|
 aczęło się w styczniu 1985 w Las Veaas (USA). Wtedy to firma Commodore zaprezentowała 3 nowe mikrokomputery:
 Commodo-re PC-128. Commodore PC-128D i Commodore LCO. Commodore LCO jak dotąd nie pokazał się w sklepach, natomiast podróż PC-128 z USA do Europy trwała przeszło pół roku. Na początku lipca 1985 trafił na półki sklepowe i do katalo-
ów domów wysyłkowych. Ściślei biorąc miał trafić, bo w sklepach pojawiły się tylko pojedyncze egzemplarze. Firma milczała,
handlowcy i domy wysyłkowe też, a chętni na PC-128 ostrzyli sobie zęby i ... czekali. Krążyły różne plotki: Commodore zbankrutował, cała
partia komputerów jest uszkodzona Itd. Milczenie i niepewność trwały do początku października 1985. Firma wyjaśniła, że przyczyna opóźnienia w dostawie był błąd w pamięci ROM.
Początki nie byty wiec najlepsze, ale przyszłość obiecująca. PC-128D ukażą się dopiero w połowie stycznia 1986.Znany slogan reklamowy: "PC-128 to trzy komputery w
jednym" jest całkowicie słuszny, bo PC-128 może pracować w jednym z trzech trybów C-64, C-128 i CP/M.
OD ŚRODKA
 próbuimy
zdjąć pokrywę i zajrzeć do wnętrza komputera Nic ciekawego nie zobaczymy, bo cała płytkę zasłania radiator, którego elementy są przyklejone do układów
scalony ch za pomocą specjalnej pasty
silikonowei. która przewodzi ciepło. Ale po zdjęciu radiatora .
Pierwsze, co rzuca się w oczy to 2 mikroprocesory 8502 - kompatybilne z 6502/6510 i 280 Zauważymy wszystkie układy, które występują w C-64, a więc: SID (układ dźwiękowy - Sound In-terface Device), VIC
(procesor graficzny - Video Interface Chip) i dwa porty we/wy CIA) Complex Interface Adapter). A z nowości: 128K RAM, 2K CMOS RAM, układ zarządzania pamięcią MMU (Memory Management Unit). drugi procesor graficzny VDC, układ logiczny PLA i 64K pamięci ROM (4 kości po 16K) Jest także miejsce na 32K dodatkowei pamięci ROM.
KLAWIATURA
 yle w środku, a na zewnątrz? Doskonała profesjonalna klawiatura z wyodrębnionym blokiem dziesiętnym i 16-toma klawiszami funkcyjnymi umieszczonymi w |ednym rzędzie. Czterem z klawiszy funkcyjnych można przyporządkować 8 dowolnych tunkcji. Funkcje pozostałych zostały określone przez konstruktorów. Cztery z nich służą do sterowania kursorem. a dalsze 8 to: ESC, TAB, ALT, ASCII/DIN, HELP, LINĘ FEED, 40/80 DISPLAY i NO SCROLL. Ich działanie będzie omówione w dalszej części artykułu. Warto podkreślić, że choć nie jest to
klawiatura kontaktronowa. w niczym nie ustępuje klawiaturom w pełni profesjonalnym
Wersja niemiecka PC-128 posiada dwa zestawy znaków, a właściwie dwa różne układy klawiatury. Pierwszy z nich jest opracowany wg standardu ASCII, a drugi wg DIN. Znaki ASCII są naniesione na klawisze czarną farbą, natomiast zestaw DIN jest namałowany kolorem szarym Do przełączania służy klawisz ASC/DIN W zestawie DIN są dostępne niemieckie znaki
a układ klawiatury jest taki, jak w maszynie do pisania Jako ciekawostkę podam, że znaki DIN można uzyskać także w trybie C-64, jednak tylko przez kody CHR$. PC--128D nie różni się działaniem od PC-128. Ma tylko w jedne; obudowie komputer i stację dysków oraz osobną Klawiaturę (podobnie jak IBM czy Amiga).
KOMPATYBILNOŚĆ
Z C-64
 o włączeniu komputera, zgłasza się on komunikatem, który informuje o ilości wolnej pamięci i producencie. Komputer pracuje w trybie PC-128 Łatwo można przejść do trybu C-64 Wystarczy napisać GO 64 i nacisnąć
RETURN Ponieważ program będący aktualnie w pamięci zostanie skasowany, komputer upewnia się. pytając ARE YOU SURE
? na co trzeba odpowiedzieć Y lub YES. Jest też inny sposób: podczas włączania trzymać wciśnięty klawisz COMMODORE.
Po przejściu do trybu C-64 komputer zgłasza się identyczny 11 napisem jak "normalny" C-64. Taki tez
mamy do dyspozycji. Producent zapewnia o 100% kompatybilności z oprogramowaniem i osprzętem C--64. W rzeczywistości sprawdza się to w 99.9%. Nieprawdą są pogłoski mówiące, że bardzo dużo programów napisanych na
C-64 nie działa. Jak dotąd znane mi są dwa takie programy: ELITE l EMPIRE (gry firmy FIREBIRD). Jest ich na pewno więcej, ale przypuszczam że są to ilości me przekraczające kilkunastu pozycji. Istotną
wadą jest brak możliwości korzystania w trybie C-64 z klawiatury dziesiętnej i dodatkowych klawiszy funkcyjnych (z wyjątkiem F1-F8). Programiści znaleźli sposób i na to. Powstał krótki program, który umożliwia wykorzystanie klawiatury dziesiętnej w trybie C-64.
STACJA DYSKIETEK
 eżeli do komputera podłączona jest stacja dysków, to zaraz po jego włączeniu zielona dioda (Uwaga! o nowych stacjach zielona dioda oznacza zapis/odczyt a czerwona zasilanie) zacznie migać, a głowica stukać. Jeśli w stacji nie ma dyskietki, to po chwili ukaże się napis READY i kursor. W ten sposób komputer realizuje funkcję "auto-boot" Robi to zawsze po włączeniu po reset. Procedura ta ładuje program, który znajduje się na pierwszej ścieżce dyskietki. Jest to dużym ułatwieniem, gdyż oryginalne programy ładują się same.
Skoro w stacji nie było dyskietki - komputer oczekuje na nasze polecenia
CO NOWEGO
apoznajmy się z możliwościami, jakie oferuje nam PC-128. Najpierw zdecydujmy, czy chcemy pracować w trybie 40 czy 80 znaków Wyboru dokonuje się klawiszem 40/80 DISPLAY Niektóre programy same
dostosowują się do wybranego wyyboru.Jeżeli już wybraliśmy tryb pracy, poznajmy możliwości edytora ekranowego.
Dostęp kursorem mamy do całego ekranu. W dowolnym jego miejscu można zacząć pisać tekst programu w BASIC-u
. Nowością jest klawisz ESC. Po jego wciśnięciu razem z którymś znakiem włącza się jedna z wielu dodatkowych funkcji edytora ekranowego. Np wymazanie ekranu od/do kursora, wymazanie linii, w której znajduje się kursor lub jej części od/do kursora, przesunięcie całej linii do góry, w dół i wiele innych. Mocną stroną PC-128 jest BASIC Do dyspozycji programisty stoi 165 rozkazów i funkcji. Tak często używany w C-64 POKE zszedł na pozycję drugoplanową. Na program zarezerwowanych jest ok 122 KB pamięci, z tym. że jedna połowa na tekst programu (BANK 0). a druga połowa na zmienne i tablice (BANK 1) Komputer podczas pracy sam przełącza banki pamięci. W tym miejscu należy wyjaśnić, że pamięć RAM jest podzielona na dwa banki po 64K Przełączanie dokonywane jest automatycznie lub przez programistę (instrukcja BANK). W BASIC--u 7.0 można wyróżnić, oprócz podstawowego zestawu instrukcji, dodatkowe.
DANE TECHNICZNE
MIKROPROCESOR: 8502
(kompatybilny z 6502); Z8OA
SYSTEM PRACY: Basic T.O; Basic 2.0; CP/M 3.0
POJEMNOŚĆ PAMIĘCI: RAM 128KB, ROM64KB
ILOŚĆ ZNAKÓW W LINII: 40 lub 80
KOLOR: 16 barw DŹWIĘK: 6581 SID Chip
PAMIĘĆ MASOWA: magnetofon kasetowy, stacja dyskietek .elastycznych
KLAWIATURA: maszynowa z wyodrębnionym blokiem cyfro-mendy przeznaczone do sterowania grafiką, sprite'ami, dźwiękiem, stacią dysków.
GRAFIKA
 ożliwości graficzne PC-128 są bardzo duże Można pracować w jednym z 6 trybów graficznych z rozdzielczością 160x200. 320x200 lub 640x200. W trybie 160x200 można
jednocześnie wykorzystać 4 kolory z palety 16 a w trybach 320x200 i 840x200 - 2 kolory Pamięć obrazu graficznego
zajmuje 9K i jest rezerwowana z obszaru dostępnego dla BASIC-a.
Istnieiące rozkazy graficzne umożliwiają narysowanie praktycznie każdej płaskiej figury geometryczne]. Interesująca jest możliwość tworzenia tzw. SHAPE Są to wycinki obrazu graficznego zapamiętane pod zmienną alfanumeryczną. Można je umieszczać w dowolnym mieiscu obrazu graficznego w pozytywie, negatywie lub nakładać na
już istniejący rysunek
Posiadacze C-64 wiedzą, jak mozolnie i projektowało się na nim
SPRITE'y. W PC-128 sprawę rozwiązano o wiele lepiej. Jednym z rozkazów BASIC-a włącza się "pri-te-tdttor (podobny do Animy na ZX
Spectrum) Zaprojektowanie sprite'a nie przedstawia już trudności. Wystarczy poruszać się kursorem w polu o wymiarach sprite'a (jednemu elementowi
sprtte'a odpowiada kratka 8x8 punktów) i w odpowiednim miejscu ustawiać punkty. Gotowy sprite można zapamiętać pod zmienną
alfanumeryczną. Poruszanie po ekranie zrealizowane jest na przerwaniach, w związku z czym
sprite'y są zupełnie niezależne od innych czynników. Podajemy kąt i szybkość poruszania i... już
sprite porusza się. Niestety rozkazy graficzne BASIC-a działają tylko w trybach 160x200 i 320x200. Tryb 640x200 jest dostępny tylko dla programujących w assemblerze i tylko na specjalnym monitorze dołączonym przez wyjście RGB. Programiści są niezawodni Rozwiązali i ten problem. Powstało rozszerzenie, które umożliwia wykorzystanie grafiki 640x200 za pomocą opisanych rozkazów graficznych
Dzięki temu. że PC-128 ma dwa niezależne procesory graficzne (VIC i VDC)
może generować ednocześnie dwa różne obrazy. Jeden na monitorze 40-znakowym,a drugi na 80-znakowym. Jako monitor 80-znakowy można podłączyć (kwestia odpowiedniego kabla) dowolny monitor z wejściem Video. np. Neptun. W obu trybach graficznych można zdefiniować 1 okienko.Przewidziano także coś dla tych, którzy interesują się muzyką Dźwięk można uzyskać dwoma sposobami. Pierwszy polega na dobraniu wszystkich parametrów (obwiednia, wysokość, filtry, wzmocnienie) tak, aby uzyskać żądane brzmienie Drugi jest prostszy. Podajemy tylko, na jakim instrumencie komputer ma grać (wpisujemy literowe oznaczenia nut). PC-128 ma trzy generatory dźwięku i jeden generator szumów. Dźwięk realizowany pierwszym sposobem wykorzystuje przerwania.
BASIC
7.0 est trochę zbliżony do Pascala programowanie strukturalne. Szkoda tylko, że nie ma
możliwości definiowania procedur (jak np. w Sl-mon's BASIC-u na C-64) Jeżeli popełnimy błąd
- można go łatwo odszukać przez naciśnięcie Klawisza HELP.
Dla programujących w assemblerze jest MONITOR dostępny Bezpośrednio z BASIC-a. Jego wywołanie nie powoduje skasowania programu aktualnie znajdującego się w pamięci, a powrót do BASIC-a jest możliwy w dowolnym momencie. Zestaw komend monitora pozwala na pisanie nawet skomplikowanych procedur w języku wew~ nętrznym.
CP/M Trzecim trybem pracy PC-128 jest CP/M. System trzeba załadować z dyskietki dołączanej przez producenta. CP/M wykorzystuje procesor Z80 z zegarem 4MHz CP/M umożliwia wykorzystanie ogromnej biblioteki programów napisanych na niego Na PC--128 pracuje CP/M + , wersja 3.0. Oferuje on szereg rozkazów umożliwiających tworzenie własnych plików, dokonywanie operacji na nich, kopiowanie plików i inne
PERYFERIA
 o
PC-128 producent oferuje kilka nowych urządzeń peryferyjnych. Są dwa nowe kolorowe monitory o wysokiej rozdzielczości: 1901 i 1902, które umożliwiają odbiór obrazu o bardzo wysokiej jakości, zarówno w trybie 40. jak i 80-znakowym. Jest tez oryginalna mysz Commodore 1530.
Dłuższego omówienia wymagają trzy nowe stacje dysków:
1570, 1571 i
1572. Stacja 1570 to nowy hardware w starej obudowie od stacji 1541 1570 posiada jeden napęd z możliwością odczytu jednostronnego. Od 1541 różni się tylko szybkością zapisu (odczytu, która wynosi dot. także pozostałych dwóch stacji): w trybie C-64 : 3800 bodów w trybie PC-128 : 15000 bodów w trybie CP/M : 35000 bodów 1571 ma w sobie prawie drugi komputer Ma wbudowany własny mikroprocesor 6502, 32K ROM (zawiera DOS - Disk Operating System), 2K bufor RAM i 2 porty we/wy 6522 i 6526.1571 posiada dwie głowice, można więc zapisywać dyskietki dwustronnie. Jest (jak zapewnia producent) całkowicie kompatybilna z 1541 Z tą kompatybilnością bywa różnie. Jeżeli komputer pracuje w trybie 64, stacja przełącza się na tryb pracy stacji 1541 i wyłącza jedną głowicę. Okazuje się, ze producent trochę zmienił ROM nowej stacji i w rezultacie tej przeróbki niektóre programy kopiujące (Turbocopy, Ouickcopy i Fastcopy) przeznaczone dla C-64 z 1541 nie chcą działać. Problem ten dotyczy tylko kilku programów kopiujących
, pozostałe działają normalnie). Wreszcie trzecia stacja - 1572. Ten model ma wbudowane 2 napędy 1571 i są to właściwie 2 stacje 1571 w jednej obudowie.Do PC-128 można podłączyć w sumie 8 napędów, z tym, że mogą być max. 4 stacje (adresy 8-11) po 2 napędy (O i 1 lub A i B w CP/M )
Do współpracy z dyskami opracowano sporo komend. Z ich pomocą można nagrywać, ładować i sprawdzać programy, tworzyć i uzupełniać pliki danych, formatować dyskietki i wreszcie kopiować poszczególne programy (pola) lub bezpośrednio całą dyskietkę. Niestety, rozkazy kopiujące (COPY i BACKUP) działają tylko z podwójnym napędem 1572, a nie można wykorzystać dwóch stacji 1570 lub 1571.Nowe stacje mogą też pracować ze zwykłym C-64. a 1541 i PC-128 Pojemność jednej dyskietki (format 1571 - czyli obie strony) wynosi w trybie PC-128 - 346K. a w CP/M - 410K.
W wersji podstawowej PC-128 ma 128 K RAM. Można dokupić moduł rozszerzający pamięć RAM do 512K Dodatkowe 384K mogą być wykorzystane jako RAM-Disk. Do tego celu służą !rzy rozkazy BASIC-a: FETCH, STASH i SWAP
.Na początku wspominałem o wolnym miejscu na 32K ROM Zostało ono już wykorzystane Firma Sas-Bernd oferuje za 298 DM pamięć ROM z rozszerzeniem BASIC-a. Moduł nazywa się HIGHWAY i daje ponad 200 nowych komend wiele innych możliwości
OPROGRAMOWANIE
 edług
specjalistów C-64 jest najiepiej oprogramowanym komputerem
domowym. PC-128 stał się więc drugim najlepiej oprogramowanym komputerem domowym Istnieje
juz także sporo programów pracujących w trybie 128.Warto wymienić kilka tytułów: Textomat Plus 128. Jane 128 Last V8 Superbase Płus 128, Jane 128, Last V8, Superbase 128 Financial Planner Swift Cale Data Manager i kilkadziesiąt (na razie) innych.
Dużo programów mogą wykorzystać użytkownicy CP/M. Np. Turbo-Pascal działający pod CP/M PC-128 jest identyczny 7 wersją na IBM PC.
Pod CP/M działają także inne języki: Cobol. Fortran. Basic, Prolog, Lisp Ada. Opracowano także wersje takich gwiazd, jak: dBase II Wordstar: Multiplan
LITERATURA
nana firma DATA BECKER wydała już przeszło 10 książek o PC-128. Oto tytuły kilku
ciekawszych:
Das Grosse Grafik Buch fuer PC-128 Tips Tricks fuer
PC-128 Peek s und Poke's fuer PC-128
Das Grosse CP/M Buch
Na zakończenie aktualne cen C 128:
PC-128 - 800 DM
PC-1280 - 1600DM
1901 - 900 DM
1902 - 1300 DM
1570 - 600 DM
1571 - 1000DM
1530 - 150 DM
PC-128 pragnąłbym polecić wszystkim tym, którzy chcą robić coś więcej, niż tylko grać Nadaje się doskonale do obliczeń, obróbki tekstu i danych, wszelkich prac inżynierskich.
Przemysław
Koziarski
Artykuł
pochodzi z miesięcznika 
|
