|
 |
|
 |
|
 |
|
 |
|
|
lampach elektronowych. Ich prędkość
dokonywania obliczen jest niewielka, bo wynosi średnio
zaledwie 100 operacji na sekundę. Do drugiej
generacji należą maszyny matematyczne zbudowane
na półprzewodnikach (diody i tranzystory),
a także wyposażone w rdzenie ferrytowe. 84 to
,,szybsze" urządzenia niż lampowe, gdyż mogą one
wykonac do 100 000 operacji rachunkowyeh w ciągu sekundy!
Ponieważ jednak rozwój nauki i techniki nigdy nie stoi w
miejscu, bez względu na dotychczasowe osiągnięcia, na przełomie
1964/65 r. powstała trzecia generacja maszyn liczących, w których
jako obwody łącznikowe zastosowano ciała stałe. Te maszyny
są_ już w stanie przeprowadzić kilka milionow operacji
rachunkowych na sekundę.Trzeba zaznaczyc, ze maszyny matematyczne
z zasady pracują, w tzw. dwójkowym systemie liczbowym. W
systemic tym występują-
tylko cyfry: zero i jedynka. Wartości miejsc są tu po-tęgami
dwójkowymi.Każdy człowiek bez względu na wykonywany zawód
czy przygotowywanie się do zawodu, styka się pośrednio lub
bezpośrednio z elektronicznym przetwarzaniem informacji.
Ponieważ w nowoczesnej technice wszystko opiera się na
matematycznych zależnościach. to tym samym możliwości
stosowania komputera w pracy konstruktora są,
niewyczerpane. Przeciwnie
znajdujemy się na poczatku żywiołowego i coraz
szersze kręgi zataczajacego rozwoju zastoso-wania maszyn
matematycznych.Komputer do samodzielnego montowania pozwoli
nam nauczyc się i praktycznie stosować podstawowe zasady
logiki. wprowadzi nas w tajniki programowania maszyn
matematycznych. pozwoli utrwalać nabytą wiedzę, a oprócz
tego zapewni nam znakomitą zabawę będąc partnerem, i to
wcale niełatwym do pokonania, w licznych grach
towarzyskich.Po pomyślnym zmontowaniu komputera i po włożeniu
do jego pojemnika ba-terii zasilającej możemy przystąpić
do programowania maszyny. W tym celu tniemy przewód służący
do układania programu na odpowiedniej długości odcinki,
oczyszczamy z izolacji ich końce, po czym przewód zaginamy
tworząc gotowe mostki. Teraz, korzystając z rysunków
znajdujących się w instrukcji, umieszczamy mostki w
odpowiednich polach stykowych, znajdujących się na tablicy
programowania.Pól stykowych jest 110, sto z nich oznaczono
dwiema liczbami, określającymi ich położenie na tablicy.
Pierwsza Iiczba określa zawsze rząd, druga natomiast —
kolumnę. Warto zapamiętac, że posługując się komputerem
zawsze zaczynamy liczyć nie od jednosci, a od zera, co zresztą.
ściśle odpowiada układowi liczb stosowanemu w prawdziwych
rnaszynach matematycznych.W każdym polu stykowym znajduje się
sześć otworów przeznaczonych do umieszczania w nich mostków.
Trzy otwory oznaczone literą ,,1" określamy jako
znajdujące się po lewej stronie, zaś oznaczone literą.
,,r" — jako znajdujące się po prawej stronie. Ma to
znaczenie o tvle. że zamieszczone w instrukcji schematy
programowań uzupełnione są tabelkami kolejności łączeń.
W tabelkach tych, oprócz oznaczenia pola, oznaczono także
otwory znajdujące się po lewej, bądż prawej stronie.Dziesięć
pól górnych rzędów nie zostało oznaczonych liczbami. Ich
oznaczenia. znajdujące się na górnym brzegu tablicy
programowania, dotyczą pól lampowych (optycznych wskażnikow
czynności lub wyniku), otwory oznaczone literą ,,E"
pozwalajią na dołączenie do nich odbiorników pradu, do
otworów ,,TA" i ,,TE" dołączony jest przycisk,
natomiast otwory oznaczone literami ,,R" i ,,F"
łączą. się z dzielonym polem świetlnym, przy
czym ,,R" oznacza górną.. a ,,F" dolną.
część pola. |
|
Nie,
to nie pomylka! Najprawdziwszy komputer, oczywiście
ogromnie uproszczony, można kupić w sklepach
Centralnej Słladnicy Harcerskiej, wprawdzie za
znaczną sumę pieniędzy, bo aż za 1000 zl. W dużym,
kartonowym pudełku, pomiędzy styropianowymi
przekładkami znajdują się wszystkie elementy
komputera, poczynajac od obudowy, a kończąc na
wkrętach montażowych. Oprócz tego do każdego
kompletu cześci dołączona jest bardzo dokładna
i bezbłędna instrukcja montażu i poslugiwania
się urządzeniem, jak też zestaw plansz do
wycinania i nakładania na okienka wyników
obliczeń.Montaż komputera jest bardzo ławy, a
co najważniejsze nie wymaga jakiegokolwiek połączenia
lutowanego. co oczywiście szalenie ' ułatwia
czynności łączenia styków elektrycznycb.
Wszystkie elementy obudowy są doskonale
dopasowane do siebie i dają laczyć się bez
nadmiernych luzów i bez użycia siły.
Najtrudniejszy podczas montażu komputera jest
zakładanie ruchomych styków w listwy suwaków,
lecz przy niewielkim ,,treningu" doskonale
damy sobie z tym radę.Dokonanie prawidłowego
montażu komputera jest łatwe dzięki szeroko
opisanym czynnościom montażowym wyjaśnionym
dodatkowymi rysunkami. Nie będziemy się więc
szerzej zajmować tym zagadnieniem. Warto
natomiast wyjaśnić sobie pewne pojęcia
stosowane w świecie maszyn matematycznych.Nigdy
jeszcze w dziejach ludzkości człowiek nie
dysponował tak wielką jak dziś ilością wiedzy
i doświadczeń. Aby więc rozwiązac stale rosnące
i coraz bardziej skomplikowane zagadnienia nauki i
techniki, koniecznym stało się wyeliminowanie z
twórczej pracy mechanicznych, lecz jakże pracochłonnych
przeliczeń, wyszukiwania wiaściwych danych w
tablicach i zbiorach norm, wreszcie sporządzania
statystyk, co w ekonomii ma zasadnicze znaczenie.Właśnie
komputer zastępuje człowieka podczas wykonywania
tych wszystkich czynności. Jednak bez udziału człowieka
komputer jest bezsilny. Maszyna matematyczna
potrafi dokonać skomplikowanych wyliczeń w
czasie niewspółmiernie krótszym niż człowiek.
ale dopiero po odpowiednim zaprogramowaniu. Stąd
też, w przyszłości coraz bardziej będzie
wzrastac zapotrzebowanie - na fachowcow, ktorzy będa.
mogli maksy-malnie wykorzystac zdolność
produkcyjną komputerów.Współczesne maszyny
matematyczne są bardzo skomplikowanymi urządzeniami
elektronowymi. Jednak początki rozwoju
mechanicznych przyrządów do liczenia sięgają
starożytności. kiedy to powstał w Rzymie
prymitywny abakus. Pierwszy natomiast przyrząd
charakteryzujący się mechanicznym przenoszeniem
dziesiątek skonstruowany zostal przez Niemca
Johannesa -Keplera na przełomie szesnastego i
siedemnastego wieku. Dalej, w 1641 roku, Francuz
Blaise Pascal zbudował urządzenie slużące do
dodawania i odejmowania, a niedługo potem, bo w
r. 1673 niemiecki matematyk Gottfried Wilhelm
Leibniz zademonstrował czterodziałaniową maszynę
do liczenia. Jednakże dopiero na przełomie
dziewiętnastego i -dwudziestego wieku, dokładnie
w 1890 r. amerykanin Hermann Hollerith zrealizowal
pomyślnie budowę maszyny liczącej sterowanej
perforowanymi kartkami. Maszyna ta dokonała
podliczenia danych statystycznych podczas spisu
ludności w Stanach Zjednoczonych.Współczesne
maszyny liczące dzielone są. na trzy generacje:
do pierwszej generacji nalezą komputery zbudowane
na
Pozostałe trzy trójki otworów
oznaczone zostały jako ,,Z1", ,,Z2" i
,,Z3". Są one połączone z elektronicznym
układem dozownika czasu. Układ ten ma za zadanie
ograniczenie czasu koniecznego na odpowiedż na
dowolne pytanie zadane przez komputer podczas np.
powtarzania wiadomości z chemii czy
geografii.Najważniejszymi elementami komputera
są listwy suwaków obliczeniowych. Zamontowane na
nich styki laczą każdorazowo lewą kombinację
trójkową otworów z prawą kombinacją w każdym
polu. Suwaki łącznikowe są wszystkie jednakowe,
wyposażone w pięć styków. praktycznie są więc
one pieciobiegunowymi przelącznikami. Jeżeli
suwaki znajdują się w polożeniu ,,A",
tworzą się mostki każdej kombinacji trójkowej
kolumn parzystych (00—20- 40 itd), natomiast w
położeniu suwaków ,,E" tworzą się mostki
kolumn nieparzystych (10 --30—50 itp).Po
zakonczeniu montażu komputera, przed przystąpieniem
do programowania, należy sprawdzić poprawność
wykonanych połączeń. W tym celu wykonamy
wzorcowy mostek dlugości około 160 mm. Kontrolę
rozpoczniemy od sprawdzenia pierwszego (od góry)
rzędu tablicy programowej. Odizolowany koniec
przewodu kontrolnego wsuniemy do jednego z otworów
oznaczonych literą ,,E", a drugi jego koniec
do dowolnego otworu kombinacji trójkowej
oznaczonej literami ,,l.O". Jeżeli podłączenia
montażowe wykonane zostały prawidłowo i styki
listwy suwakowej są dobre. to zaświeci. się
odpowiednia żarowka. W podobny sposób sprawdzamy
kolumny LI do L9. Nalezy przy tym pamiętać, że
żarówki będą zapalały się z opóżnieniem
około 20 s z powodu działania elektronowego
dozownika czasu . Drugi etap sprawdzania
poprawności vykonanego montażu rozpoczniemy od
kontroli działania suwaków lącznikowych. W tym
celu koniec przewodu kontrolnego wsuniemy w jeden
otwór oznaczony literą ,,E", a drugi koniec
przewodu kontrolnego połączymy z polem Jiff
(lewo). Suwak łącznikowy powinien w tym
czasie znajdowac się w pozycji _A". Dla ułatwienia,
przygotujemy drugi przewód kontrolny, którego
jeden koniec umieścimy w dowolnym otworze
kombinacji trójkowej ,,80" (prawo), drugi zaś
koniec wsuniemy w jeden z otworów “LO" (w
pierwszym rzędzie od góry. W tym momencie
powinna zaswiecic się żarówka ,,LO" W
podobny sposób dokonujemy kontroli wszystkich
przy tablicy programowej.Trzecim, ostatnim
etapem kontroli montażu komputera będzie
sprawdzenie działania przycisku. Aby tego dokonać,
jednym z przewodów kontrolnych połączymy
kombinację trójkową. ,,E" z kombinacji
,,TA", natomiast drugim przewodem —
kombinację ,,TE" z dowolnym polem lampowym
(LI—L9). Po naciśnięciu przycisku powinna zaświecić
się, odpowiednio do podłączenia, któraś z żarowek
sygnalizacyjnych.Po dokonaniu żmudnej, ale niezbędnej
kontroli komputera możemy przystąpić do jego
użytkowania, posługujac się załączonymi
opisami i tablicami łączeń programowych.Na zakończenie
ważna uwaga: nie należy zrażac się dużą ilością
połączeń programujących, gdyż po wykonaniu
odpowiedniej ilości mostkow łącznikowych, do
wielokrotnego zresztą użytku, zaprogramowanie
komputera nie zajmie więcej niż 10 do 15 minut.
Jerzy
Pietrzyk
|