wyjątkowo podatne na ostre inwazje pasożytów, prowadzące do wypadania włosa i owrzodzeń. Nużycę trudno sie leczy, ponieważ inwazje nawracają u młodych psów z niedojrzałym systemem immunologicznym. Istnieje podejrzenie, że podatność na nużycę jest dziedziczna, gdyż wydaje się, iż wiąże się ona z upośledzonym systemem immunologicznym.
Kiedy będziesz się rozglądać za szczeniakiem, zapytaj hodowcy, czy sprawdza swoje psy na dysplazję stawów (wiąże się to z prześwietlaniem), gdyż jest to jeszcze jedna przypadłość trafiąca rasę.
Więcej informacji znajdziesz tu: SHAR-PEIges
