| |
|
|
|
Jeszcze cztery lata temu
nagrywarki CD-R kosztowały 6000 dolarów, co
było sumą sporą nawet dla małego biznesu, nie
mówiąc już o indywidualnym użytkowniku. Sam
nośnik kosztował ok. 30 dolarów. Do tego
dochodziło oprogramowanie nagrywarek, które
było wprost niemożliwe do zrozumienia. To
wszystko powodowało niewielką popularność
tego sposobu przechowywania danych.
Od
niedawna producenci nagrywarek CD-R kierują
swoje produkty do szerszej gamy klientów.
Dokładają też wszelkich starań, aby uczynić
CD-R bardziej dostępnymi, i dla indywidualnego
użytkownika także. Obecnie, ceny nagrywarek są
już zaakceptowalne i dla tych drugich. Choć
ceny w granicach 1900 - 2500 zł za nagrywarkę
(czasem z możliwością wielokrotnego zapisu) i
ok. 7 zł za nośnik, nie są może szokująco
niskie - jak w przypadku samych nagrywarek - to
ich możliwości powinny je chyba zrekompensować
potencjalnemu nabywcy tego urządzenia. Jednak w
miarę upływu czasu można się spodziewać
obniżenia cen na skutek rozwoju technologii,
obniżenia kosztów produkcji, a także
standaryzacji urządzenia.
Można
by się także zastanowić czy, aby technologia
jednokrotnego zapisu CD-R nie zostanie wyparta
przez nowszą, technologię wielokrotnego zapisu
CD-RW - i przez to zablokowanie rozwoju CD-R.
Wydaje się sprawą oczywistą, że lepiej jest
nagrać wiele razy na jeden nośnik niż
powtarzać tę operację wiele razy na kilku
płytach. Główną cechą przemawiającą za
jednokrotnym zapisem jest cena nośnika. Podczas,
gdy płyta do CD-R kosztuje ok. 7 zł, to do
CD-RW trzeba liczyć się z wydaniem 10-krotnie
większej sumy tj. 70 zł.
Dokonując
nawet pobieżnej analizy kosztów, nasuwają się
wnioski, że wcale nie można sugerować się
jednorazowym wydatkiem ponoszonym na oba typy
płyt. Kupując płytę CD-RW, robimy to zwykle z
zamierzeniem wielokrotnego na niej zapisu danych.
Płyta CD-RW ma możliwość "nagrania"
jej o wiele więcej niż 10 razy, a nośnik jest
"tylko" 10-krotnie droższy od nośnika
CD-R.
Na
rynku dostępne są nagrywarki, które dysponują
nawet 12-krotną prędkośćią odczytu, ale nie
jest ona najważniejsza. O wiele istotniejsza
jest szybkość zapisu. Spotykane są nagrywarki
o poczwórnej a nawet sześciokrotnej prędkości
zapisu, chociaż prym wiodą te z podwójną.
Wówczas nagranie całej płyty zajmuje ok. 35
min. Ze względów technologicznych nagrywarki
nie pozwalają na zapis nośników CD-RW z
poczwórną prędkością. Gdy wykryją taką
płytę automatycznie zmniejszają prędkość
nagrywania do podwójnej.
Jednym z
powodów wzrastającej popularności nagrywarek
CD-R, jest ich uniwersalność. W zależności od
użytego programu do nagrywania, dyski CD-R mogą
zawierać wiele typów danych.
| Format |
Opis |
CD-Audio
(Red Book)
|
Najstarszy
format kompakt-dysków. Prawie każdy
czytnik CD-ROM może odtwarzać dyski
audio. |
CD-Interactive
lub
CD-I (Green Book) |
"Firmowy"
standard firmy Philips przeznaczony dla
"zabawowych" odtwarzaczy
domowych. |
| CD-ROM/XA |
Łączy
skompresowane dane i dżwięk, podobnie
jak tryb mieszany z tym, że układa je
warstwami w celu uzyskania lepszego
odtwarzania. Najlepszy format dla
aplikacji multimedialnych. |
| CD+
lub CD-Enhanced |
Podobny
do trybu mieszanego z tą różnicż, że
najpierw zapisywane są ścieżki audio,
co zapobiega odczytowi danych przez
program odtwarzający dżwięk, co
mogłoby spowodować uszkodzenie
głośników. |
| HFS
(Hierarchiczna struktura plików) |
Format
plków pochodzący z Macintosh'y.
Komputery PC nie mogą odczytywać
dysków HFS, ale Mac'i mogą czytać
dyski ISO. |
| Dyski
hybrydowe |
Zawierają
więcej niż jeden katalog lub strukturę
plików, zazwyczaj sesje ISO lub HFS.
Używane na komputerach MAC i PC.
Najlepiej tworzyć hybrydy na MAC'u,
ponieważ istnieje większy wybór
programów. |
| ISO
9660 (Yellow Book) |
Standardowy
format i stryktura plików jak na płycie
CD-ROM. Wszystkie płyty CD-ROM dla DOS i
Wimdows są tworzone w oparciu o ten
właśnie format. |
| Tryb
mieszany |
Łączy
audio Red Book i standard zapisu danych
na płycie CD-ROM. Pierwsza ścieżka
musi zawierać dane, ale po niej mogą
następować ścieżki audio. |
| Photo
CD (Beige Book) |
"Firmowy"
wielosesyjny format stworzony przez
firmę Kodak do rozpowszechniania
wysokiej jakości obrazów. Do
odtwarzania wymagz urządzenia CD-I lub
CD-ROM/XA. |
| Video
CD (White Book) |
Łączy
video standardu MPEG-1 i audio w celu
odtwarzania filmów. Wymaga odtwarzaczy
CD-ROM/XA, CD-I lub Karaoke CD. |
Interfejsy
Jeszcze rok temu nie do
pomyślenia było, aby nagrywarka mogła
współpracować z innym interfejsem niż SCSI.
Obecnie sytuacja zmieniła się diametralnie.
Wydajność komputerów wzrosła na tyle, że
zastosowanie złącza ATAPI nie stanowi już
najmnieszego problemu. Na rynku dostępne są
już nagrywarki wykorzystujące oba złącza.
Pozwala to użytkownikowi na wybór nagrywarki
zgodnie z jego potrzebami. Nie istnieje żadna
różnica pomiędzy obydwoma interfejsami jeżeli
nasz komputer wyposażony jest w procesor Pentium
i minimalnie 16 MB RAM. Pozostaje tylko kwestia
funkcjonalności. ATAPI jest tanie i wygodne
dopóki mamy niewielką liczbę urządzeń
(można podłączyć do dwóch urządzeń,
zazwyczaj HDD i CD-ROM). Interfejs ten ogranicza
w znacznym stopniu możliwość robudowy systemu.
Poza tym, nagrywarka nie może pracować na tym samym kanale
co inne
urządzenie ze zbioru.
Interfejs SCSI
jest co prawda droższy od ATAPI (koszt
dodatkowego kontrolera), ale można podłączyć
więcej urządzeń (7 w trybie narrow i kolejnych
8 w trybie wide). Na jednym kanale mogą
pracować zarówno nagrywarka, dysk twardy,
CD-ROM i inne urządzenia. Interfejs powinniśmy
podłączyć do magistrali PCI i używać
szybkich dysków twardych obsługujących tryb
wide. Poza tym, same urządzenia są droższe
niż ich koledzy z klanu ATAPI.
Trzecią opcją
jest port równoległy, idealnie nadający się
dla "przekazywalnych" nagrywarek. Wadą
natomiast, jest bardzo ryzykowne nagrywanie i
nawet przełączenie się na pojedynczą
prędkość nie daje 100% pewnośći poprawnego
zapisu.
Produkcja
Tworzenie dysku
CD-ROM za pomocą zestawu CD-R przypomina jazdę
Ferrari po krętej górskiej drodze. Jeden błąd
i spadamy w przepaść. Jeśli komputer nie
przesyła danych jednym szybkim, nieprzerwanym
strumieniem pojawiają się problemy z
buforowaniem, a system zawiesza pracę. Tak po
prostu. Bez drugiej szansy. Dysk jest już nie
przydatny i trzeba zaczynać wszystko od nowa.
Nawet, gdy dysk twardy posiada mechanizm
termicznej rekalibracji, który reguluje
położenie głowic, powodując chwilowe
zawieszenie twardego dysku, prowadzi do
przerwania generowania płyty. W związku z tym,
należałoby szukać dysków twardych bez tego
mechanizmu. Na początku na pewno należy się
liczyć z "zepsuciem" kilku krążków,
zanim dojdzie się do odpowiedniej wprawy.
Znawcy tematu
twierdzą, że nagrywarka dopiero z odpowiedniej
klasy oprogramowaniem, jest godnym polecenia
napędem. Bez odpowiedniego programu obsługi,
niestety nie stworzymy płyty CD-ROM. Mnogość
programów asystujących przy tworzeniu jest
duża. Zwykle w komplecie, razem z nagrywarką i
okablowaniem znajduje się odpowiednie
oprogramowanie. Jednak, aby móc poznać pełnie
możliwości nagrywarki trzeba dokupić kolejny
program z bardziej zawansowanymi funkcjami.
Przed
przystąpieniem do tworzenia płyty należy ją
sformatować. Tak jak zwykłą dyskietkę, tylko
trwa to trochę krócej. Podczas
"przelewania" danych na nośnik,
promień lasera wypala miniaturowe otworki,
które potem reprezentują dane a twórca może
je potem zobaczyć na ekranie (lub nie). Wyzwala
się wtedy wysoka temperatura wewnątrz
urządzenia (ok. 200°C). Jeśli, więc stosujemy
napęd wewnętrzny, a komputer posiada małą
obudowę lub wyposażony jest w dodatkowy
sprzęt, trzeba używać dodatkowego wentylatora
dla obniżenia temperatury.
Praktycznie
każdy program obsługi posiada dwa tryby
nagrywania płyt i można wybrać któryś z
nich. Są to: fizyczny obraz (Image) oraz
wirtualny obraz (On-The-Fly). Obie metody
posiadają zarówno wady, jak i zalety.
Image.
Istotą tej metody jest tworzony plik,
zawierający kopię (bit po bicie) danych, które
mają być umieszczone na płycie. Plik
generowany jest przed właściwym kopiowaniem.
Program zarządzający kopiuje go potem (sektor
po sektorze) w miejsce przeznaczenia.
Zalety:
- możliwość
wielokrotnego i szybkiego tworzenia
takich samych płyt, gdyż gotowy obraz
jest zapisany na dysku,
- pozwala na
uniknięcie niewydolności bufora (Buffer
Underrun) i tym samym na nie zepsucie
płyty,
- pozwala na
większą przepustowość dzięki danym
zebranym w jednym miejscu.
Wady:
- zajmuje
dużo miejsca na dysku (maks. 780 MB).
On-The-Fly.
Mały plik zawierający wskażniki do plików i
katalogów, które mają być zapisane. Dane
transmitowane są bezpośrednio z nośnika
żródłowego (HDD lub CD-ROM).
Zalety:
- oszczęność
miejsca - nie ma kopii płyty na dysku
twardym,
- oszczędność
czasu - nie tworzy kopii danych.
Wady:
- niebezpieczeństwo
przerwania strumienia danych w przypadku
nie dość szybkich napędów
żródłowych.
Dobrą cechą
oprogramowania, oprócz tworzenia płyt
jednosesyjnch (Single-Session), możliwość
tworzenia płyt w wielu sesjach (Multi-Session).
Można wówczas "dopisywać" kolejne
dane w kilku odstępach czasowych tzw. sesjach.
Trzeba jednak pamiętać o tym, że kompakt może
składać się z maksymalnie 99 ścieżek.
Pierwsza sesja zawiera jedną lub kilka
ścieżek, każda następna sesja tylko jedną
ścieżkę. Za każdym razem, gdy chcemy dodać
coś nowego, dopisujemy po prostu nową sesję.
Aby mechanizm ten mógł działać prawidłowo,
nie można zapomnieć o tym, aby każdą sesję
tworzyć w trybie wielosesyjnym. Tworzony CD-ROM,
pomiędzy sesjami nie nadaje się jeszcze do
"przeglądania" na zwykłym czytniku, a
czasem jedynie na urządzeniach do jego
tworzenia, po odpowiednim ich skonfigurowaniu.
Wadą płyt
wielosesyjnych jest duży obszar techniczny
(informacje o strukturze danych), dopisywany
podczas każdej sesji (ok. 18 MB). Stąd wniosek,
że im więcej jest sesji, tym mniejsza jest
pojemność właściwych danych.
|
|
|
|
|