Zamek półswobodny

Schemat działania automatyki opartej na zamku swobodnym na przykładzie pistoletu maszynowego Cetme: a - układ przesuwny w położeniu przednim; 1 - lufa; 2 - nabój; 3 - przednia część zamka; 4 - rolki; 5 - trzon zamkowy; 6 - kurek; b - moment wyrzucania łuski.

Zamek półswobodny ma najczęściej rygle, które w położeniu przednim zamka zachodzą za płaszczyzny oporowe komory zamkowej. Jednak ukształtowanie płaszczyzn oporowych nie zabezpiecza samohamowności rygli zamka. W czasie wystrzału, przy oddziaływaniu gazów prochowych na przednią część zamka, rygle zamka ślizgają się po płaszczyznach oporowych komory zamkowej. Następuje powolne otwieranie komory nabojowej do chwili, gdy rygle zamka przestaną się stykać z płaszczyznami oporowymi komory zamkowej i zamek uzyska możliwość dalszego odrzutu, który odbywa się podobnie jak odrzut zamków swobodnych.

Wzory z zamkami półswobodnymi w zasadzie zachowują prostotę broni z zamkami swobodnymi, gdyż lufa jest nieruchoma, a zamek odrzuca do tyłu siła gazów prochowych, działająca bezpośrednio poprzez łuskę na czółko zamka. Taki schemat automatyki pozwala, przy analogicznym ciężarze broni, na prowadzenie ognia nabojami o większej mocy niż w broni z zamkami swobodnymi. Własności balistyczne broni o zamkach półswobodnych są tylko nieznacznie gorsze od własności balistycznych broni o zamkach ryglowanych.

Do broni o zamkach półswobodnych wysuwano początkowo wiele zastrzeżeń, związanych z trudnościami w zabezpieczeniu niezmienności działania automatyki przy kolejnych wystrzałach.