3D za bezcen
Któż z nas nie chciałby mieć karty graficznej Radeon 8500 czy karty z układem GeForce3 Ti500... Doskonała wydajność jednak słono kosztuje, jednak mniej zatwardziali maniacy fps'ów zapewne nie odpuszczą okazji zakupu takiej karty. Jako że w sieci testy najnowszych kart graficznych mnożą się i mnożą, postanowiłem zająć się jako zapewne jeden z już nielicznych kartami, których cena jest bardzo przystępna a same karty są łatwo dostępne. Najbogatszą ofertę, w każdym segmencie rynku ma obecnie nVIDIA - producent układów z serii Riva TNT i GeForce. Ostatnio jednak bez mała monopolistyczna pozycja nVIDII, z każdym miesiącem chwieje się coraz bardziej. Łapki do stabilnej kolumny nVIDII przytykają ostatnio układy Radeon firmy ATi oraz układy KYRO firm PowerVR, ST Micro i Imagination Tech. Zanim przejdziemy do testów, zróbmy małą rundkę po ścieżkach, po których chadzają producenci.
NVIDIA
Najmocniejszym układem tej firmy jest GeForce3 wprowadzony na rynek w lutym 2001 roku, który obecnie doczekał się rozwinięcia w postaci układu GeForce3 Ti500. GeForce3 od swoich poprzedników różni się głównie jednostką T&L (zajmującą się przetwarzaniem geometrii i oświetleń sceny 3D). T&L w GeForce3 jest już w całkowicie programowalny, co pozwala na dowolne manipulowanie i dobór obiektów oraz efektów na trójwymiarowej scenie. Poprzednikiem GeForce3 była seria układów GeForce2, obecnie najbogatsza za wszystkich i to właśnie ta seria układów zawładnęła światem komputerów PC. Układy GeForce2 GTS/Pro/Ultra różnią jedynie zegary taktowania rdzenia. GTS jest taktowany zegarami 200MHz dla samego układu i 333 dla pamięci, wersja Pro ma taki sam zegar rdzenia równy 200MHz, jednak w tym przypadku zwiększono zegar obsługiwanych pamięci do 400MHz. Ostatnią i jednocześnie najwydajniejszą wersją układu GeForce2 jest GTS Ultra (250/450MHz), już od dawna nie produkowany, ze względu na zbliżone wyniki w stosunku do GeForce3. Jednocześnie nVIDIA produkuje tańsze odmiany GeForce2, mianowicie układy GeForce2 MX/MX100/MX200/MX400. Wersja MX100 jest skierowana tylko i wyłącznie na rynek OEM i dlatego karty z tym układem w ogóle nie są dostępne w sklepach. MX200 jest obecnie uznawany za największy niewypał nVIDII, układ o wiele droższy a wydajnością ledwo przewyższający układy starej generacji, mianowicie Riva TNT2 Ultra. Karta z podstawową wersją GeForce2 MX jest taktowana zegarami 175/166 MHz a najmocniejszy wśród układów tej rodziny jest MX400 taktowany zegarami 200 MHz dla układu oraz 166 MHz dla 128-bitowych pamięci SDRAM lub 333 MHz dla 64-bitowych DDR.
PowerVR, ST MICRO, IMAGINATION TECH.
Produktami współpracy tych trzech firm są już dwa układy : KYRO i KYRO 2, dwa najbardziej odmienne układy na rynku. To co je na pierwszy rzut oka odróżnia od całej konkurencji to odmienna technika renderingu grafiki 3D, mianowicie TBR (Tile Based Rendering), technologia pozwalająca produkować karty bez zastosowania drogich pamięci DDR. Układy KYRO wstępnie dzielą scenę 3D na prostokąty (Tiles) i dokonują obliczeń na każdym z nich niezależnie. Cały trik jednak tkwi w metodzie zwanej Hidden Surface Removing - układy KYRO wyliczają, które wielokąty zostaną później wyświetlone na scenie, pomijając całkowicie wszystkie elementy niewidoczne co bardzo skutecznie zmniejsza zapotrzebowanie na wydajność magistrali pamięci. Co ciekawe, same gry czy aplikacje nie muszą być specjalnie optymalizowane dla tych metod - TBR nie ma żadnych specjalnych wymagań co do zgodności. Pierwszy z układów KYRO wszedł na rynek jeszcze w pierwszej połowie 2000 roku, bez mała niezauważony, jednak dopiero w tym roku jego los okazał się być dla niego bardziej łaskawy. KYRO w swojej pierwszej postaci był taktowany zegarami 115/155 MHz i obsługiwał 32 MB pamięci RAM. KYRO 2, który jest na rynku od kwietnia bieżącego roku jest taktowany zegarem synchronicznym (jak w przypadku KYRO) 175/175 MHz. Do największych zalet układów KYRO/2 należy jakość obrazu mogąca śmiało konkurować z układami firmy Matrox, jednak na tym jeszcze nie koniec. KYRO i KYRO 2 obsługują mutliteksturowanie aż 8-miu warstw, środowiskowe mapowanie wybojów oraz bezproblemowo wykonują te same obliczenia co Vertex Shader zaimplementowany m.in. w GeForce3.
ATI
Obecnie z ATI kojarzy się głównie jedna nazwa : Radeon. Jego pierwsza wersja była taktowana zegarami od 166>183 MHz zależnie od wersji (Retail oraz OEM). Radeon miał być odpowiedzią na GeForce2 GTS nVIDII. Jednak okazał się być mniej więcej po środku, między GeForce2 MX i GeForce2 GTS. Radeon od swojej pierwszej wersji obsługiwał zarówno pamięci SDRAM jak i DDR oraz posiadał lekko zmodyfikowaną jednostkę T&L. Kolejną wersją Radeona była wersja VE mająca konkurować tylko z GeForce2 MX nie posiadająca jednostki T&L. Obecnie ATI powoli wchodzi na szczyt, a to dzięki ostatniej odmianie Radeonów - wersji 8500, które będąc odrobinę tańsze od GeForce3 są od nich w większości testów wydajniejsze. ATI nie pozostaje jednak w tyle i Radeona 8500 uzbroił w słabszego braciszka, czyli wersję 7500.
Mając już za sobą krótki wstęp, przystąpmy więc do skonfrontowania 5 kart graficznych z niższej półki, będących łatwo dostępnymi na naszym rynku. Do walki zatem stanęli :
Hightech (HiS) Riva TNT2 Pro 32MB TV-Out (Detonator 21.83 WHQL)
Leadtek Winfast GeForce2 MX SH-Pro 32MB (Detonator 21.83 WHQL)
Hercules 3DProphet 4500 KYRO 2 64MB TV-Out (1.90.031)
Leadtek Winfast GeForce2 GTS 32MB (Detonator 21.83 WHQL)
ATi Radeon 7500 64MB (6.13.3276)

Konfiguracja testowa :
CPU : AMD Duron 800@850 MHz
RAM : 192 MB RAM PC-133 CAS-2
M/B : ASUS A7V133A
HDD : Western Digital Caviar 6GB ATA-66
Dźwięk : Philips AcousticEdge 706 PCI
System : Windows XP ENG / DirectX 8.1
TESTY
Wyjaśnienie : Dla każdej karty użyłem najnowszych wersji sterowników, które w dniu rozpoczęcia testów były dostępne na stronie WWW producenta układu graficznego w wersji oficjalnej. W żadnym przypadku nie zmieniałem domyślnych ustawień samych sterowników (po za wyłączeniem synchronizacji pionowej V-Sync) jak i zegarów taktowania.

W 3DMark 2000 wyraźnie góruje Radeon 7500, pozostałe karty zostały daleko za nim. GeForce2 GTS prawie równo z Kyro 2 a za nimi GeForce2 MX. Riva TNT2 Pro jak na tak tani i stary układ osiągając 2731 punktów wypadła najgorzej aczkolwiek całkiem nieźle.

W 32-bitach sytuacja nieco się zmieniła. Radeon 7500 nadal góruje, jednak trochę stracił przy zmianie palety kolorów. Wręcz przeciwnie zachował się Kyro 2, zmiana palety na 32-bity niewiele zmieniła, co w przypadku Kyro 2 nie powinno dziwić. Kyro 2 wszystkie operacje wstępnie wykonuje w palecie 32-bitowej i stąd tak mała różnica. Przed Kyro 2 musiał się także ukłonić GeForce2 GTS a za nim MX.

Czas na 3DMark 2001 w wersji 1.10. Najnowszy benchmark MadOnion.com jest zoptymalizowany głównie dla kart posiadających jednostki T&L jednak i tutaj Kyro 2 nie odstąpiło GeForce'ców na krok. Stawce przewodzi oczywiście Radeon przekraczający próg 3000 punktów. GeForce2 GTS, MX oraz Kyro 2 bardzo blisko siebie, jednak różnica między GeForce2 MX i Kyro 2 w tym teście jest bez mała żadna. Zdziwił mnie jednak trochę niski wynik GeForce2 GTS, który przynajmniej na moje oko powinien uzyskać około 2500 punktów, jednak trzykrotnie powtarzane testy dla wszystkich kart dały wyniki takie a nie inne... Riva TNT2 Pro spokojnie i bez nerwów nadal ostatnia, tutaj dało się zauważyć pewne problemy z wyświetlaniem obiektów (na większości obiektów w głębi scen 3D dały się zauważyć cienkie, czarne paski).

Czas oczywiście na Quake ]I[ Arena (dodam że w wersji 1.27). I tutaj znowu Radeon 7500 poczuł się jak ryba w wodzie, za nim tuż tuż Hercules Kyro 2, który w obu rozdzielczościach zostawił GeForce2 GTS i MX daleko z tyłu. W tym teście zarówno Radeon 7500 jak i Kyro 2 wypadły lepiej niż w innych testach (w innych serwisach), skąd taki "dopał" nie mam pojęcia, aczkolwiek dla mnie to na pewno nie jest powód do narzekania :) Tutaj warto też wspomnieć o jakości tekstur. Podczas testów korzystałem z już niezawierających sławnego wpisu "Quake3" sterowników dla Radeona. Niemniej jednak, przynajmniej na moje oko, Quake 3 najlepiej prezentuje się na Kyro 2, pomimo iż ATi wyeliminowało "optymalizację" Mip-Mapping'u ze sterowników, jakość tekstur (od brzegu do głębi) na Kyro 2 była lepsza. O ile jeszcze w 800x600 na Riva TNT2 Pro można jeszcze się upierać przy graniu, o tyle 1024x768 to rozdzielczość dla niej stanowczo za duża.

Jako że mieliśmy już test zoptymalizowany dla układów posiadających jednostkę T&L, dobrałem się do PowerVR TempleMark - zoptymalizowanego dla Tile Based Rendering. I cóż, widać wyraźnie że wystarczy dokonać optymalizacji dla renderingu kafelkowego a nawet Radeon 7500 musi się poddać. Kyro 2 na swoim podwórku poczuł się jak rybka w wodzie pokonując nawet o wiele nowocześniejszego od siebie Radeona 7500. Układy nVIDII zaś nie chciały współpracować i nie wykazały się zbytnią tolerancją zarówno pod względem wydajności jak i jakości obrazu (np. pochodnie wyglądały jak falujące, drobne kwadraciki).
JAKOŚĆ OBRAZU
Co do jakości nie się co długo rozwodzić... W każdej rozdzielczości aż do 1280x1024 przy odświeżaniu 75 MHz Radeon 7500 i KYRO 2 były bezkonkurencyjne. Brak jakichkolwiek śladów efektu mory, czyste i wyraźne czcionki, nawet w małych wymiarach są bardzo czytelne. W przypadku KYRO 2, nie wiem czy to wada czy zaleta (w zależności od gustu), kolory są mocno nasycone, aczkolwiek na pewno nie przejaskrawione. Dla mnie to zaleta, gdyż i tak rozjaśniam obraz w monitorze, jednak jeśli dla kogoś żywe i nasycone kolory są przeszkodą może bez problemu wyregulować to korekcją Gamma lub w samym monitorze. Wszystkie karty na układach nVIDII jakoś "wyglądały" do rozdzielczości 800x600 85Hz, każda zmiana rozdzielczości wyżej zwiększała rozmazanie czcionek aż wreszcie przy rozdzielczości 1280x1024 75Hz wyraźnie nie dorównywały Radeonowi i Kyro 2. Hightech Riva TNT2 Pro radziła sobie praktycznie tak samo jak produkty Leadtek'a. Jakość obrazu nie jest napewno oszałamiająca, jednak za taką cenę nie można wymagać cudów.
PODSUMOWANIE
Wszystkie testowane karty nie sprawiały żadnych problemów, nie powodowały żadnych konfliktów sprzętowych. Zapaleni gracze, z ograniczonymi funduszami powinni wybrać z całą pewnością albo Radeona 7500, będącego nowoczesną, wydajną i zapewniającą wysoką jakość obrazu kartą lub KYRO 2, który którego zastosowanie także jest bardzo szerokie. Bardzo wysoka jakość obrazu i duża wydajność oraz wykorzystywanie najnowszych technik renderingu (w tym wszystkie efekty wprowadzone wraz z Vertex Shader przez nVIDIĘ). Obie karty mają 64 MB pamięci RAM, co także jest ich dużym atutem, zwłaszcza że ich ceny pozostają przystępne. Karty z GeForce2 GTS mają już węższy wachlarz zastosowań. Pomimo niezłej wydajności, nie dorównują poprzednikom jakością obrazu, co na pewno zauważają graficy a na pewno poczują osoby długo pracujące przy komputerze. Jeśli już rzeczywiście trzeba mocno oszczędzać, GeForce2 MX nadal stanowi ciekawą pozycję do wyboru. Niemniej MX został już zepchnięty na na daleki tor i w sklepach znajdują się już praktycznie same niesprzedane niedobitki. Riva TNT2 Pro powinna być brana pod uwagę tylko przy zakupie komputerów do biur i do domu, gdzie w ogóle nie będą uruchamiane najnowsze gry, dla których stary układ już nie jest żadnym wyzwaniem.
Autor artykułu : Vegita'2001 - vegita@frazir.wroc.pl
Dodatkowe Benchmarki - 11-12-2001
Już w chwili oddawania artykułu do publikacji miałem świadomość tego, że samych testów jest troszkę za mało, jednak problem tkwił w tym, że Radeona 7500 miałem tylko przez cztery godziny i nie było możliwości skonfrontowania go z pozostałymi kartami w większej ilości testów. Udało mi się jednak kartę zdobyć na kolejnych parę godzinek i ruszyłem do kolejnego testowania :) Jako że jest to aktualizacja istniejącego już artykułu, pomijając wstęp, przechodzę od razu do sedna sprawy, czyli nowych testów...

Na dzień dobry, wróćmy do Direct3D, a konkretnie do gry Nascar Heat. W rozdzielczości 800x600 przy maksymalnych ustawieniach jakości, nawet Riva TNT2 Pro spisała się bardzo dobrze. Stawce przewodzi oczywiście Radeon 7500, jednak cały czas pamiętajcie iż jest to karta niedroga na rynku, jednak najdroższa z testowanych, a więc wymagać trzeba od niej trochę więcej. Za nią trochę z tyłu po raz pierwszy w grach zjawił się GeForce2 GTS, jednak i tutaj Kyro 2 nie pozwoliło mu na wielkie szaleństwo i GeForce2 GTS wyprzedziło go raptem o trzy klatki na sekundę. GeForce2 MX odsunął się troszkę od pierwszej trójki, ale czy na długo ?

Rozdzielczość do góry i sprawdzamy... Cóż o Radeonie 7500 chyba już nie muszę pisać :) Jak na ironię i tym razem Kyro 2 i GeForce 2 GTS mają trzy klatki na sekundę różnicy :) Jednak tutaj to Kyro 2 przeszło do przodu wskakując znowu na drugie miejsce. GeForce2 MX z 33-ema fps daleko za resztą. Riva TNT2 Pro zaniemogła i "poslajdowała" grę :) Cóż, taki los staruszków...

1280x1024... Czy coś się zmieniło ??? Heh :) Sytuacja między poszczególnymi kartami pozostała identyczna. Radeon 7500 znów o około 15-20% wyżej od Kyro 2, ale i tym razem między Kyro 2 i GeForce2 GTS różnica zaledwie dwóch klatek na sekundę (jednak na korzyść Kyro 2). GeForce2 MX po raz kolejny "jakoś" sobie poradził, jednak w niektórych momentach gra zamieniała się zarówno na MX jak i na GTS i TNT2 Pro w kolekcję drobnych, czarnych paseczków. Na moje oko, wygląda to na problem z mip-mappingiem. Dla układu Riva TNT2 Pro ta rozdzielczość to już przeszkoda nie do pokonania :(

Wróćmy na chwilę do typowych benchmarków... GL Excess to raczej młody benchmark, jednak już na samym początku okazał się ciekawy, wiarygodny i prezentował ciekawe sceny 3D. W teście na przód peletonu, bez najmniejszych wątpliwości wysunął się Radeon 7500 uzyskując prawie 3500 punktów, za nim Hercules z Kyro 2 przekraczający nieznacznie próg 3000 punktów. Całkiem niedaleko za nim Leadtek GeForce 2 GTS, całkiem nieźle poradził sobie w tym teście GeForce2 MX, który uzyskał wynik na tle GTS naprawdę przyzwoity. Riva TNT2 Pro zażyła sobie środki od bólu główki i nie przejmując się zbytnio, spokojnie stanęła z tyłu.

FPS Timedemo3 w Serious Sam, w rozdzielczości 800x600 pokazuje wyraźnie, iż nie można spodziewać się wielkich różnic. Tak też się stało, Radeon 7500 i Kyro 2 bardzo blisko siebie (dzieli je tylko 5 fps!). GeForce2 GTS i MX okazały się troszkę słabsze (MX już "trochę") ale w tej rozdzielczości można jeszcze pograć nawet na Riva TNT2 Pro :)

Poprzeczka w górę i zmiany kolosalne. Pierwszy znowu Radeon 7500, za nim znowu niedaleko Kyro 2 ale na tym koniec bliskości... Za Kyro 2 powstała wielka dziura... GeForce2 GTS okazał się już wyraźnie słabszy od Kyro 2 a GeForce2 MX prawie o połowę. 20 klatek na sekundę przy Riva TNT2 Pro to już trochę mało ale jak ktoś się uprze to przecież można pograć.

Kolejna zmiana rozdzielczości pokazała wreszcie duży potencjał Radeona 7500 i Kyro 2. Obie absolutnie znokautowały GeForce2 GTS, i okazały się średnio dwukrotnie od niego szybsze! Zatem widać wyraźnie, iż Kyro 2 pokazuje swoje pazurki, bez mała rozszarpując konkurencję ze stajni nVIDII na strzępy. GeForce2 MX to już koniec grania, 16 fps to już za mało, jednak muszę dodać że na trzy testy, MX pokazał różne wyniki (odpowiednio : 17,14,17). Jednak na tym nie koniec, GeForce2 MX nie wypadł nawet dwukrotnie lepiej niż RivaTNT2 Pro, która uzyskując wynik równy 11 fps, na tle MX'a nie okazała się aż tak bardzo słaba...
PODSUMOWANIE 2
Po dodaniu nowych testów, sytuacja zmieniła się diametralnie. I to tak, że aż nie sposób stwierdzić że najlepszą inwestycją spośród przetestowanych kart jest nic innego jak Hercules 3D Prophet 4500 na układzie KYRO 2. Jego wyniki względem największych konkurentów na rynku, czyli kart z układami GeForce2 MX/MX 400 i GeForce2 GTS wraz z olbrzymią różnicą w jakości obrazu i możliwościami, w porównaniu z jego ceną i cenami konkurencyjnych kart (także markowych oczywiście) nie pozwala wysnuć innego wniosku. Jednak test pod względem wydajności niezaprzeczalnie wygrała karta ATi Radeon 7500, która w każdym teście okazała się być najszybsza. ATi wreszcie udało się przebić przez szeregi układów nVIDII dobijając się wreszcie na szczyt. Radeon 7500 jest doskonałym wyborem, lepszym od Kyro 2 jednak droższym. Radeon okazał się także dobrze współpracować z benchmarkiem PowerVR, czego napewno nie można powiedzieć o układach nVIDII, a to także jest jego duży plus. Karty Leadteka, na układach GeForce2 GTS i GeForce2 MX nie dorównywały poprzednikom pod każdym względem. GeForce2 GTS pokonał Kyro 2 jedynie w 3DMark 2000 w 16-bit i w 3DMark 2001 (w każdym przypadku nieznacznie), oraz dorównał mu tylko w Nascar Racing. Jeśli już rzeczywiście trzeba mocno oszczędzać, GeForce2 MX nadal stanowi ciekawą pozycję do wyboru. Niemniej MX został już zepchnięty na na daleki tor i w sklepach znajdują się już praktycznie same niesprzedane niedobitki. Riva TNT2 Pro powinna być brana pod uwagę tylko przy zakupie komputerów do biur i do domu, gdzie w ogóle nie będą uruchamiane najnowsze gry, dla których stary układ już nie jest żadnym wyzwaniem.
Autor artykułu : Vegita'2001 - vegita@frazir.wroc.pl
http://frazir.wroc.pl - Twój Vortal Technologiczny
|