Widescreen

Co to jest Widescreen?

Jak wolelibyście oglądać film? W sposób pokazany na pierwszym obrazku, czy tak jak jest to na drugim? Zdjęcie to pochodzi z filmu The Independence Day (Dzień Niepodległości). Już nie mogę się doczekać, kiedy ten film pojawi się w polsce na kasetach z obrazem tak jak po stronie lewej... Ja całe szczęscie mam go na LaserDisc'u w formie prezentowanej po prawej.

Obraz Pan&Scan, czyli obcięty z obu stron aby mógł się zmieścić w telewizorze o proporcjach ekranu 4:3.

Obraz filmowy tzw. Panavision, nakręcony w proporcjach 2.35:1, szerokości do wysokości obrazu. Przykład z filmu "Independence Day". Obecnie jest to najpopularniejszy format prezentacji filmów.

Co to jest Widescreen? Widescreen może mieć wiele znaczeń, chociaż najczęściej oznacza obraz, szerszy niż na wszystkich standardowych telewizorach, których to stosunek szerokości do wysokości obrazu jest 1.33:1. Widescreen może mieć proporcje począwszy od 1.66:1 aż do 2.4:1. Proporcje te zależa od tego jak reżyser filmu, serialu czy programu telewizyjnego chciał zaprezentować nam materiał. Wynikiem posiadania wiekszej szerokości względem wysokości jest to, że możemy zobaczyć więcej po prawej i lewej stronie obrazu. W ostatnich latach pojawiło się więcej telewizorów Widescreen, a to dlatego, że proces technologiczny wytwarzania takiego kineskopu został na tyle udoskonalony, że ich produkcja zaczęła się wreszcie opłacić. Telewizory tego typu mieszczą obraz o proporcjach od 1.66:1 do 1.78:1 bez konieczności jego obcinania po bokach. Większe obrazy widescreen są wyświetlane podobnie jak w przypadku telewizorów standardowych a więc z czarnymi paskami na górze i na dole ekranu. Jednakże w przypadku Widescreen te paski są znacznie mniejsze. Natomiast jeżeli mamy do czynienia z sygnałem telewizyjnym nadawanym w 1.33:1, telewizor widescreen może go przekształcać w jeden ze sposobów:

Będą widoczne czarne pasy po obu stronach ekranu telewizyjnego. tj, z prawej i lewej strony;
Góra i dół obrazu nie będą się mieścić na ekranie, lecz cały kineskop zostanie wypełniony obrazem przy zachowaniu proporcji;
Obraz zostanie rozciągnięty do prawej i lewej krawędzi ekranu, co spowoduje, że ludzie będą wyglądać na grubszych.

Obraz Panavision (2.35:1) wyświetlany na telewizorze 4:3 (1.33:1) za pomocą metody letterboxingu. Widoczne są czarne pasy u dołu i u góry ekranu.

Obecnie większość filmów jest kręconych w Widescreen'ie. Osobiście nie potrafię sobie wyobrazić komercyjnego filmu puszczanego w kinie, którego proporcje są mniejsze niż 1.85:1. Niestety, kiedy film jest konwertowany do kasety wideo czy do programu telewizyjnego, część materiału po prawej i lewej stronie obrazu jest obcinana, tak aby mogł się on zmieścić na standardowym telewizorze. Czasem jednak zdaża się, że film w telewizji jest wyświetlany z czarnymi paskami na górze i u dołu ekranu, a to oznacza, że zostały zachowane proporcje obrazu takie jakie narzucił reżyser. Proces ten w angielskim jest nazywany letterboxing (patrz: obrazek obok, gdzie umieszczono obraz 2.35:1 na zwykłym telewizorze 1:33 czyli 4:3). Często jednak ludzi denerwuje oglądanie mniejszego obrazu na ich telewizorze, więc bardziej powszechną jest pierwsza metoda, która to się nazywa Pan&Scan (patrz: pierwszy obrazek na górze). Ja jednak wolę oglądać filmy tak jak sobie tego życzyłby reżyser a więc z szerokim obrazem. W tym celu kupiłem telewizor Widescreen, który to może zmieścić obraz w proporcjach 1:85:1 bez wyświetlania czarnych pasków u góry i u dołu ekranu.

Powszechne proporcje obrazu

Poniżej zamieściłem obrazki ilustrujące poszczególne aspekty proporcji ekranów. Pierwszy z nich to ekran standardowego telewizora, dla którego to filmy są w odpowiedni sposób przycinane tak aby wykorzystywały cały ekran. Następny to standardowy ekran telewizorów typu Widescreen, którego stosunek szerokości do wysokości wynosi 16:9. Rzadko, chociaż bywają filmy np. na kasetach wideo, lub płytach wizyjnych które są spłaszczone anamorficznie, czyli jeżeli je wyświetlamy na ekranie zwykłego TV 4:3 to np. głowy postaci są wydłużone, jednak po naciśnięciu odpowiedniego przycisku w TV 16:9 obraz staje się panoramiczny i bardzo kontrastowy, innymi słowy jest on rozciągany do swoich normalnych proporcji. Opcja wyświetlania obrazu anamorficznie należy do standardu na odtwarzaczach DVD, które to lada chwila powinny się pojawić na rynku (w USA już są). Trzeci obrazek ilustruje proporcje najbardziej powszednie w dzisiejszym kinie (1.85:1). Ten typ został użyty w filmach takich jak: Jurrasic Park (Park Jurajski), The Mask (Maska), czy Batman Forever. Natomiast 2.35:1 czyli ten ostatni jest równe powszechnie używany w kinach. Jako przykłady można podać filmy takie jak: Independence Day (Dzień Niepodległości), The Rock (Twierdza), Executive Decision (Krytyczna Decyzja) czy Terminator 2. Na koniec warto wspomnieć, że 16:9 jest standartem dla telewizji HDTV, czyli amerykańskiej telewizji wysokiej rozdzielczości, która to do końca 2006 roku całkowicie wyprze standardowe NTSC.

4:3 (1.33:1)

16:9
(1.78:1)

1.85:1

2.35:1
Panavision