poczta

do redakcji

wykonane przez:

Hi-Fi i muzyka, miesiecznik audiofila i melomana

SŁOWNICZEK KINA DOMOWEGO

O ustawieniu głośników w systemie kina domowego czytaj w artykule "Otoczeni głośnikami" Hi-Fi i Muzyka nr 11/99

SŁOWNICZEK KINA DOMOWEGO

Wielu z tych czytelników, którzy już zetknęli się z kinem domowym zapewne niejednokrotnie zastanawiało się czytając artykuły traktujące o home cinema czy też spoglądając na przód czy tył swego amplitunera, wzmacniacza, dekodera, odtwarzacza DVD lub LD co znaczą poszczególne symbole, skróty i oznaczenia. Również znaczna część tych, którzy kupili bądź pożyczyli płytę DVD nie rozszyfrowali zapewne części piktogramów zawartych na niej a co się z tym wiąże nie wykorzystali jej w pełni. Mamy nadzieję, że Ci z Państwa, których dotyczą te dwa pierwsze zdania oraz Ci nie przekonani jeszcze, którzy zamierzają dopiero przesunąć kotarę z napisem KINO DOMOWE zapewne z zadowoleniem przyjmą naszą propozycję. Chcemy wyjaśnić pokrótce i w kilku zdaniach omówić te najważniejsze, najczęściej spotykane tajemnicze nazwy. Obiecujemy w miarę potrzeb szersze omówienie wielu z nich na naszych łamach w najbliższej przyszłości.

AC-3 Ready (albo Dolby Digital Ready)

Oznaczenie stosowane dla amplitunerów, wzmacniaczy kina domowego nie posiadających dekodera Dolby AC-3 lecz gotowych do przyjęcia zdekodowanego sygnału 5.1 kanałowego czyli posiadające pięć lub sześć końcówek mocy.

AC-3 RF - (AC-3 Radio Frequency)

Wyjście sygnału cyfrowego w odtwarzaczach Laser Disc oraz wejście w amplitunerach, wzmacniaczach, dekoderach. W przypadku braku takiego wejścia we wzmacniaczach czy amplitunerach Dolby Digital sygnał należy zdemodulować poprzez zewnętrzny demodulator RF. Sygnał wychodzący przez takie wyjście musi zostać zdemodulowany by dekoder AC-3 mógł go następnie zdekodować.

ANAMORPHICALLY SQUEEZED

Sposób zapisywania obrazu (m.in. na płytach DVD) filmów wąskoekranowych (widescreen) ściśniętych po obydwu (lewa, prawa) stronach. Telewizory z funkcją widescreen pozwalają na ściśnięcie w pionie obrazu anamorficznego dla uzyskania źródłowego formatu. Zaletą takiego zapisu obrazu na płycie jest możliwość zapisania większej ilości szczegółów i detali co umożliwia po jego "ściśnięciu" uzyskanie obrazu telewizyjnego bardziej ostrego i przejrzystego. Odwrotnością zapisu w formacie anamorficznym jest zapis letterbox (patrz LETTERBOX).

ASPECT RATIO - patrz FORMAT OBRAZU

BOTH SIDE PLAY (odtwarzanie dwustronne)

Funkcja charakterystyczna, jak na razie, jedynie dla odtwarzaczy laserdisc umożliwiająca automatyczne przejście na stronę drugą płyty bez konieczności wyciągania jej z odtwarzacza. Można mieć nadzieje, że odtwarzacze DVD następnych generacji zostaną wyposażone w takie udogodnienie dla bezproblemowego odtwarzania płyt DVD-10 (dwie strony-jedna warstwa) i DVD-18 (dwie strony-dwie warstwy).

CAV (Constant Angular Velocity - stała prędkość obrotowa)

Format zapisu obrazu na płytach LD, który pozwala na zapisanie do 30 minut obrazu wraz z dźwiękiem na jednej stronie płyty LD (30 cm) ale w odróżnieniu od zapisu CLV umożliwia uzyskiwanie stop klatki, przewijanie na podglądzie itp.

CC - (Closed Captioned)

Napisy dla niesłyszących, zapisane na płytach LD i DVD (wyłącznie strefa 1). Umieszcza się je na 21 linii obrazu, tylko w systemie NTSC. Oprócz dialogów obrazują one również atmosferę filmu (np. kaszel bohatera filmu czy przelot samolotu zostanie również w odpowiedni sposób opisany). Szczególnie pomocny dla uczących się języka angielskiego lub pragnących lepiej zrozumieć film. Konieczne jest posiadanie stosownego dekodera napisów. Funkcja obecnie rzadko wykorzystywana (na płytach DVD) z racji możliwości zastosowania jednego z 32 kanałów tekstowych.

CLV (Constant Linear Velocity - stała prędkość liniowa)

format zapisu obrazu na płytach LD, który pozwala na zapisanie do 60 minut obrazu wraz z dźwiękiem na jednej stronie płyty LD - 30 cm NTSC i do 72 minut na stronie płyty LD 30 cm PAL. Tradycyjne odtwarzacze, nie wyposażone w pamięć ramki, nie pozwalają jednak na uzyskiwanie stop klatki czy przewijania na podglądzie itp.

DCS (Digital Cinema Sound)

Format cyfrowy wzbogacony o odrębny procesor wykorzystujący pełnie swych możliwości tylko przy odtwarzaniu dźwięku zakodowanego w AC-3. Działa również w trybie Dolby Surround Pro-Logic. Został opracowany przez SONY i bazuje na jego kinowym projekcie SDDS. Wg producenta dzięki procesorowi DCS można uzyskać dodatkowe, wirtualne głośniki surround.

DIVX

Szczególna forma DVD funkcjonująca na razie jedynie w Stanach Zjednoczonych. Polega na tym, że za każde obejrzenie filmu należy odrębnie zapłacić (jedna aktywacja na 24 lub 48 godzin). Płyty w prawdzie są znacznie tańsze (ok. 5 $) a każde zaktywowanie płyty porównywalne jest z ceną wypożyczenia. Format ten nie oferuje jednak tych funkcji (format obrazu, menu, sceny dodatkowe itp.) co macierzyste DVD. Zgodnie z oczekiwaniami pod koniec czerwca 1999 r. wycofały się z formatu największe studia filmowe i w związku z tym format ten zapewne niedługo przejdzie do lamusa.

DOLBY AC-3 (Dolby Audio Coding-3)

Znane szeroko pod oznaczeniem DOLBY DIGITAL. System kodowania dźwięku na nośnikach optycznych (LD, DVD) oraz w kinach opracowany przez Dolby Laboratories Inc.Sygnał cyfrowy, w odróżnieniu od DTS, zapisany jest na taśmie filmowej pomiędzy jej perforacją. Dolby AC-3 wykorzystuje 5 pełnozakresowych kanałów (przedni lewy, przedni centralny, przedni prawy, tylny lewy i tylny prawy) oraz subwoofer przenoszący dolne pasmo do 120 Hz. Światowa premiera w kinach odbyła się w 1992 roku a premierowym filmem był Powrót Batmana (Batman Returns). Na nośniku optycznym (LD) premiera odbyła się w styczniu 1995 a pierwszym filmem był Stan zagrożenia (Clear and Present Danger) z Harrisonem Fordem.

DOLBY DIGITAL - patrz DOLBY AC-3

DOLBY DIGITAL 1.0

Oznaczenie dla płyt DVD nagranych w systemie Dolby Digital monofonicznych tylko z jedną ścieżką dźwiękową. Wykorzystywany przy starych produkcjach filmowych.

DOLBY DIGITAL 2.0

Oznaczenie dla płyt DVD nagranych w systemie Dolby Digital stereofonicznych nagranych jedynie z dwiema ścieżkami dźwięku (bez kanału basowego). Odpowiednikiem tego oznaczenia na płytach może być Dolby Surround.

DOLBY DIGITAL 5.1

Oznaczenie spotykane na amplitunerach, wzmacniaczach, dla płyt (DVD, LD) nagranych z pięcioma pełnozakresowymi i jedną niskotonową (do 120 Hz) ścieżką dźwięku.

DOLBY DIGITAL SURROUND EX

System zapisu dźwięku filmowego opracowany na siedmiu ścieżkach (6+1) również przez Dolby Inc. wspólnie z realizatorami dźwięku należących do Lucasfilm studiów post-produkcyjnych Skywalker Sound. W stosunku do Dolby Digital AC-3 pojawił się kanał centralny tylny dla zrównoważenia części przedniej (3 głośniki) i tylnej (3 głośniki). Dźwięk z tego kanału jest wypadkową kanału lewego tylnego i prawego tylnego. Teoretycznie jest pełnozakresowy lecz mało prawdopodobne aby przenosił najniższe rejestry. Kanał subniskotonowy podobnie jak w systemie Dolby Digital przenosi pasmo do 120 Hz. Premierą dla tego novum w kodowaniu dźwięku były Gwiezdne Wojny część I Mroczne Widmo ("Star Wars.Episode I: The Phantom Menace") 19 maja 1999 roku w kilkudziesięciu wybranych kinach Stanów Zjednoczonych. W Polsce system ten swą premierę miał również przy okazji pokazów tegoż filmu w wybranych kinach (jest ich w tej chwili już ponad dwadzieścia, m.in. pięć w Warszawie). Zainstalowano tam procesor Dolby SA10 dzięki któremu możliwe jest uzyskanie dodatkowego centralnego kanału tylnego. Premiera na nośnikach optycznych na razie nieznana.

DOLBY SR (DOLBY Spectral Recording).

Powstał również w Dolby Laboratories Inc. w połowie lat osiemdziesiątych i w stosunku do poprzednika DOLBY STEREO przyniósł dalszą poprawę dźwięku filmowego (w kinach o odpowiedniej akustyce i zastosowanych w nim urządzeniach nagłaśniających). Wyeliminowano szumy tła i zakłócenia uzyskano zwiększoną rozpiętość dynamiczną głównie efektów i muzyki. Rozszerzono pasmo częstotliwości szczególnie w zakresie najniższych rejestrów. Dolby SR jest ostatnim stopniem w analogowym kodowaniu dźwięku w kinie.

DOLBY STEREO

System kodowania dźwięku na kinowej taśmie filmowej. Powstał w połowie lat siedemdziesiątych w Dolby Laboratories Inc. Odpowiednikiem w kinie domowym jest Dolby Surround i Dolby Surround Pro-Logic.

DOLBY SURROUND

System kodowania dźwięku w którym wyróżnić można dwa kanały przednie (lewy i prawy) i jeden kanał surround. Tylko kanały przednie przekazują pełen zakres częstotliwości.

DOLBY SURROUND PRO-LOGIC

System kodowania dźwięku z trzema kanałami przednimi (lewy, centralny, prawy) i jednym tylnym (surround). Tylko kanały przednie (lewy i prawy) przekazują pełen zakres częstotliwości.

DTS (Digital Theater Sound)

System kodowania dźwięku na nośnikach optycznych (DVD i LD) alternatywny do Dolby Digital (AC-3) i MPEG-2, oparty na 5 kanałach pełnozakresowych i 1 wykorzystującym pasmo do 120 Hz. Wykorzystuje on inne (niż u konkurenta Dolby) algorytmy kompresji danych. Wyróżnia się większą średnią przepływnością strumienia danych (1411kbit/sek) niż w przypadku AC-3 a średnia kompresja danych jest czterokrotnie mniejsza (3:1) niż w Dolby AC-3 (12:1) przez co dźwięk jest bogatszy, bardziej "muzyczny" i bardziej rzeczywisty.W kinie nośnikiem dźwięku jest specjalna płyta uruchamiana wraz z filmem i na podstawie kodu czasowego zapisanego na taśmie filmie synchronicznie odczytywana.Premierowym filmem był Park Jurajski (Jurassic Park) Steven'a Spielberg'a a światowa kinowa premiera odbyła się w roku 1993. DTS w Polsce jest systemem mało znanym. O ile wiedza o możliwościach systemu w konfiguracjach kin domowych jest niewielka to już śladowa w kinach tradycyjnych. Posiadamy bowiem tylko dwa takie kina, m.in. w Krakowie, gdzie niezbędny sprzęt wspaniałomyślnie zostawił nam Steven Spielberg po polskiej premierze obsypanej Oscarami Listy Schindlera (Schindler's List).

DTS-ES (Digital Theater Sound-Extended Surround)

Nowy system będący odpowiedzią grupy skupionej wokół wytwórni Universal i Steven'a Spielberga na system z laboratorium Dolby czyli Dolby Digital Surround EX. Podobnie tutaj wprowadzono dodatkowy kanał surround (centralny). Jednak jak na razie nie powstał żaden film zapisany z taką ścieżką dźwiękową.

DTS-Output

Wyjście sygnału dźwiękowego które pojawiło się w odtwarzaczach DVD trzeciej generacji mówiące o możliwości odczytu płyty zakodowanej z dźwiękiem w formacie DTS.

DVD Audio

Standard zapisu dźwięku na płycie nowej generacji DVD. Ustalone zostały dwie wielkości płyt 12 cm i 8 cm. Wykorzystywana będzie tylko jedna warstwa na jednej ze stron dysku. Format zapisu oparty jest na metodzie kodowania LPCM (Linear Pulse Code Modulation). Zapis dźwięku 2-kanałowego może być realizowany przy częstotliwości próbkowania nawet do 192 kHz i długości słowa kwantyzacji 24 bity. Przy wykorzystaniu największej rozdzielczości (192 kHz/24 bity) możliwe jest zapisanie 64 minut lub więcej dźwięku stereofonicznego. Opcjonalnie możliwy jest oczywiście zapis w jednym z formatów wielokanałowych AC-3, DTS, MPEG itp. (do 6 kanałów). Nie przewiduje się kodowania regionalnego.

DVD Video (Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc.) ang. versatile - wszechstronny )

System płyt wizyjnych o rozdzielczości poziomej ponad 500 linii o wielkości dysku 12 cm (tradycyjny CD) i 8 cm. Możliwe jest wykorzystanie dwóch stron i dwóch warstw na każdej ze stron i tym samym zapisanie do 17 GB danych co umożliwia zapisanie do 8-miu godzin filmu.

DVD-5

Oznaczenie dla formatu płyt DVD wykorzystującego jedynie jedną warstwę jednej ze stron płyty (single sided single layer). Daje możliwość zapisu do 4,7 GB danych co daje ok.135 minut materiału video wraz z towarzyszącym dźwiękiem wielokanałowym.

DVD-9

Oznaczenie dla formatu płyt DVD wykorzystującego dwie warstwy na jednej ze stron płyty (single sided dual layer). Jedna z warstw częściowo przepuszcza promień lasera, druga, głębiej położona całkowicie odbija promień lasera. Daje możliwość zapisu do 8,5 GB danych co w przeliczeniu daje ok. 240 minut obrazu i dźwięku wielokanałowego.

DVD-10

Oznaczenie dla formatu płyt DVD wykorzystującego po jednej warstwie na każdej ze stron płyty (double sided single layer). Każda z części dysku (0,6mm grubości) sklejonych ze sobą wykazuje te same cechy co płyta jednostronna jednowarstwowa (DVD-5). Daje możliwość zapisu do 9,4 GB danych co w przeliczeniu daje ok. 270 minut obrazu i dźwięku wielokanałowego.

DVD-18

Oznaczenie dla formatu płyt DVD wykorzystującego wszystkie warstwy (double sided double layer) na każdej ze stron płyty. Podobnie jak w przypadku DVD-10 jedna z warstw na każdej ze stron częściowo przepuszcza promień lasera druga głębsza natomiast całkowicie go odbija. Daje możliwość zapisu do 17 GB danych co w przeliczeniu oznacza zapis do 8 godzin obrazu wraz z towarzyszącym dźwiękiem. Pierwsza płyta DVD-18 (DVD-ROM "Aquaria"), pojawiła się dopiero we wrześniu bieżącego roku w USA.

FORMAT OBRAZU

Proporcje podstawy obrazu do jego wysokości. W przypadku płyt DVD video możliwe jest umieszczenie kilku wersji filmu w różnych jego formatach na jednym dysku. W przypadku płyt LD umieszcza się jedynie jedną wersję formatową na jednej płycie. Występuje ok. 10 różnych formatów obrazu. Najczęściej spotykanymi są 2,35:1 (kinowy format panoramiczny), 1,85:1, 16:9 (format ekranu kineskopu telewizora nowej generacji charakterystyczny dla systemu PAL Plus) i 4:3 (format ekranu kineskopu tradycyjnego telewizora). W niektórych oznaczeniach spotkać się można z symbolem P&S (Pan & Scan) co oznacza wyskanowanie z taśmy filmowej tej jego części, która ma najistotniejsze znaczenie dla akcji w danej chwili. Na płytach DVD spotkamy się również z oznaczeniem anamorficzny co oznacza dostosowanie formatu kinowego (np. 2,35:1) do potrzeb naszego telewizora czy projektora przy zachowaniu wysokiej jakości i proporcji obrazu.

FRONT PROJECTOR

Projektor jedno- lub trzytubowy (oddzielnie dla każdego koloru) z projekcją przednią. Projekcja przednia polega na rzucie obrazu ze specjalnego projektora (zainstalowanego na wysokości widza lub za nim) na ekran zawieszony w jednej płaszczyźnie poziomej z głośnikami głównymi. Jest to obecnie rozwiązanie wzorcowe dla kina domowego ale niewątpliwie najdroższe. Dla uzyskania większej rozdzielczości w najwyższych modelach instaluje się podwajacze lub nawet poczwarzacze linii. Ale ceny w takich przypadkach również ulegają zwielokrotnieniu. Minusem projektorów z projekcją przednią jest konieczność możliwie jak największego zaciemnienia pomieszczenia.

HDTV (High Definition TeleVision)

Telewizja wysokiej rozdzielczości poziomej, powyżej 1000 linii i proporcjach ekranu 16:9. Stosowana w Japonii (analogowa) i w USA (cyfrowa). W USA planuje się do końca pierwszej dekady następnego stulecia zastąpienie obecnego systemu przesyłania sygnału telewizyjnego poprzez HDTV. Dźwięk towarzyszący zapisany ma być cyfrowo w formacie Dolby Digital. Wolne tempo rozwoju tego formatu związane jest z bardzo wysokimi kosztami sprzętu i przesyłania sygnału.

KODY REGIONALNE (REGIONAL CODES)

Każdemu regionowi świata przypisano odpowiedni, od 1 do 6, kod regionalny (dla Polski kod nr 2). Każdy Dysk DVD jest zakodowany z jednym lub kilkoma kodami regionalnymi. Występują również płyty, które można odtwarzać w kilku strefach regionalnych a nawet takie, które blokady regionalnej nie posiadają (regional code 0).

LD (Laser Disc)

Format płyt wizyjnych o średnicy 30 cm i 20 cm (CD VIDEO) z dźwiękiem zapisanym w formie cyfrowej (PCM) i analogowej oraz obrazem zapisanym analogowo (co jest przyczyną ogromnych zniekształceń), Pierwsze płyty pojawiły się na początku lat osiemdziesiątych przeżywając dotychczas swoje upadki i wzloty. Nośnik najmniej w Polsce znany i najmniej rozpowszechniony. Barierą dla szerokiego rozpowszechnienia w naszym kraju była jego bardzo wysoka cena (dwu-, trzy- a nawet czterokrotnie przewyższająca cenę płyty CD czy kasety VHS) oraz bariera językowa.

LETTERBOX

Proces umieszczania oryginalnego, kinowego formatu filmu w proporcjach tradycyjnego telewizora o stosunku boków 4:3. W efekcie na ekranie telewizora 4:3 widzimy czarne pasy na dole i u góry ekranu. Telewizory formatu 16:9 pozwalają na wyświetlenie takiego obrazu na całej (dla formatu kinowego 1,85:1) bądź na większej jego części (dla formatu kinowego panoramicznego 2,35:1). Odwrotnością zapisu w formacie letterbox jest zapis w formacie anamorficznym (patrz ANAMORPHICALLY SQUEEZED).

LPCM (Linear Pulse Code Modulation)

Jest udoskonaleniem systemu PCM wykorzystywanego w formacie CD. LPCM to strumień nie skompresowanych danych o częstotliwości próbkowania 96 kHz (DVD video) i 192 kHz (DVD audio) i rozdzielczości do 24 bitów.

NTSC

System telewizji kolorowej funkcjonujący głównie USA, Kanadzie i Japonii. Najstarszy system kodowania kolorów o rozdzielczości teoretycznej do 525 linii dla sygnału telewizyjnego (do 425 linii dla płyt LD) i częstotliwości odświeżania obrazu 60 Hz. Teoretycznie gorszy od systemu PAL lecz oferujący obraz zbliżony charakterem do obrazu kinowego. Amerykanie niezadowoleni ze swego systemu żartobliwie odczytują skrót NTSC - Never This Same Color co można byłoby przetłumaczyć na polski jako "nigdy ten sam kolor" w sensie negatywnym oczywiście. Dlatego też już za kilka lat telewizja amerykańska pożegna się z wysłużonym NTSC na rzecz HDTV (patrz HDTV) - telewizja wysokiej rozdzielczości.

PAL

System telewizji kolorowej dominujący w różnych odmianach na całym świecie ale przede wszystkim w Europie (z wyjątkiem Francji i Rosji gdzie nadal funkcjonuje system telewizji kolorowej SECAM). System młodszy od NTSC, o większej rozdzielczości poziomej. Teoretycznie do 625 linii dla sygnału telewizyjnego (do 440 linii dla płyt LD). Częstotliwość odświeżania obrazu 50 Hz.

P&S (Pan & Scan)

Format obrazu 4:3 z "obciętą" prawą i lewą częścią ekranu; przeznaczony dla telewizorów o tradycyjnych, jak na razie, proporcjach. Niewątpliwą jego zaletą jest zapełnienie całego ekranu. Jednak wzrok ludzki jest skonstruowany w taki sposób, że i tak "nie widzi" tego co dzieje się na górze i u dołu ekranu o takich proporcjach. Stąd wieloletnie już dążenia producentów filmowych do rozszerzania swych dzieł w płaszczyźnie poziomej a nie pionowej.

MPEG-1 (Moving Picture Experts Group-1)

System kodowania dźwięku i obrazu na płytach Video-CD i CD-I.

MPEG-2 (Motion Picture Experts Group-2)

Początkowo przewidziany dla Europy, alternatywny dla AC-3 i DTS system kodowania dźwięku na płytach DVD. Osiągalny dla transmisji 2 kanałowej, 5.1 kanałowej oraz 7.1 kanałowej (w stosunku do Dolby AC-3 wystepują dwa dodatkowe przednie kanały efektowe). Chociaż producenci tego formatu nadal próbują zjednać sobie przychylność Hollywoodu to jednak bardzo rzadko udaje im się wyprodukować jakiś tytuł z zapisanym na niej swoim sygnałem (najczęściej występuje on na płycie alternatywnie obok Dolby AC-3). Jednak nie przyjął się (i chyba tak już pozostanie) z racji skromnego zaplecza hardware'u i software'u . Docelowo ma być standardem telewizji cyfrowej na starym kontynencie.

MULTI-ANGLE

Możliwość oglądania jednej sceny z różnych ujęć kamer. Dotychczas rzadko stosowane (szczególnie w filmach pornograficznych). Szczególnie przydatne przy oglądaniu koncertów rockowych i relacji sportowych. Funkcja ta działa jedynie, gdy materiał został zrealizowany przy użyciu kilku kamer.

PARENTAL LOCK (Blokada rodzicielska)

Funkcja ta (dot. płyt DVD video) umożliwia zablokowanie wybranych filmów, z racji występowania w nich scen drastycznych, zawierających ostre treści erotyczne, przed dziećmi. W chwili obecnej bardzo rzadko, o ile w ogóle, wykorzystywana.

PODPISY (SUBTITLES)

Wykorzystywane na nowym nośniku DVD. Możliwe jest umieszczenie 32 kanałów tekstowych na każdej ze stron i na każdej z warstw płyty.

REAR PROJECTOR

Telewizor projekcyjny przypominający w budowie zewnętrznej normalne telewizory. Jednak wewnątrz nie zobaczymy już tradycyjnego działa "rzucającego" elektrony na kineskop tylko system trzech tub emitujących obraz na zespół luster które to zalej przekazują właściwy obraz na ekran. Możliwe jest uzyskanie ekranu o przekątnej nawet powyżej 80''. W odróżnieniu od front-projektorów nie istnieje konieczność zaciemniania pomieszczenia. Z racji specyfiki ekranu dużym minusem jest wymóg zachowania jednej płaszczyzny, zarówno poziomej jak i pionowej, pomiędzy widzem a obrazem.Szeroko rozpowszechniony w Stanach Zjednoczonych (Big Screen).

SDDS - (Sony Dynamic Digital Sound).

Alternatywny dla AC-3, DTS i MPEG-2 system kodowania ścieżki dźwiękowej. Niestety, jak dotychczas, wykorzystywany jedynie w kinach. Sygnał cyfrowy zapisany jest przy krawędzi taśmy filmowej. Bazuje na takiej samej, jak konkurencyjne formaty, ilości kanałów (5+1) ale posiada możliwość rozbudowania systemu i wykorzystania do ośmiu kanałów - 7+1 (lewy przedni, pół-lewy przedni, centralny, pół-prawy przedni, prawy przedni, prawy surround, lewy surround oraz kanał sub basowy).

THX (Tomlinson Holman eXperiment)

Został opracowany na początku lat osiemdziesiątych przez nadwornego inżyniera dźwięku George'a Lucasa - Tomlinsona Holmana, który to na jego zlecenie opracował zespół norm, standardów i wymagań akustycznych jakim musi sprostać sala kinowa, sprzęt oraz nośnik aby w sposób idealny wykorzystać materiał dźwiękowy towarzyszący filmowi. THX przez wielu mylnie określany jako system kodowania dźwięku i stawiany w jednym rzędzie z Dolby Digital czy DTS. Jest to w pewnym sensie certyfikat przyznawany dla sprzętu i nośników, uzyskanie którego podnosi prestiż otrzymującego a potencjalnemu użytkownikowi produktów gwarantuje najwyższą światową jakość. Na początku bieżącego roku podzielono THX na dwie grupy i dla każdego z osobna określono odrębny zespół norm. Panuje przekonanie że podział THX na dwa to typowy zabieg marketingowy.

THX Ultra (Tomlinson Holman eXperiment Ultra)

System bazujący na zespole norm THX. Opracowany dla klientów bardziej wymagających czyli o zasobniejszych portfelach.

THX Select (Tomlinson Holman eXperiment Select)

Opracowany dla mniej wymagających czyli mniej zamożnych. Pozwoliło to na udzielenie certyfikatu THX dla szerszego grona produktów.

VIRTUAL DOLBY / VIRTUAL SURROUND SOUND (VSS)

System dźwięku dookólnego uzyskiwanego jedynie z dwóch głośników. Instalowany w niektórych odtwarzaczach DVD i telewizorach panoramicznych. Rozwiązanie niewątpliwie budżetowe ale nie powinno stanowić, nawet dla początkujących, podstawy budowania własnego kina domowego.

początek strony