Odprowadzanie gazów przez boczny otwór lufy.

Schemat broni o automatyce działającej na zasadzie odprowadzenia
 gazów prochowych przez boczny otwór w lufie:
l — lufa; 2 -- zamek; 3 — suwadło; 4 — tłoczysko; 5 — tłok gazowy;
6 — przewód gazowy; 7 — komora zamkowa; 8 — sprężyna 
powrotno-uderzeniowa

Wzory broni o automatyce działającej na zasadzie odprowadzenia gazów prochowych mają lufę nieruchomą i zamek zaryglowany w czasie wystrzału. Najbardziej rozpowszechniony jest układ automatyki, w którym część gazów prochowych jest odprowadzona w okresie wystrzału przez boczny otwór w lufie do, komory gazowej. Tam gazy, cisnąc na tłok gazowy, odrzucają suwadło. Uderzenie suwadła o zamek powoduje odryglowanie zamka.

Podstawowy układ automatyki w tej grupie broni przedstawia schematycznie rysunek zamieszczony powyżej. Przy takim układzie automatyki rozróżnia się wzory broni o długim lub krótkim ruchu tłoka gazowego. Przy długim ruchu tłok gazowy połączony ze suwadłem przesuwa się do tyłu, prowadząc ze sobą zamek do skrajnie tylnego, a następnie do skrajnie przedniego położenia. Przy krótkim ruchu tłoka gazowego impuls gazów prochowych przekazany zostaje poprzez tłoczysko suwadła w postaci krótkotrwałego uderzenia. Wystarcza to, aby zamek wraz z suwadłem został odrzucony z prędkością dostateczną dla przeładowania broni. Znane są również układy, w których suwadło przesuwa się przy wystrzale do przodu, a zamek poprzez przekładnię zębatą odrzucany jest do tyłu, oraz układy, w których tłok umieszczony jest na dźwigni i przy wystrzale obraca się do dołu, odrzucając zamek poprzez układ dźwigni do tyłu.

Gazy potrzebne do uruchomienia automatyki mogą być odprowadzane nie tylko przez boczny otwór w lufie, ale również pobierane z części wylotowej albo części wlotowej.

Wzory broni oparte na zasadzie odprowadzenia gazów prochowych odznaczają się na ogół zwiększonym wpływem wystrzału na podstawę broni lub ramię strzelającego, gdyż w tym typie automatyki strumień gazów prochowych skierowany jest zwykle do tyłu, co w rezultacie, łącznie ze zwykłym odrzutem broni, daje odrzut zwiększony w porównaniu do odrzutu broni opartej na zasadzie odrzutu zamka lub lufy.

Gazy prochowe w tym typie automatyki działają na układ przesuwny krócej niż we wzorach opartych na zasadzie odrzutu zamka lub lufy i dlatego ruchy automatyki są bardziej energiczne, szybsze. Powoduje to zwiększony wpływ uderzeń na broń.

Pomimo tych niekorzystnych zjawisk broń o automatyce działającej na zasadzie odprowadzenia gazów prochowych jest szeroko rozpowszechniona ze względu na pewność działania i możliwość uzyskania względnie małego ciężaru broni.

Dla zmniejszenia wpływu ujemnych zjawisk, występujących przy działaniu broni o tym typie automatyki w niektórych wzorach stosuje się amortyzację lufy i elementów automatyki wewnątrz komory zamkowej.