Co to jest Odtwarzacz płyt video (Laser Disc Player)?

Odtwarzacze płyt wizyjnych są najlepszym urządzeniem, które potrafi przenieść kino do domu. Charakteryzują się wysoką jakością obrazu o rozdzielczości 425 lini dla NTSC (USA i Japonia) i 440 dla systemu telewizyjnego PAL oraz równie wysoką jakością cyfrowego dźwięku. Dla porównania kaseta video VHS ma rozdzielczość ok. 210 lini. Jednak jakość obrazu z Laserdiscu może zostać niedługo przewyższona przez DVD, jednakże w chwili obecnej nie ma nic lepszego, chyba, że ktoś ma 35 mm projektor w domu, taki jak ten w kinie. NTSC Laserdisc ma 4 ścieżki dźwiękowe, 2 analogowe i 2 cyfrowe PCM (tak jak na CD). Dopiero ostatnio zaczęto wykorzystywać prawy analogowy kanał do przechowywania sygnału RF AC-3 dla Dolby Digital™, który jest zapisany w sposób cyfrowy i skompresowany. W przypadku płyt w stereo i Dolby Pro-Logic™ możemy odsłuchiwać jednocześnie albo 1 lub 2 ścieżki cyfrowe lub 1 lub 2 ścieżki analogowe. Często, te analogowe są nagrane w Dolby CX™, czyli z systemem redukcji szumów. Większość filmów na laserdyskach jest nagrana w formacie takim jak film w kinie, czyli w widescreen'ie lub tzw. letterboxed. W obu przypadkach na standardowych telewizorach są widoczne czarne pasy na górze i u dołu ekranu. Powróćmy jednak do dźwięku. Oto jak jest on zapisany na płycie w zależności od formatu:

format płyty kanał analogowy lewy kanał analogowy prawy kanał PCM lewy kanał PCM prawy
płyta normalna sygnał Dolby Pro-Logic, kanał lewy sygnał Dolby Pro-Logic, kanał prawy sygnał Dolby Pro-Logic, kanał lewy sygnał Dolby Pro-Logic, kanał prawy
edycja specjalna komentarz; np. reżysera i producenta, ew. komentator sportowy ścieżka mono sygnał Dolby Pro-Logic, kanał lewy sygnał Dolby Pro-Logic, kanał prawy
AC-3 ścieżka mono zakodowany cyfrowy sygnał AC-3 czyli Dolby Digital sygnał Dolby Pro-Logic, kanał lewy sygnał Dolby Pro-Logic, kanał prawy
AC-3 / edycja specjalna komentarz; np. reżysera i producenta, ew. komentator sportowy zakodowany cyfrowy sygnał AC-3 czyli Dolby Digital sygnał Dolby Pro-Logic, kanał lewy sygnał Dolby Pro-Logic, kanał lewy
DTS sygnał Dolby Pro-Logic, kanał lewy sygnał Dolby Pro-Logic, kanał prawy zakodowany sygnał DTS, kanał lewy zakodowany sygnał DTS, kanał prawy

Jak widać powyżej grupy są podzielone na dwie pary: kanały analogowe lewy/prawy i PCM lewy/prawy (cyfrowe). Powszechnie jest wiadomo, że ścieżki PCM brzmią lepiej od analogowych (z wiadomych powodów), tak więc goście z laboratoriów Dolby byli sprytni i zdecydowali się umieścić Dolby Digital™ (AC-3) na prawym analogowym kanale, tak że ludzie, którzy nie posiadają Dolby Digital™wciąż mogą słuchać Dolby Pro-Logic™ (DPL) z cyfrowych kanałów, czyli z wysoką jakością. Inaczej ma się sprawa z DTS, które to zdecydowało się na umieszczenie swoich ścieżek na obu cyfrowych kanałach. Niestety DTS nie jest kompatybilne wstecz z niczym, więc jeżeli nie masz odbiornika A/V z DTS to będziesz musiał słuchać Dolby Pro-Logic™ ze ścieżek analogowych, które są niestety niższej jakości. Rzecz jasna, że nie trzeba kupować płyt nagranych w DTS jeżeli się nie posiada stosownego dekodera.

Terminologia dotycząca odtwarzaczy płyt wizyjnych.

CLV (Constant Linear Velocity)

Oznacza, że płyta jest nagrana w tzw. extended play'u a na jednej stronie mieści się 1 godzina filmu. Laser czyta taką płyte od strony wewnętznej do zewnętrznej. Odtwarzacz zwalnia, tak że każda klatka obrazu zajmuje tyla samo miejsca. Płyty nagrane w ten sposób nie oferują specjalnych efektów na zwykłych odtwarzaczach a jedyne dostępne to pauza, szukanie fragmentów, oraz odczytywanie od wybranego momentu. Ostatnio pojawiły się odtwarzacze, które w sposób cyfrowy obsługując obraz umożliwiają dokonanie idealnej stop-klatki oraz płynnego przewijania. Przykładem takiego odtwarzacza jest Pioneer CLD-925.

CAV (Constant Angular Velocity)

Oznacza, że płyta jest nagrana w standard play'u i oferuje nam tylko 30 minut na jednej stronie. Format ten jest najczęściej wybierany do specjalnych edycji filmowych, oraz np. programów przyrodniczych oraz ogłoszeń, czy też tzw. The making of... czyli do pokazania jak dany film był kręcony, co się działo za kulisami... etc. W tym formacie płyta obraca się ze stałą prędkością prez cały czas. Na tego typu płytach mamy dostępne wszystkie funkcje odtwarzacza, tj. czysta stop-klatka, płynne przeglądanie materiału z róznymi prędkościami do przodu i do tyłu, możliwość obejrzenia każdej klatki filmu osobno, oraz ponadto funkcje standardowe takie jak: przeszukiwanie płyty po chapterach, włączanie lub skakanie do odpowiedniego fragmentu poprzez podanie czasu względem początku materiału.

Chapter

Odpowiednikiem Chapteru na płycie kompaktowej (CD) jest jedna piosenka czy utwór. Tak więc możemy skakać po fajniejszych scenach filmu. Spis co jest pod którym chapterem powinien znajdować się na okładce od płyty. Ich liczba zależy od filmu, często wacha się od 12 do 80, jednak bywają i takie, które mają tylko 1. Przykładem może być Forrest Gump, który bardzo wkurzył posiadaczy odtwarzaczy płyt video.

Combi-Player

Jest to określenie oznaczające, że dany odtwarzacz płyt wizyjnych (Laser Disc Player) czyta również płyty muzyczne CD. W obecnych czasach wszystkie odtwarzacze LD są w stanie odtwarzać płyty kompaktowe.

Frame (klatka)

Film na płycie jest zapisany klatka po klatce, a frame to właśnie jedna klatka filmowa. W przypadku płyt NTSC mamy doczynienia z prędkością odtwarzania w 30-tu klatkach na sekundę a w PAL'u w 25-ciu. Niektórzy ludzie twierdzą, że im dłużej ogląda się film na jednej stronie zapisany w CAV tym obraz jest lepszy. Tłumaczą oni to tym, że jeżeli płyta jest odczytywana od środka do zewnątrz to pod koniec każdej strony przypada więcej miejsca na jedną klatkę.

Letterboxed

Często jest taki napis umieszczany na okładce płyty. Oznacza to, że film jest nagrany w oryginalnych proporcjach, tzn. tak jak był wyświetlany w kinie. Efektem tego formatu jest to, że na zwykłych telewizorach 4:3 obraz jest wyświetlany z czarnymi pasami na górze i u dołu ekranu. Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej o tym to przeczytaj fragment o widescreen'ie.

Single/Dual Sided Players (jedno i dwustronne odtwarzacze)

Wyróżnia się dwa rodzaje odtwarzaczy płyt wizyjnych; Jeżeli masz do czynienia z odtwarzaczem jednostronnym to oznacza, że w momencie gdy zakończy się odtwarzanie jednej strony będziesz musiał podnieść się z kanapy podejść do odtwarzacza i zmienić stronę płyty samemu. Drugi rodzaj odtwarzaczy to te, które wyposażone są w auto-revers, czyli są w stanie same zmienić stronę z której odtwarzany jest materiał. Właściwie nie zmieniają one strony dosłownie, po prostu laser zaczyna odczytywać płytę z innej strony. Taka zmiana zwykle trwa kilka sekund, przez ten czas ekran telewizora pozostaje czarny. Jeżeli szukasz odtwarzacza ze zmieniarką płyt to masz pecha bo nic takiego nie istnieje, chyba że kupisz sobie drugi odtwarzacz i podłączysz je w jakiś sposób do różnych wejść telewizora, receivera, etc. Zbyt skomplikowane...

Jeżeli chciałbyś dowiedzieć się czegoś więcej na temat laserdysków to zajrzyj na stronę Laserdiscs FAQ.


Web site design and implementation:
Krystian 'mc.kriss' Sergiejew,
© 1997 Warszawa, Poland. All rights reserved.