Łuski naboi strzeleckich

Łuski naboi strzeleckich mają zwykle wydłużony kształt i zewnętrznie różnią się między sobą najbardziej kształtem części dennej. Znane są łuski z wystającą kryzą -a, bez wystającej kryzy -b (wtok) oraz z kryzą z dodatkową powierzchnią ustalającą -c (pierścieniem wzmacniającym). Rzadziej występują łuski ze zmniejszonym wtokiem i półkryzą.

Kształt części dennej łuski związany jest bardzo ściśle z konstrukcyjnymi właściwościami broni. Przed wystrzałem nabój w komorze nabojowej musi zajmować określone położenie, i aby zamek mógł zaryglować przewód lufy i aby grot igliczny pewnie spowodował wystrzał. Ustalenie położenia łuski wewnątrz komory nabojowej związane jest z budową jej części dennej. Rysunek powyżej przedstawia sposoby ustalenia położenia naboju w komorze nabojowej.

Jeżeli nabój ma wystającą kryzę łuski, to po umieszczeniu go w komorze nabojowej łuska opiera się kryzą o płaszczyznę wlotową lufy. Sposób ten umożliwia wykonanie elementów naboju i zespołu ryglowego broni ze stosunkowo dużymi tolerancjami. Wpływa to na zmniejszenie ceny broni oraz jej dużą pewność działania nawet w niesprzyjających warunkach eksploatacji, Wadą takiego sposobu ustalenia położenia naboju w komorze nabojowej jest to, że zamek musi mieć duże czółko. Wiąże się to z dużymi wymiarami zamka, a z kolei i z ogólnym zwiększeniem powierzchni poprzecznego przekroju całej broni. Wystające kryzy łusek zwykle utrudniają również zasilanie broni. Przy zasilaniu magazynkowym odpowiedniego ukształtowania wymaga magazynek, przy zasilaniu zaś taśmowym bardzo utrudnione jest bezpośrednie podawanie naboi z donośnika do komory nabojowej.

Łuski nie mające występującej kryzy opierają się w komorze nabojowej stożkiem przednim. Wymaga to znacznie dokładniejszego wykonania naboju oraz niektórych elementów broni niż broń dla amunicji o wystających kryzach łusek. Zastosowanie tego typu łusek umożliwia konstruowanie broni o bardziej zwartej budowie oraz stwarza dogodniejsze warunki dla pracy mechanizmów zasilania broni.

Łuski z dodatkową powierzchnią ustalającą (zwyczajowo nazywaną pierścieniem wzmacniającym) łączą zalety obydwóch typów łusek. Przy ustaleniu położenia naboju w komorze nabojowej opierają się one o płaszczyznę wlotową lufy, a z drugiej strony taka łuska nie wymaga zamka o dużym przekroju poprzecznym.

Dawniej łuski amunicji strzeleckiej wyrabiane były przeważnie z mosiądzu, gdyż łatwiej było je wyciągać po wystrzale z komory nabojowej. Względy ekonomiczne spowodowały, że obecnie stosuje się łuski stalowe platerowane lub lakierowane. Ponieważ łuski wykonuje się metodą głębokiego tłoczenia, do ich wyrobu używa się stali miękkiej o niskiej zawartości węgla.

Podczas II wojny światowej i w latach powojennych prowadzono próby z łuskami samospalającymi się, wykonanymi z masy typu masy prochowej. Rozwiązanie tego zagadnienia umożliwiłoby znaczne uproszczenie budowy broni. Trudności zastosowania takich łusek związane były z trudnościami uszczelnienia tych części broni, w których wytwarzają się gazy prochowe w okresie wystrzału. Swego czasu firmie Heckler und Koch udała się skonstruowanie takiej broni był to karabin G11.