KĄCYKO - słownik pojęć związanych z telefonią komórkową
wersja 0130
Jeśli jakiekolwiek terminy z zakresu telefoni komórkowej lub telekomunikacji są
niejasne dla Ciebie wówczas daj mi
znać a ich wyjaśnienie umieszczę poniżej lub rozszerze już istniejące.
W najbliższej przyszłości strona ta będzie znacznie rozbudowywana więc wszelkie
uwagi są mile widziane.
A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
X
Y
Z
abonament miesięczny
Minimalna kwota jaką abonent musi płacić miesięcznie
za posiadanie zaktywizowanej karty SIM. Zwany inaczej: opłata
podstawowa. Nawet jeśli nie przeprowadzono żadnych rozmów
tę kwotę trzeba co miesiąc uiszczać.
Abonent miesięczny w niektórych
taryfach składa się z dwóch części: część główna i minimalna
ilość rozmów. Wtedy płaci się A+B gdzie B jest sumą jaką
trzeba zużyć na rozmowy w danym miesiącu bo inaczej
przepadnie ona. Twierdzenie, że abonament wynosi tylko A
jest wtedy mylące. Takie taryfy są popularne w krajach
zachodnich natomiast w Polsce są jeszcze niedostępne.
airtime
Airtime to faktyczny czas rozmów. Za zużyty airtime
wylicza się opłaty za rozmowy. Zazwyczaj rozróżnia
się czas główny (tzw. szczyt) gdzie airtime jest drogi i czas poboczny
(tzw. poza szczytem)
gdzie airtime jest tańszy. W krajach zachodnich istnieją taryfy
podzielone na więcej czasów - np. 07:00-17:00 najdroższy,
17:00-20:00 średni, 20:00-07:00 najtańszy.
aktywacja
(Ang. activation) Działanie podjęte albo przez dostawcę usług, albo przez abonenta,
lub przez system które umożliwa uruchamianie [zaktywizowanego] procesu wtedy
i tak jak to jest wymagane w danym procesie. Czas podczas którego proces
ten jest zaktywizowany definiuje się jako faza aktywna (Ang. active phase).
Podczas aktywacji proces będzie albo "czynny" albo "nieuruchomiony" zależnie
od tego czy system bieząco używa danej usługi, np. do przekierunkowywania
połączenia lub do włączania notyfikacji rozmowy nadchodzącej podczas
istniejącego połączenia (oczekiwanie na połączenie).
akumulator
Akumulator to bateria, która można ponownie naładowywać.
Najstarsze są akumulatory niklowo-kadmowe (tzw. NiCd) u których występuje
efekt pamięci i dlatego trzeba je przed ładowaniem rozładowywać
do końca.
Akumulatory niklowo-wodorkowe (tzw. NiMH) posiadają przy
tych samych rozmiarach
co poprzednie
większą pojemność.
Natomiast akumulatory litowo-jonowe (tzw. LiIon) posiadają największą
pojemność przy tych samych rozmiarach co poprzednicy.
Ich samorozładowanie jest również najmniejsze.
alarm klaksonowy
Opcjonalna cecha zestawów samochodowych dla telefonów komórkowych która powoduje, że
gdy nadchodzi rozmowa do zestawu to wówczas sygnalizuje on to klaksonem kierowcy.
Gdy kierowca wyszedł z samochodu - np. zapłacić za benzynę na stacji paliw - a ktoś
do niego dzwoni wówczas dzięki tej cesze może on odebrać tę rozmowę. Jeśli kierowca
bierze wszędzie ze sobą telefon podręczny ta checya jest zbyteczna.
Ang. : horn alert.
alfanumeryczny
Wiadomość lub inny rodzaj odczytu który może zawierać zarówno litery ("alfa") jak
i cyfry ("numeryczny"). Alfanumeryczne wybieranie z pamięci umożliwia inicjowanie
rozmów po wybraniu imienia lub nazwiska - nie trzeba pamiętać numeru. Wiadomości
tekstowe, które można wysyłać i otrzymywać w telefonach GSMowych są alfanumeryczne.
Niektóre pagery natomiast potrafią otrzymywać tylko numery.
AMPS
AMPS to Advanced Mobile Phone Standard
czyli system analogowej telefoni komórkowej używany
w USA/Canada.
analogowa telefonia komórkowa
System telefoni komórkowej oparty na przesyłaniu rozmów
przy pomocy sygnałów analogowych. Przykłady: NMT (w Polsce
występuje jego odmiana pod nazwą NMT450i), AMPS i TACS.
AoC
(Ang. advice of charche) Usługa dodatkowa która zapewnia abonentowi telefoni ruchomej
który płaci za używanie usług telekomunikacyjnych otrzymywanie informacji
o wielkości obciążania jego rachunku za używane usługi.
W praktyce wygląda to tak (niestety jeszcze nie w Polsce), że oprócz wyświetlania
ceny bieżącej rozmowy można również sprawdzić stan konta czyli wysokość rachunku
określającą ile zostało już obciążone te konto za użyte do tej pory usługi telekomunikacyjne
(rozmowy, wiadomośći tekstowe SMS, itd.).
W każdej sieci telefoni komórkowej istnieje możliwość, przy nieosiągalności
użytkownika przekierunkowania rozmowy telefonicznej na automat zgłoszeniowy czyli
skrzynkę poczty głosowej.
Nieosiągalność taka może wystąpić, gdy telefon znajduje się poza zasięgiem sieci
lub użytkownik nie chce być przeszkadzany. Przekierunkowywanie na automat
zgłoszeniowy może być kosztowne jeśli użytkownik znajduje
się za granicą (trzeba wtedy płacić nie tylko za odsłuchiwanie automatu
zgłoszeniowego - ale również za nagrywanie na niego) wtedy czasami opłaca
się wyłączyć przekierunkowanie.
Automat zgłoszeniowy odpowiada na rozmowę przychodzącą, odgrywa tekst pozdrawiający
(standardowy lub nagrany przez abonenta) a potem po krótkim sygnale typu "bip"
nagrywa wiadomość - zwykle o długości do trzech minut.
BAIC
(Ang. barring of all incoming calls) Usługa dodatkowa która czyni możliwym dla abonenta telefoni ruchomej
zapobieganie połączeń przychodzących. Nie wpływa to na zdolność
tego abonenta do inicjowania połączeń wychodzących.
W praktyce wygląda to tak, że dajemy komuś telefon komórkowy i chcemy, żeby nie
mogł on na ten numer otrzymywać żadnych rozmów a jedynie, żeby mógł on telefonować
(tzn. inicjować połączenia wychodzące).
BAOC
(Ang. barring of all outgoing calls) Usługa dodatkowa która czyni możliwym dla
abonenta telefoni ruchomej zapobieganie inicjacji połączeń wychodzących.
Nie wpływa to na zdolność tego abonenta do otrzymywania połączeń. Nadal można
jednak dzwonić na numery specjalne takie jak policja, straż pożarna i pogotowie medyczne.
Krótko powiedziawszy chodzi o to, że nie można nigdzie dzwonić ale można otrzymywać
rozmowy.
BIC-Roam
(Ang. barring of incoming calls when roaming outside the home country)
Usługa dodatkowa która czyni możliwym dla abonenta telefoni ruchomej
zapobieganie połączeń przychodzących tylko wtedy kiedy
abonent ten korzysta właśnie z usługi międzynarodowego roamingu. Nie wpływa to na zdolność
tego abonenta do inicjowania połączeń wychodzących.
W praktyce wygląda to tak, że dajemy komuś telefon komórkowy i chcemy, żeby nie
mogł on na ten numer otrzymywać żadnych rozmów wtedy gdy przebywa on za granicą
(rozmowy przychodzące za granicą nie są darmowe).
BOIC
(Ang. barring of outgoing international calls) Usługa dodatkowa która czyni możliwym dla
abonenta telefoni ruchomej zapobieganie inicjacji międzynarodowych połączeń wychodzących.
Nie wpływa to na zdolność tego abonenta do otrzymywania połączeń. Nadal można
jednak dzwonić na numery specjalne takie jak policja, straż pożarna i pogotowie medyczne.
Krótko powiedziawszy chodzi o to, że nie można dzwonić za granicę ale można otrzymywać
rozmowy.
BOIC-exHC
(Ang. barring of outgoing international calls except those directed to the home country)
Usługa dodatkowa która czyni możliwym dla
abonenta telefoni ruchomej zapobieganie inicjacji międzynarodowych połączeń wychodzących
z wyjątkiem tych skierowanych do kraju domowego (tzn. tam gdzie działa operator sieci, której
jest karta SIM).
Nie wpływa to na zdolność tego abonenta do otrzymywania połączeń. Nadal można
jednak dzwonić na numery specjalne takie jak policja, straż pożarna i pogotowie medyczne.
Krótko powiedziawszy chodzi o to, że nie można dzwonić za granicę z wyjątkiem
kraju domowego ale można otrzymywać
rozmowy. Bedąc w Czwartej Rzeszy można dzwonić zatem do Polski ale nie można do
Kraju Żabojadów.
BSC
BSC to Base Station Controller (część składowa systemu GSM).
BSC kontroluje parametry
jednego lub kilku BTSów.
BTS
BTS to Base Transceiver Station (część składowa systemu GSM). Na BTS
składa się zbiór
modułów nadawania/odbierania.
car-kit
Zestaw do wbudowania telefonu komórkowego w samochód.
CCBS
(Ang. completion of call to busy subscribers) Usługa dodatkowa, która pozwala
abonentowi telefoni ruchomej który po inicjacji połączenia napotyka na
zajętego połączeniem docelowego abonenta, na dokończenie tego połączenia
wtedy gdy ta zajętość znika bez konieczności ponawiania próby inicjalizacji
połączenia.
CFB
(Ang. call forwarding mobile subscriber busy) Usługa dodatkowa która pozwala
abonentowi telefoni ruchomej na to, że sieć przekierunkowywuje
wszystkie przychodzące połączenia lub tylko te związane z podstawową usługą
na inny numer, wtedy gdy abonent prowadzi właśnie połączenie (tzn. jest
zajęty czyli Ang. busy).
Nie wpływa to na zdolność abonenta telefoni ruchomej do inicjowania połączeń.
Jeśli ta usługa jest zaktywizowana to połączenia przychodzące są przekierunkowywane
tylko gdy nadchodzące połączenie zastaje abonenta zajętym innym połączeniem.
CFNRc
(Ang. call forwarding on mobile subscriber not reachable) Usługa dodatkowa która pozwala
abonentowi telefoni ruchomej na to, że sieć przekierunkowywuje
wszystkie przychodzące połączenia lub tylko te związane z podstawową usługą
na inny numer, wtedy gdy abonent nie jest osiągalny przez radio z powodu przeciążenia
radiowego, brak odpowiedzi paging'owej lub z tego powodu, że abonent nie jest
zarejestrowany (zalogowany).
CFNRy
(Ang. call forwarding on no reply) Usługa dodatkowa która pozwala
abonentowi telefoni ruchomej na to, że sieć przekierunkowywuje
wszystkie przychodzące połączenia lub tylko te związane z podstawową usługą
na inny numer, wtedy gdy abonent nie podejmuje (nie odbiera) nadchodzącego połączenia.
Nie wpływa to na zdolność abonenta telefoni ruchomej do inicjowania połączeń.
Jeśli ta usługa jest zaktywizowana to połączenia przychodzące są przekierunkowywane
tylko gdy nadchodzące połączenie nie zostaje odebrane przez abonenta.
CFU
(Ang. call forwarding unconditional) Usługa dodatkowa która pozwala
abonentowi telefoni ruchomej na to, że sieć przekierunkowywuje
wszystkie przychodzące połączenia lub tylko te związane z podstawową usługą
na inny numer. Nie wpływa to na zdolność abonenta telefoni ruchomej do inicjowania połączeń.
cień radiowy
Patrz dziura radiowa.
(Ang. calling line identification presentation) Usługa dodatkowa która zapewnia
stronie która otrzymuje połączenie otrzymanie identyfikacji strony która te połączenie
zainicjowała.
Dzięki aktywacji CLIP
możliwe jest przekazywanie numeru telefonu inicjującego połączenie
do telefonu,
którego numer właśnie jest wybierany. Jeśli użytkownik A ma włączone
przekazywanie CLIP to
użytkownik B może widzieć na wyświetlaczu swojego telefonu numer,
który do niego dzwoni
- przed "podniesieniem" słuchawki (czyli przed odebraniem rozmowy).
Jeśli ten numer jest w pamięci telefonu zapisany razem
z nazwiskiem wtedy na wyświetlaczu może się pojawić na przykład napis typu
"Jan Kowalski DZWONI". W krajach rozwiniętych przekazywanie CLIP można włączyć też
w telefonach sieci stałej. W Polsce gdy ktoś dzwoni z sieci stałej
na telefon komórkowy GSM to czasami również można zobaczyć numer dzwoniącego,
ale zazwyczaj dopiero wtedy kiedy ma się taką usługę (tj. identyfikacji numeru)
wykupioną u operatora. W krajach zachodnich ta usługa jest
w pakiecie podstawowym usług.
CLIR
(Ang. calling line identification restriction) Usługa dodatkowa dostępna dla
strony inicjującej połączenie polegająca na zapobieganiu otrzymywania
przez stronę otrzymującą połączenie numeru strony inicjującej.
Dzwoniąc np. do telefonu zaufania (spytać się anonimowo o poradę) lub na policję
(poinformować anonimowo o przestępstwie) można włączyć CLIR i być (w miarę)
pewnym, że nie zostanie wyśledzone skąd dzwoniono.
COLP
(Ang. connected line identification presentation) Usługa dodatkowa która zapewnia
stronie inicjującej połączenie otrzymanie identyfikacji (tzn. numeru) strony
z którą ma się połączenie.
COLR
(Ang. connected line identification restriction) Usługa dodatkowa która zapewnia
stronie otrzymującej połączenie niewysyłanie identyfikacji (tzn. numeru) do
strony inicjącej połączenie.
CONF
(Ang. conference call, add on) Usługa dodatkowa która zapewnia
abonentowi telefoni ruchomej możliwość wielopołączeń tzn. równoczesnej komunikacji
z więcej niż dwoma stronami.
CT
(Ang. call transfer) Usługa dodatkowa która umożliwia obsługiwanemu
abonentowi telefoni ruchomej na przekierunkowanie ustanowionego
połączenia przychodzącego lub wychodzącego do strony trzeciej. Rożni się
ona tym od CF, że przy CF chodzi o połączenia które nie zostały jeszcze nawiązane.
CW
(Ang. call waiting) Usługa dodatkowa która oferuje abonentowi telefoni ruchomej możliwość
notyfikacji połączenia nadchodzącego wtedy gdy abonent ten jest w trakcie połączenia
(jest zajęty). Następnie abonent może te nadchodzące połączenie odebrać, odrzucić lub
zignorować.
Zwykle wygląda to tak. Czekamy na ważny telefon od Szefunia a tu dzwoni Ciocia Klocia
i mówi, że jej kotek ma słabe samopoczucie bo nie chcie pić mleczka. Dzięki CW możemy
spokojnie wysłuchiwać Cioci Kloci a gdy mamy w tle sygnał bip, który nam sygnalizuje
(notyfikuje) nadchodzącą kolejną rozmowę to dajemy Ciocię Klocię chwilo w odstawkę
(Hold; zwykle przycisk ze słuchawką nieprzekreśloną jeszcze raz
wystarczy naciśnąć) i odbieramy te nadchodzącą rozmowę. Po skończeniu rozmowy
z Szefuniem możemy wrócić do wciąż aktywnej rozmowy z Ciocią Klocią (no chyba,
że odwiesiła słuchawkę bo nie mogła dłużej czekać) i dalej wysłuchiwać pasjonujących opowieści
o kotku.
CUG
(Ang. closed user group) Usługa dodatkowa, która zapewnia grupie abonentów możliwość
połączenia do sieci tak, że komunikacja możliwa jest tylko pomiędzy członkami tej grupy.
Jeśli jest to wymagane to można niektórym abonentom z tej grupy włączyć dostęp
(połączenia wychodzące/przychodzące) do abonentów spoza tej grupy.
W praktyce wygląda to tak, że właśćiciel firmy może dać pracownikom tefony komórkowe
(tzn. karty SIM)
z zaktywizowanym CUG i być pewnym, że nigdzie niepotrzebnie nie będą oni wydzwaniać
a tylko komunikować się z firmą. Podobnie dbały i kochający rodzic może sprezentować
dziecku telefon komórkowy (tzn. kartę SIM) z zaktywizowanym CUG i być pewnym,
że dziecko to nie zadzwoni do wujka z ameryki a tylko będzie mogło się komunikować
z tym rodzicem.
Cyfrowa telefonia komórkowa działa obecnie w Europie w standardach GSM (czyli GSM900)
oraz
GSM1800 (dawniej zwany: DCS1800). Używa ona cyfrowych technik do przenoszenia dźwięku
poprzez fale radiowe.
Transmisja cyfrowa zamienia głos ludzki na zera i jedynki - język komputerów - zanim
zostanie przesłany przez fale radiowe. Dokładniej mówiąc sygnał mowy
jest digitalizowany, kodowany oraz szyfrowany. Przy kodowaniu używana
jest specjalna kompresja z utratą
informacji. Cyfrowa transmisja radiowa oferuje lepszą
jakość dzwięku, większą prywatność rozmów (możliwość podsłuchiwania ogranicza się
praktycznie do pracowników operatora sieci, którzy mają dostęp do sprzętu) oraz
możliwość upakowania w tym samym zakresie częstotliwości większej ilości kanałów.
Cyfrowa telefonia komórkowa w standardzie GSM oferuje dodatkowo takie
cechy jak:
- wysyłanie i otrzymywanie z/do telefonów wiadomości tekstowych o długości
do 160 znaków
- international roaming czyli możliwość bycia dostępnym pod Polskim numerem i
dzwonienia z tego samego telefonu w wielu krajach świata.
Czas gotowości jest to czas podczas którego można dany telefon komórkowy utrzymywać
włączony w gotowości do odbioru, bez zmieniania lub doładowywania akumulatora. Nie należy
mylić tego pojęcia z czasem mówienia gdyż przeprowadzanie rozmów telefonicznych wymaga
wiele więcej energi niż sama gotowość. Reguła kciuka mówi, że jedna minuta mówienia
odpowiada dziesięciu minutom gotowości.
Po skończeniu czasu gotowości telefon z w pełni naładowanym akumulatorem wyłączy się
sygnalizując to ewentualnie na krótko przed tym sygnałem dźwiękowym.
czas główny
Najdroższy airtime. Zazwyczaj mieści on się w granicach 07:00 - 20:00.
(w skrajnych przypadkach, np. w innych krajach mieści się on
np. w granicach 08:00-17:00)
czas poboczny
Tańszy airtime. Zazwyczaj mieści on się w granicach 20:00 - 07:00.
czas rozmów
Określa długość czasu podczas jakiego można po pełnym
naładowaniu akumulatora faktycznie telefonować (rozmawiać)
bez doładowywania akumulatora lub bez podłączania telefonu
do sieci zasilającej.
Czas rozmów przy różnej sile sygnału i różnych rodzajach
rozmów (np. gdy tylko jedna strona mówi i kanał drugiej jest
wygaszany) może się różnić. Przy porównaniach trzeba więc
koniecznie zapewniać te same warunki.
częstotliwości ponowne użycie
Częstotliwości ponowne użycie (Ang. Frequency Reuse czytaj frikłensy rejus)
polega na tym, że komórki które ze sobą nie sąsiadują używają tej samej częstotliwości
pracy. Każda komórka może używać tylko pewnych wyznaczonych dla niej częstotliwości, które
z koleji dla komórki sąsiadującej są zakazane ale mogą bez obawy o interferencje (czyli
o nakładanie się sygnałów) być używane przez komórki bardziej odległe. Częstotliwości
ponowne użycie umożliwa obsługę dużej liczby rozmów telefonicznych przy ograniczonej
liczbie kanałów (i przypisanych im częstotliwości pracy).
DCS1800
DCS to Digital Cellular System.
Jest to system cyfrowej telefoni komórkowej oparty na
systemie GSM, pracujący na wyższej częstotliwości
o zwiększonej pojemności. Ma większą pojemność na obszarach
o dużej gęstości zaludnienia. Przykład: DCS1800.
DCS1800 to druga fala GSMu. GSM ma już w niektórych krajach
po kilka milionów abonentów i dlatego wprowadza się jako
kolejny system właśnie DCS1800. Jedynie w USA/Canada
wprowadza się jeszcze inną odmianę GSMu a mianowicie PCS1900.
Ostatnio oficjalną nazwą DCS1800 jest GSM1800.
DECT
(Digital Enhanced Cordless Telecommunications)
Standard cyfrowy na telefony bezprzewodowe obowiązujący
w Europie. Nadaje się tylko do zastosowania w domu, niekompatybilny
z GSMem i DCSem. Zasięg w przedziale 300 do 30 metrów.
Telefony DECT podłącza się do sieci stałej i nie mają one
żadnej własnej sieci. Tylko połączenie pomiędzy aparatem
podręcznym a stacją bazową jest odcinkiem radiowym: telefony
DECT to telefony do sieci stałej.
Istnieją telefony dual-mode GSM/DECT. Wtedy tym samym aparatem
można przeprowadzać rozmowy w sieci komórkowej, w domu,
w biurze.
Przy kupowaniu aparatów bezprzewodowych zgodnych z DECT należy pamiętać
ażeby były one zgodne z tzw. "GAP". Dzięki temu aparaty różnych producentów
w standardzie DECT mogą ze sobą współpracować.
Konkurentem DECTa jest PHS (wymyślony w Japonii), który jest
jednak w wielu krajach Europejskich
blokowany - pomimo, że według wielu jest bardziej zaawansowany technologicznie.
Przy "normalnej" sieci, TP SA jest zarówno operatorem jak i
dostawcą usług. W sieciach komórkowych sytuacja wygląda inaczej.
Jedna firma buduje sieć i utrzymuje ją w ruchu (operator sieci) a natomiast wiele innych
firm (dostawców) sprzedaje usługi klientom. Klient otrzymuje zatem swoje połączenie
telefoniczne i swoje miesięczne rozliczenia połączeń nie od operatora lecz
od dostawcy. Ma to tę zaletę, że klient może sobie wyszukać optymalną dla siebie
taryfę tzn. system opłat. Wadą jest to, że przy wielu dostawcach
trudno jest czasami znaleźć
optymalną dla siebie taryfę. Oczywiście sam operator może być też dostawcą.
Pojawienie się w Polsce prawdziwych dostawców, tzn. takich co mają swój
własny billing i potrafią oferować szerszy wachlarz taryf może przyczynić się
pozytywnie do rozwoju polskich sieci GSM.
(Ang. Dual Tone Multi Frequency) Jeśli wyobrazimy
sobie kratownicę z klawiszami telefonu umieszczonymi
na przecięciach linii a każda linia to inna częstotliwość
to już wiemy jak jest generowany DTMF.
Jeśli dana firma umożliwia poprzez "wybieranie tonowe" połączenie poprzez
centralę z numerami wewnętrznymi to można te sekwencje zapisać w telefonie komórkowym i
wybierać tylko jeden numer (nazwisko) i w ogóle nie martwić się jakie sekwencje
trzeba wstukać.
dual-mode
Zdolność telefonu komórkowego do pracy w różnych standardach,
np. GSM/DECT lub PDC/PHS.
dual-band
Zdolność telefonu komórkowego do pracy w różnych pasmach,
np. GSM900/GSM1800 (GSM1800 w kraju domowym, a GSM w roamingu).
dziura radiowa
Oznacza obszar w którym telefon komórkowy nie ma żadnego
połączenia ze stacją bazową.
efekt pamięciowy
Jeśli akumulator niklowo-kadmowy przed ładowaniem nie rozładuje
się do końca to po takim ładowaniu nie osiąga on swojej
maksymalnej wydajności: pojemność spada. Efekt ten można
naprawić.
głosem sterowanie
Cecha która umożliwia wybieranie numerów w telefonie komórkowym głosem - bez
konieczności dotykania klawiszy. Szczególnie przydatna przy prowadzeniu samochodu.
głosem aktywowane
Ang. voice-activated. Patrz głosem sterowanie.
GSM
GSM to Global System for Mobile Communication.
Jest to system cyfrowej telefoni komórkowej, który został opracowany
w Europie. Pretenduje do miana systemu globalnego. Jego odmiany
to GSM (inaczej GSM900), GSM1800 (dawniej: DCS1800) i GSM1900 (dawniej PCS1900).
handoff
Proces przejścia komunikacji telefonu z jednej częstotliwości na inną częstotliwość w obrębie
jednej tej samej komórki.
Słowo handoff czyta się hendof.
handover
Proces przekazywania komunikacji telefonu z siecią z jednej komórki do drugiej
komórki.
Gwarantuje utrzymanie rozmowy przy przemieszczaniu się
z telefonem komórkowym z jednej komórki do następnej.
Słowo handover czyta się handołwer.
hands-free
Cecha zestawu lub telefonu komórkowego umożliwiająca przeprowadzanie rozmów
bez użycia rąk (znaczenie dosłowne: wolny od rąk). Zestawy hands-free to
- a. zestawy głośnomówiące
- b. zestawy słuchawka/mikrofon
Słowo hands-free czyta się hendsfri.
HOLD
(Ang. call hold) Usługa dodatkowa która pozwala obsługiwanemu abonentowi telefoni
ruchomej na przerwanie komunikacji w istniejącym właśnie połączeniu a potem
następnie jeśli jest to wymagane na wznowienie tej komunikacji. Kanał ruchu
pozostaje przypisany do abonenta telefoni ruchomej po przerwaniu komunikacji
aby pozwolić na zapoczątkowanie lub możliwe przerwanie innych połączeń.
Operacja odzyskania wznawia komunikację na kanale.
IMEI
(International Mobile Equipment Identity)
Jest to oznaczenie bezpieczeństwa którym można rozpoznać
każdy telefon komórkowy na świecie. Dzięki temu numerowi
można wyśledzić skradzione telefony. Każdy telefon komórkowy GSM ma
swój unikalny w skali światowej numer IMEI-owy.
Karta SIM (Subscriber Identity Card) jest to kawałek plastiku na którym przymocowany jest układ
scalony z kontaktami (tzw. chip). Zasadniczo są dwa rodzaje, na które przy zakupie
trzeba się zdecydować: duża i mała. Duża jest wielkości karty kredytowej.
Mała (tzw. plug-in czytaj plag-in) jest niewiele większa od samego chip'u . Dużą kartę do telefonu na małą
włożyć się nie da (karta duża z małą do wyłamania to nie jest prawdziwa duża; karta
taka przy wkładaniu do niektórych aparatów na dużą może spowodować problemy przy
wyjmowaniu). Natomiast małą kartę do telefonu na dużą da się włożyć bo
istnieją przystawki do których się wkłada małą kartę. Karta ta zawiera informacje
o abonencie i jest ona
najważniejsza - sam aparat telefoniczny można zmieniać (bo się zepsuł lub jest
już nowy model). Cała wymiana nie powinna potrwać dłużej niż jedną minutę.
W analogowej telefoni (np. NMT450i) informacje o abonencie są zapisywane
w pamięci stałej telefonu i gdy niechcący telefon ulegnie uszkodzeniu trzeba
specjalnie udać się do dostawcy żeby przeprogramował nowy telefon. W przypadku
GSM wystarczy mieć dwa telefony: przy
zepsuciu jednego wystarczy tylko przełożyć kartę SIM - dzięki temu można zapewnić
ciągłość swojej osiągalności telefonicznej - nawet w przypadkach krytycznych.
Informacje od czytelnika:
Chciałbym się podzielić pewną, wg mnie dość istotną informacją dotyczącą
kart SIM. Mianowicie jeśli chodzi o
karty
SIM "Plug-in" istnieją dwa rodzaje tych kart (PLUS GSM) tzw. z
czterema
wtykami i z trzema wtykami ( mocowanie do karty dużej ). Z doświadczenia
mojego znajomego - starsze telefony nie chcą współpracować z kartą z
trzema
wtykami np: Motorola 527, ( 528 już tak ), a pracują poprawnie z tą z 4
wtykami.
Dopiero po naszych zapytaniach podano informacje, ze cytuje "można
używac
kart Plug - in" lub uniwersalnych z 4 wtykami zamiast karty ISO ( duża
karta - ISO 7816) jeżeli nie wyłamuje się płytki półprzewodnikowej z
karty. Nigdy nie używaj kart Plug -in" z trzema wtykami zamiast karty
ISO". Tak więc jeżeli ktoś ma używany starszy telefon komórkowy musi
uważac na typ karty. W większości przypadków karty tzw. małe - są
kartami z trzema wtykami.
komórka
1. komórka radiowa
2. potoczna nazwa telefonu komórkowego
Komórka jest podstawową geograficzną jednostką systemu telefoni komórkowej i
od niej wywodzi się określenie przemysłowe "komórkowy" w odniesieniu do systemów
telekomunikacyjnych. Komórka jest przedstawiana symbolicznie w postaci
sześciokąta o równych bokach.
komórka radiowa (i mikrokomórka, pikokomórka)
Sieci telefoni komórkowej są podzielone na komórki radiowe.
Gdy abonent sieci przemieszcza się wraz ze swym telefonem z jednej komórki do drugiej
to wówczas rozmowa jest przekazywana do sąsiedniej stacji bazowej. Komórek radiowych
nie daje się jednak dokładnie odgraniczyć jednej od drugiej gdyż nakładają one się na siebie
w obszarach granicznych. Gdyby te stacje bazowe transmitowały na
tych samych częstotliwościach,
wówczas w obszarach granicznych dochodziłoby do zniekształceń. Sąsiadujące komórki muszą
więc transmitować na różnych kanałach (zakresach częstotliwości).
Aby osiągnąć pełne pokrycie sieci, oznacza to, że trzeba użyć do siedmiu różnych
rodzajów komórek - komórek, którym
przyporządkowane są różne zakresy częstotliwości.
Operatorzy sieci starają się przy
planowaniu sieci tak te częstotliwości przyporządkować, ażeby były one także dopasowane
do cech topograficznych terenu takich jak góry, lasy i tym podobne.
Jeśli sieć w danym obszarze jest już stuprocentowo (lub wystarczająco)
pokryta
to wówczas nie chodzi już o zwiększanie pokrycia, lecz o sprostanie zwiększającej
się
liczbie abonentów operujących w tym samym obszarze. W dużych miastach coraz
więcej
abonentów chce prowadzić rozmowy. Żeby to umożliwić, operatorzy sieci planują
coraz więcej i
więcej małych komórek. Tam gdzie dotąd była jedna duża komórka radiowa, jest teraz
większa liczba małych komórek. Na płaskim obszarze, planujący
sieć umieszczają tzw. makrokomórki - komórki radiowe o średnicy
do 20 kilometrów. Miasta są zwykle pokrywane mikrokomórkami
(o średnicy 1 do 2 kilometrów). W przyszłości powinny te mikrokomórki
być zastępowane przez większą liczbę pikokomórek (średnica do 500 metrów).
Te małe komórki są wprawdzie mniej rozległe i pracują na mniejszych mocach
transmisji, potrafią prowadzić jednak tyle samo rozmów co większe typy komórek.
Gdy jedna mikrokomórka zostaje zastępowana przez na przykład siedem
pikokomórek, można na tym samym obszarze przeprowadzać siedmiokrotnie więcej rozmów.
logowanie
Proces zameldowania się telefonu komórkowego do sieci. Przy
logowaniu sprawdza się czy abonent ma prawo do podłączenia
do danej sieci.
W kraju domowym zwykle możliwe jest zalogowanie tylko
do swojej sieci domowej. Za granicą czasami można się zalogować
[ręcznie lub automatycznie] do kilku sieci do wyboru.
mailbox
Patrz automat zgłoszeniowy.
Słowo mailbox czyta się mejlboks.
MCI
(Ang. malicious call identification) Usługa dodatkowa, która umożliwa abonentowi
telefoni ruchomej żądanie identyfikacji i rejestracji w sieci
każdego połączenia przychodzącego.
memory effect
Patrz efekt pamięciowy.
Wyrażenie memory effect czyta się memory effekt.
menu
Żeby dzwonić i odbierać rozmowy nie potrzebne jest żadne menu. Natomiast
dostęp do innych funkcji telefonu komórkowego dostępny jest czasami tylko poprzez
menu.
multiple-mode
Telefon potrafiący pracować jednocześnie w wielu standardach.
multiple-band
Telefon potrafiący pracować jednocześnie w wielu pasmach. Np. tzw. WorldPhone
potrafi pracować w GSM900, GSM1800 i GSM1900.
oczekiwanie na połączenie
Gdy prowadzimy rozmowę telefonem komórkowym a ktoś próbuje się do
nas dodzwonić to słyszymy wtedy sygnał dźwiękowy typu "bip", który sygnalizuje
nadchodzącą rozmowę - jest to właśnie oczekiwanie na połączenie. Możemy wtedy bieżącą rozmowę zawiesić lub zakończyć ażeby móc odpowiedzieć
na tę przychodzącą w tle rozmowę. Dzięki temu nie stracimy żadnej przychodzącej do nas rozmowy.
opłata podstawowa
Minimalna opłata jaką trzeba zapłacić, żeby stać się abonentem telefoni komórkowej.
operator sieci
Operator sieci telefoni komórkowej to firma która buduje tę sieć i utrzymuje ją w ruchu.
Operator sieci czasami jest równocześnie dostawcą usług.
operator
1. operator sieci
2. operator telefoniczny np. w lini informacyjnej operatora sieci
pager
Urządzenie które umożliwia otrzymywanie wiadomości tekstowych lub tylko numerycznych.
Każdy telefon komórkowy GSM ma wbudowany pager tesktowy a niektóre mają również możliwość
wysyłania wiadomości tekstowych bezpośrednio z telefonu.
Porównanie pager'a i telefonu komórkowego GSM zostanie tutaj umieszczone wkrótce.
paging
Otrzymywanie wiadomości numerycznych lub alfanumerycznych.
PCMCIA
Karta komputerowa wielkości karty kredytowej ale większej zwykle grubości. Inna jej
nazwa to PC Card.
PDC
Personal Digital Cellular - standard cyfrowej telefoni komórkowej w Japoni. Japończycy
próbują rozpowszechnić ten system na świecie ale na razie jest on znany tylko w Azji
Wschodniej.
PC card
Patrz PCMCIA.
PHS
Standard telefonów bezprzewodowych wymyślony w Japoni.
pin-code
Cztery lub sześć cyfr które stanowią hasło dostępu (np. do karty SIM).
plug-in-SIM
Mała karta SIM.
połączenie konferencyjne
Połączenie w którym bierze udział więcej niż dwóch uczestników. Każdy z tych
uczestników może znajdować się np. w innym mieście.
poczta głosowa
Patrz: automat zgłoszeniowy.
Telefony komórkowe mogą połączyć się z siecią, tylko gdy mogą nawiązać
połączenie radiowe ze stacją przekaźnikową w pobliżu. Powierzchnia jaką takie
wszystkie stacje przekaźnikowe pokrywają, nazywa się "obszarem pokrycia". Pokrycie
to podaje się razem z mocą, np. pokrycie dla telefonów o mocy 2 W.
poza szczytem
Patrz czas poboczny.
promieniowanie elektromagnetyczne
Telefony komórkowe generują promieniowanie elektromagnetyczne. Promieniowanie
to może być szkodliwe np. dla rozrusznika serca jeśli taki telefon przystawi się
w bliskiej do niego odległości (ok. 10 cm).
przełączanie połączeń
Po odebraniu rozmowy można ją przełączyć na inny numer.
przekazywanie połączenia
Można ustawić numer telefonu na który wszystkie rozmowy przychodzące
na telefon komórkowy będą przekazywane. Wówczas nawet jeśli jest się poza zasięgiem
sieci można odbierać rozmowy przychodzące na telefon komórkowy. Trzeba jedynie
pamiętać, że za przekazywanie połączenia się płaci i gdy mamy to ustawione
to lepiej się spytać rozmówcy na który numer on dzwoni bo w przeciwnym wypadku
możemy drogo zapłacić (bo myśleliśmy, że ktoś dzwoni na numer do sieci stałej).
rachunek szczegółowy
W niektórych sieciach za opłatą dodatkową a w innych standardowo można otrzymać
rachunek szczegółowy. Umieszczone są na nim wszystkie przeprowadzone rozmowy.
Jako, że rozmowy przychodzące za granicą są płatne również one znajdują się na tym
rachunku. Rachunek ten pozwala zoorientować się dokładnie za jakie rozmowy trzeba
najwięcej zapłacić.
Jeśli w kraju A oraz w kraju B istnieją sieci telefoni komórkowej, które używają
tego samego standardu (np. GSM), to wtedy istnieją techniczne możliwości używania
telefonu komórkowego z kraju A w kraju B - podczas podróży zagranicznej np. podczas urlopu
lub wizyty roboczej. Nie oznacza to jednak, że będzie to działać. Do tego potrzebne
jest porozumienie pomiędzy operatorami danych sieci w obydwu krajach - tzw.
"porozumienie roaming'owe" czyli international roaming. Twój operator sieci
może Cię w dowolnej chwili poinformować z jakimi sieciami, w jakich krajach zawarł
on już te porozumienie.
Jako, że ktoś kto dzwoni do abonenta sieci telefoni komórkowej nie może wiedzieć czy
ten ktoś znajduje się w Polsce czy w Hongkongu czy w Australi (tam też działa GSM)
to płaci on tylko za połączenie od siebie do Polski, z Polski do np. Hongkongu płaci
zaś abonent. Oznacza to, że jeśli jesteś abonentem polskiej sieci GSM a znajdujesz się
w słonecznej Italii na urlopie to musisz płacić nawet wtedy gdy ktoś do Ciebie dzwoni.
Gdy ty sam dzwonisz w obcej sieci płacisz zwykle opłatę danej sieci plus 25 % kosztów
dodatkowych - czyli niewiele więcej niż tubylcy.
International roaming jest jedną z głównych zalet systemu GSM i przez to system ten
jest systemem, który działa w największej ilości krajów - w Europie (skąd się wywodzi)
oraz w Azji i Afryce.
W sieciach GSMowych roaming wewnątrzkrajowy nie jest stosowany. W USA natomiast
roaming abonentów sieci telefoni komórkowej z jednego obszaru jest możliwy w innych obszarach.
Słowo roaming czyta się rołming.
szczyt
Patrz czas główny.
Jest to "normalna" sieć telefoniczna. W krajach rozwiniętych
część tej sieci jest cyfrowa - w standardzie ISDN (przepustowość do 128 kbitów na sekundę).
Kolejnym standardem cyfrowej sieci stałej jest ADSL (przepustowość do 6 Mbitów na sekundę).
Tak naprawdę monopol w sieci stałej w Polsce ma paść dopiero w roku 1999. W Europie nastąpi
to już od pierwszego stycznia 1998-go roku.
W odróżnieniu od "normalnej" sieci telefonicznej na rynku telefoni komórkowej
działają również firmy prywatne. Przewiduje się, że w przyszłości będą działać tylko
sieci telefoni komórkowej cyfrowej. Charakterystyczną cechą sieci telefoni komórkowej jest
to, że trzeba zawsze dodać numer kierunkowy. Będąc na przykład w Warszawie trzeba
dodać "22" - kierunkowy dla Warszawy. Ogólnie numery należy zapisywać w
formacie z "+" - na przykład dla Warszawy: "+4822XXXXXX". Wówczas nie trzeba się martwić
w jakim mieście lub kraju się w danej chwili znajdujemy. W niektórych krajach wyjście
za granicę jest przez inną sekwencję niż "00" - natomiast "+" działa zawsze.
SIM
Patrz karta SIM.
skrzynka poczty głosowej
Patrz automat zgłoszeniowy.
SMS
Krótkie (o długości do 160 znaków) wiadomości tekstowe w systemach GSMowych.
stacja bazowa
Siedlisko BTSów, anten i modułów nadawania/odbierania.
standby
Patrz czas gotowości.
taryfa
Rodzaj rozkładu cen za dzwonienie w różnych czasach.
taryfa biznesowa
W czasie głównym rozmowy są tańsze a w czasie pobocznym droższe niż w innych taryfach.
taryfa wolnego czasu
W czasie głównym rozmowy są droższe a w czasie pobocznym tańsze niż w innych taryfach.
Ogólnie dostępne są telefony podręczne i do wbudowania w samochód. Te pierwsze mają w
systemie GSM (tzn. dokładnie w GSM900) typowo moc 2 W, te ostatnie 8 W.
Dla telefonów podręcznych dostępne są
zestawy do wbudowania w samochód - dzięki nim można używać ten sam telefon wszędzie.
Dawniej występowały też telefony przenośne (o mocy 4 W) - składające się z pudełka
oraz oddzielnej słuchawki - niemniej jednak ostatnio straciły
one na popularności - zastąpione zostały przez telefony podręczne.
Telekomunikacja
Telekomunikacja (Ang. Telecommunication) to jakakolwiek transmisja i/lub wysylanie i
otrzymywanie sygnałów przedstawiających znaki, pismo, obrazy i dźwięki lub inteligencję
dowolnej natury przez drut, radio, światłowód lub inne systemy elektromagnetyczne.
three party service (3PTY)
Usługa dodatkowa, która umożliwia abonentowi telefoni ruchomej na ustanowienie
trójstronnej konwersacji. Abonent telefoni ruchomej który ma aktywne połączenie
może je na chwilę przerwać (patrz HOLD) zainicjalizować następnie dodatkowe połączenie
do strony trzeciej a potem przełączać z jednego połączenia na drugie (bez ich
zakańczania) w miarę potrzeby. Możliwe jest zachowanie prywatności tak, że strona
druga i trzecia się nie słyszą a dany abonent (tzn. strona pierwsza) słyszy obie
lub połączyć wszystkie trzy razem tak, że każdy słyszy każdego.
usługi dodatkowe
Modyfikacja lub dodatnie do podstawowej usługi telekomunikacyjnej.
Oprócz przeprowadzania rozmów telefony komórkowe umożliwiają korzytanie z wielu innych
usług: przesyłanie wiadomości tekstowych, konferencje, przekazywanie połączeń, transmisja
cyfrowa, transmisja faxów itd.
Istnieje wiele usług dodatkowych ale operatorzy GSMu w Polsce ich nie włączają m.in. bo:
- ograniczają się tylko do kontrposunięć na ruchy konkurencji a sami
są pasywni. Niektóre usługi dodatkowe wymagają zakupu przez operatora dodatkowego
sprzętu a operatorzy wolą czasami te pieniądze włożyć do czyjejś kieszeni.
- konkurencja śpi i nie muszą się zbytnio wysilać i wymyślać nowych rzeczy
żeby mieć abonentów
- występuje brak umiejętności opdowiedniej konfiguracji już istniejącego sprzętu przez
pracowników technicznych operatorów
- decydenci u operatorów po prostu o tych usługach nie wiedzą (brak kompetencji)
- operatorzy zapominają, że klient nasz pan
usługi podstawowe
Usługi telekomunikacyjne z wyłączeniem usług dodatkowych.
Pewne usługi dodatkowe u jednego operatora mogą być zawarte w pakiecie usług
podstawowych drugiego operatora. Przy wybieraniu operatora warto to uwzględniać.
usługa radiokomunikacyjna
(Ang. radiocommunication service) Usługa obejmująca transmisję, wysyłanie i/lub otrzymywanie fal radiowych dla
specyficznyh celów telekomunikacyjnych. W sieciach telefoni komórkowej jest
to radiokomunikacja naziemna (istnieje też satelitarna dla telefoni satelitarnej).
usługa ruchoma
(Ang. mobile service) Usługa radiokomunikacyjna pomiędzy stacjami ruchomymi i naziemnymi
lub pomiędzy stacjami ruchomymi.
usługa ruchoma naziemna
(Ang. land mobile service) Usługa ruchoma pomiędzy stacjami bazowymi i stacjami
ruchomymi naziemnymi lub pomiędzy stacjami ruchomymi naziemnymi.
usługa telekomunikacyjna
(Ang. telecommunication service) To co jest oferowane klientom w celu zaspokojenia specyficznych wymagań telekomunikacyjnych.
wiadomości tekstowe
Wiadomości które można wysłać z lub do telefonu komórkowego. W systemach GSMowych
usługa ta nazywa się SMS.
wybieranie repertuarowe
Ang. repertory dialing. Patrz wybieranie z pamięci.
wybieranie z pamięci
Ang. memory dialing. Wybieranie z pamięci umożliwia przypominanie z pamięci telefonu
i wybieranie numerów telefonicznych przez naciśnięcie jednego, dwóch lub trzech klawiszy.
wybieranie szybkie
Ang. speed-calling. Patrz wybieranie z pamięci.
Telefony komórkowe działają
tylko tam, gdzie jest dostępne połączenie radiowe z siecią. Na otwartej przestrzeni
połączenie z siecią jest łatwiejsze. W budynkach i ogólnie w pomieszczeniach
zamkniętach czasami występują problemy z połączeniami. Używanie telefonu w pobliżu
okien, zmiana miejsca, użycie specjalnej anteny lub dopalacza
mogą pomóc obejść ten problem.
zawieszenie połączenia
Jeśli prowadzimy rozmowę przez telefon komórkowy a otrzymujemy sygnał, że ktoś
do nas dzwoni w postaci bipów w tle rozmowy to możemy zawiesić bieżącą rozmowę
podjąć tę drugą rozmowę a po jej skończeniu powrócić do drugiej.
Dzięki temu możemy mieć pewność, że nie stracimy żadnych rozmów.
zestaw głośnomówiący
Zestaw do samochodu lub na biurko umożliwiający przeprowadzanie rozmów
bez konieczności przykładania słuchawki telefonu do ucha. Dzięki temu można
np. spokojnie prowadzić samochód i jednocześnie bez odrywania rąk od kierownicy
i dźwigni biegów prowadzić rozmowę.
Najnowsze zestawy głośnomówiące steruje się przy pomocy głosu - wszelkie ich
dotykanie staje się zbyteczne.
Copyright 1996-97 by Jacek Rutkowski (jpzr)
- j.rutkowski@ieee.org.
Wszysktie prawa zastrzeżone.
Kontakt telefoniczny jest zawsze i o dowolnej porze możliwy ale tylko pod
aktualnym numerem telefonu komórkowego, który znajduje
się na stronie WWW tutaj.