TARI FALCON 030 KONTRA OMMODORE AMIGA 1200

linki do stron komputerów firmy Atari i Commodore w naszym serwisie

sierpniu ubiegłego roku firma Atari zaprezentowała nowy model komputera domowego - ATARI FALCON 030. Jego wysokie parametry techniczne i walory użytkowe "powaliły na kolana" fanów Atari oraz wzbudziły zainteresowanie posiadaczy innych komputerów. Odpowiedzią firmy Commodore było wypuszczenie systemu dla profesjonalistów - Amigi 4000 oraz Amigi 1200 - komputera domowego. Szczególnie ten ostatni wzbudził spore zainteresowanie z racji niewygórowanej ceny oraz sporych możliwości graficznych. Obecnie oba komputery dostępne są w sprzedaży. O ile A1200 można nabyć praktycznie w każdym sklepie komputerowym (np. Oskar Computer Studio), to przy kupnie Falcona mogą wystąpić różnę trudności. Trzeba niestety wiedzieć do kogo trafić (np. Atar System, Turbo). Tradycyjnie przy okazji wypuszczenia na rynek nowych modeli przez konkurujące firmy, użytkownicy rozpoczynają nie kończące się dyskusje o "wyższości świąt Bożego Narodzenia nad świętami Wielkiej Nocy". Postanowiłem opisać cechy obydwu komputerów, aby dać pełniejsze porównanie ich możliwości. Zapraszam do lektury tego tekstu również przyszłych posiadaczy Amigi 1200 i Falcona 030, aby przed zakupem dokonali właściwego wyboru i byli świadomi ich zalet i wad.

ARCHITEKTURA WEWNĘTRZNA


ercem Amigi 1200 jest procesor Motorola 68EC020 taktowany zegarem 14,18 MHz. Procesor używa pełnej 32-bitowej szyny danych oraz 24-bitowej szyny adresowej. Jest to uproszczona wersja procesora 68030. Pozwala to na zaadresowanie 16 MB pamięci RAM lub ROM. Na płycie głównej konstruktorzy pozostawili wolne miejsce na wlutowanie kooprocesora arytmetycznego Motorola 68881 lub 68882. Przewidziano również zainstalowanie podtrzymywanego bateryjnie zegara czasu rzeczywistego. Procesor 68EC020 posiada 256 bajtów pamięci typu cache, przeznaczonej na zapamiętywanie 128 najczęściej używanych rozkazów. Najpoważniejszą wadą jest tutaj brak układu obsługi pamięci (MML) - Memory Management Unit), co uniemożliwia stosowanie pamięci wirtualnej. Przy pamięciożerności większości programów dostępnych na Amidze jest to pewną wadą. Na przykład nie można wykorzystać twardego dysku jako przedłużenia FAST lub CHIP RAM-u. Moc obliczeniowa A1200 jest zależna od konfiguracji pamięci operacyjnej. Przy zainstalowanym 32-bitowym FAST RAM-ie, wynosi około 2,35 MlPS-a, zaś dla "gołego" CHIP RAM-u około 1,8 MlPS-a. Chciałem tutaj zauważyć, że standardowo w Amidze umieszczone jest 2 MB CHIP RAM-u. Rozszerzenie komputera o 32-bitowy FAST RAM kosztuje dosyć drogo, od 4 do 6 min zł. Również zwykły 16-bitowy FAST, dostępny w postaci kart PCMCIA, nie jest zbyt tani.
Atari FALCON (czyli po polsku Sokół) zbudowano na procesorze Motorola 68030 taktowanym zegarem 16 MHz. Procesor ma wbudowaną pamięć podręczną cache o pojemności 2x256 bajtów, oddzielnie na dane i rozkazy. Wbudowany układ MMU pozwala na adresowanie w zasadzie nieograniczonego obszaru pamięci. Już dziś dostępne są na rynku rozszerzenia do 256 MB, lecz na ich zakup mogą pozwolić sobie jedynie zawodowcy. Atari zazwyczaj wyposaża Sokoły w 1, 4 lub 14 MB pamięci operacyjnej. Ponadto rozszerzenie takie może być wykonane za pomocą tanich modułów pamięciowych SIMM znanych z IBM PC czy Atari STE. Wystarczy zakupić tzw. ekspander.
Na płycie głównej znajduje się podstawka pod koprocesor arytmetyczny 68881 lub 68882. Moc obliczeniowa komputera wynosi 3,87 MlPS-a i w praktyce nie zależy od konfiguracji pamięci. Dodatkowo otrzymujemy wbudowany fabrycznie zegar czasu rzeczywistego. Absolutną nowością w świecie komputerów domowych, jest wbudowany do Falcona procesor sygnałowy Motorola DSP 56001. Jest on taktowany zegarem 32 MHz, zaś jego moc obliczeniowa wynosi ponad 16 MIPS-ów. Podobno odpowiednio napisany program może wycisnąć z DSP ponad 30 MIPS-ów. Na przykład tego samego typu procesor instalowany w NeXT Station, taktowany jest częstotliwością 25 MHz. Oczywiście powstaje od razu pytanie: jakie korzyści przynosi zainstalowanie procesora sygnałowego? Wagę problemu uzmysłowi parę faktów. Spora część szybkich kart graficznych przeznaczonych dla PC (i nie tylko), ma standardowo umieszczony procesor sygnałowy. W większości zawodowych instrumentów muzycznych, np. samplerze YAMAHA SY-88 oraz kartach muzycznych, np. dla Amigi SunRize AD516, wbudowano procesory DSP. Szybkie modemy o prędkości przesyłania 14400 bitów na sekundę, mają również zainstalowany procesor sygnałowy, służący zwykle do kompresji/dekompresji danych.
Innymi słowy DSP można traktować jako bardzo szybki koprocesor stosowany do różnych celów (programowy modem, obróbka dźwięku, przetwarzanie obrazu). Obecność procesora sygnałowego w nowym Atari pozwala nam na łatwe i tanie rozszerzenie systemu o dodatkowe urządzenia np. modem 9600 BPS za niecałe 150-200 DM, studyjny Genlock za 150 DM, systemy Hard Disk Recording (bezpośrednie nagrywanie muzyki na twardy dysk), voice maił itd. Tego Amiga oczywiście nie ma.


GRAFIKA

miga 1200 ma wbudowany nowy zestaw "kości" graficznych nazwanych wdzięcznie AGA. Oprócz pracy w rozdziet-czościach poczciwej A500, umożliwiają one symulowanie na ekranie obrazu 24-bi-towego, dzięki nowemu trybowi HAM8 (Hołd And Modify). Na ekranie można w zasadzie wyświetlić dowolną liczbę kolorów w każdej z dostępnych rozdzielczości - na przykład 655360 z palety 16,7 milionów, jednak produkowanie animacji w HAM8 wymaga dużej ilości pamięci RAM i szybkiego procesora - 68030, 68040 lub karty akceleratora. W zwykłych trybach graficznych uzyskamy na ekranie jedynie 256 kolorów. Dodano również nowe rozdzielczości, a najwyższa z nich pozwala osiągnąć 1280x512 punktów. Dzięki takiej grafice A1200 może być stosowana w amatorskiej praktyce video. Duża liczba programów i osprzętu pozwala zbudowaćzestaw o dużych możliwościach, niestety za dużą ilość gotówki. Amiga 1200 w porównaniu do Falcona ma przewagę w liczbie dostępnych kolorów.
W przeciwieństwie do serii ST/STE/TT w Falconie zamontowano w pełni programowalny sterownik graficzny VIDEL, kompatybilny z kartą PC XGA. Przy korzystaniu z DESKTOP-u (biurka), odpowiednika amigowskiego Workbencha, można używać wszystkich trybów ST oraz:
Falcon Low - 320 na 200, maksymalnie 65536 kolorów,
Falcon Med - 320 na 480, maksymalnie 65536 kolorów,
Falcon High - 640 na 480, maksymalnie 65536 kolorów,
Falcon SuperHigh - 1280 na 960, maksymalnie 65536 kolorów.
Warto wspomnieć o atarowskiej odmianie trybu True Color. Oznacza to, że na jeden punkt ekranu (pixel) przypada 16 lub 15 bitów określających jego kolor. Taka konfiguracja ułatwia tworzenie bardzo szybkich animacji, w przeciwieństwie do Amigowskigo HAM8, przy którym następuje podmiana bitplanów czyli bitów określających kolor punktu (pixela).
Tradycyjnie uzyskujemy również 256 kolorów z palety 262 tyś. Wszystkie tryby graficzne dostępne są nawet na zwykłym telewizorze, niestety oprócz SuperHigh, który pracuje z wybieraniem międzyliniowym tzw. interlace. Do pracy w komfortowych warunkach do obydwu komputerów należy dokupić dobrej jakości monitor PC SVGA lub MultiSync. Posiadacze A1200 mogą liczyć na zakup firmowego monitora, natomiast firma Atari nie wypuściła na razie na rynek dobrego monitora dedykowanego Atari Falconowi.


DŹWIĘK

1200 ma wbudowane cztery 8-bitowe przetworniki cyfrowo-analogowe, pozwalające na jednoczesne odtwarzanie 4 próbek z częstotliwością około 39 kHz. Możliwe jest również syntezowanie dźwięku oraz wprowadzanie muzyki do komputera, ale za pomocą urządzenia zwanego samplerem. Tradycyjnie nie jest on obecny w zwykłym wyposażeniu maszyny. Przetworniki 8-bitowe nie nadają się do zastosowań zawodowych z racji malej rozdzielczości. Osiem bitów to tylko 256 różnych poziomów sygnału. Warto przekonać się, jak to niewiele, samplując na A500 dźwięk bogaty w tony harmoniczne, np. uderzenie w talerz akcentowy, niestety będzie sły-chać charakterystyczne "chrypienie". Szczególnie tony wysokie przetwarzane są ze zbyt małą dokładnością.
Falcona wyposażono w dwa 16-bitowe stereofoniczne przetworniki: analogowo-cyfrowy i cyfrowo-analogowy. Maksymalna częstotliwość pracy wynosi 62,2 kHz, czyli ponad normę dla odtwarzacza płyt CD (44,1 kHz). Razem z przetwornikami współpracuje układ scalony CODEC, kompresujący i dekompresujący w czasie rzeczywistym przetworzony dźwięk i podający go dalej do układu DSP lub nagrywający na dysk twardy. Dzięki przełączeniu DSP w tor dźwięku, można zasymulować 8 kanałów oraz nakładać efekty typu Echo, Delay, Flanger, Chorus. Nowe możliwości muzyczne wykorzystano już w wielu profesjonalnych programach muzycznych używanych w studiach nagraniowych, np. Cubase Audio for Falcon 030, DigiTape, D2 DF/X. Dla zapewnienia kompatybilności ze starszymi modelami, umieszczono dodatkowo dwa 8-bitowe przetworniki cyfrowo-analogowe.


NA ZAKOŃCZENIE

arto przytoczyć ceny. Amiga 1200 z 2 MB RAM (tylko CHIP) i wbudowanym dyskiem twardym 2,5 cala o pojemności 64 MB, kosztuje około 13,5 mln zł. Atari Falcon 030 z 4 MB RAM i dyskiem twardym 64 MB kosztuje około 21 min zł. (ceny na dzień 25 czerwca 1993 roku). Dla rozjaśnienia sytuacji warto przestudiować tabelkę z danymi technicznymi obu komputerów.
A1200 to przede wszystkim komputer do typowych zastosowań domowych. Zaś Atari oferuje za (niestety) wyższą cenę sprzęt o dużych walorach użytkowych. Lepszy jest również stosunek ceny do możliwości. Jednak o sukcesie komputera zadecyduje jak zwykle szeroka klientela, która kupi bądź nie, dany komputer.

Robert CHOJECKI

Od Redakcji:
Nie do końca podzielamy poglądy przedstawione przez autora w niniejszym artykule, uważamy jednak, że będzie on jednym z wielu głosów w dyskusji na temat tych komputerów.
  AMIGA 1200 ATARI  FALCON 030
procesor 68EC020 68030
zegar taktujący 14,18 MHz 16 MHz
moc obliczeniowa 2,35 MIPS 3,87 MIPS
ROM 512 KBB 512 KB
RAM 2 MB CHIP (16 MB max.) 1 MB RAM 14MB max. ST RAM 256MBmax. TT RAM, NVRAM z danymi systemu
stacja dyskietek 880 KB (720 KB MS-DOS) 1,44 MB (1,44 MB MS-DOS)
kontroler dysku twardego IDE (AT BUS) IDE (AT-BUS) / SCSII 2
układy specjalizowane Alice, Lica, Paula itp. Cambel, VIDEI, Codec, itp.
cyfrowy procesor NIE Tak, Motorola DSP 56001 z zegarem 32 MHz, moc obliczeniowa 16 MIPS
dżwięk 8-bitowy 4 kanały, 39 KHz 16-bitowy 8kanałów, 62,5 KHz
współpraca z siecią nie kompatybilny  kompatybilny z APPLE TALK
standardowe wyposażenie RS 232, Centronics, Video RGB, Floppy Disk, Mysz/joystick , joystick RS 232, Centronics, Video RGB (Genlock), Mysz/joystick, joysticks
złącza wejścia wyjścia Composit Video, Stereo audio output, Disk, mysz/joystick, joystick Modulator TV, Stereo audio output, Stereo audio input, złącze DSP, Port Cartridge 128 KB, SCSI 2, MIDI IN, MIDI OUT/THRU
złącza złącze PCMCIA, złącze CPU wewnętrzne złącze CPU i VME (16/24)
system operacyjny AmigaDOS 3 TOS, MultiTOS
Ilość trybów graficznych 9 8+8 (druga ósemka z overlay bit)
paleta kolorów 16,7 miliona 262144
Maksymalna liczba kolorów dostępna na ekranie 262144 655000w trybie HAM8 32768, 65536, 262144-dostępne jedynie przy specjalnym programowaniu VIDEI-a
Rodzaje trybów graficznych 320x200 640x200 640x400 640x480 800x600 1280x200 1280x400 1280x512 overlay bit 320x200 284x240 320x400 384x480 320x480 384x576 800x600 960x720 1280x960 1536x1152