CD-ROM I CD-RW I CD-R I DVD I MO I FDD I HDD I ZIP I STREAMERY

        Pierwsze systemy wykorzystujące taśmę magnetyczną do zapamiętywania danych zostały skonstuowane wraz z pierwszymi komputerami w czasach Drugiej Wojny Światowej.

Streamer to urządzenie do przechowywania informacji (zwane też napędem taśmowym). Do streamera wkłada się taśmy, podobnie ja do stacji dyskietek wkłada się dyskietki. Na taśmie streamera można zapisać więcej informacji niż na dyskietce, ale zarówno zapis jak i odczyt przebiega znacznie wolniej. Dzieje się tak między innymi dlatego, że streamer musi wpierw wyszukać żądaną informację i przewinąć do tego miejsca taśmę, podobnie jak czyni to magnetofon z kasetą. Ze wzgłedu na metodę dostępu pamięć taśmowa jest pamięcią o dostępie sekwencyjnym. Konstrukcja i zasada działania w dużym uproszczeniu przypomina zasadę działania magnetofonu. Nośnikiem informacji jest taśma z mylaru o szerokości zwykle 1" (12,7 cm) i grubości ok. 0,04 mm pokryta materiałem o własnościach magnetycznych. Typowe szpule zawierają taśmę o długości 600, 1200 lub 2400 stóp (odpowiednio ok.:180m, 360m, 720m).

Streamerów używa się do tworzenia kopii zapasowych wszystkich informacji na dysku a szczególnie efektów jakiejś pracy. Bardzo często także używane są do zapisywania wszystkich infomacji znajdujących się na dyskach serwerów w sieci komputerowej.

Zasada działania

Jak w każdych systemach pamięci wykorzystujących nośnik z warstwą magnetyczną, zasada działania jest podobna. Pod specjalną głowicą wykonaną z materiału magnetycznie miękkiego, zawierającą uzwojenia przesuwa się materiał z naniesioną warstwą magnetyczną. Sygnał elektryczny reprezentujący infomację jest doprowadzony do uzwojenia głowicy i wytwarza w jej szczelinie pole magnetyczne, którego kierunek i natężenie zależy od prądu płynącego przez uzwojenie. Wytworzone pole powoduje przemagnesowanie przesuwającego się w nim nośnika i zarejestrowanie informacji odpowiadającej sygnałowi doprowadzonemu do uzwojenia. Aby odczytać zapisaną informację należy namagnesowany nośnik przesunąc z odpowiednią prędkośćią pod analogiczną lub nawet tą samą głwicą, która służyła do jej zapisania. W uzwojeniu głowicy zaindukuje się wówczas napięcie odpowiadające namagnesowaniu nośnika. Wielkość tego napięcia zależy od szybkości zmian pola magnetycznego w głowicy, a zatem od gęstości namagnesowania nośnika i od szybkości jego ruchu.

Na rysunku znajduje się typowy zespół głowic (w tym przypadku
składający się z 9 niezależnych głowic). Głowica składa się z dwóch
części: zapisującej i odczytującej. Każda głowica posiada niezależne
uzwojenie.

Struktura danych na taśmie

Fizyczny poczatek informacji wyznacza specjalny znacznik odblaskowy naklejony na taśmie. Podobny znacznik znajduje się także przy końcu pełniący tę samą funkcję. Organizacja zapisu danych między tymi znacznikami zależy już właściwie od określonych wymagań osoby archiwizującej dane, jednakże pewne właściwości fizyczne urządzenia wymuszają podział zapisywanej informacji na bloki. Chodzi tu o krótki (lecz znaczący) czas potrzebny na rozpędzenie lub wyhamowanie taśmy. W tym czasie taśma przesuwa się pod glowicami o pewien odcinek, który nie jest ani odczytywany, ani zapisywany. Ten odcinek nazywa się przerwą międzyblokową. Podobny lecz dłuższy odcinek wykasowanej taśmy oraz specjalny znak oddziela pliki. Plik składa się z mniejszych jednostek zwanych blokami, a te z rekordów. Jest, więc to najmniejsz jednostka informacyjna, którą można zapisać (odczytać).

Przy dosępie sekwencyjnym zarówno pliki, jak i rekordy je tworzące muszą być wyszukiwane w takiej kolejności w jakiej zostały zapisane. Jak już było powiedziane, wpływa to na efektywność pracy streamera.

Standardy

Pierwszym standardem jest standard QIC Commttee.

  1. QIC-02 - taśma poruszała się z prędkością 30"/s. Do wykorzystania było 9 ścieżek,
  2. QIC-24 - taśma miała długość 600 stóp i można na niej było zapisać 60 MB danych,
  3. QIC-120 - umożliwiał zapis 125 MB danych,
  4. QIC-150 - podwojona ilość ścieżek do 18, pojemność 250 MB,
  5. QIC-525 - pojemność do 525 MB,
  6. QIC-1000 - 30 ścieżek, pojemność do 1 GB,
  7. QIC-1350 - 30 ścieżek, pojemność 1,35 GB,
  8. QIC-2100 - 30 ścieżek, pojemność 2,1 GB.
  9. DLT

Napędy DLT (Digital Linear Tape) - w porównaniu ze streamerami DAT - charakteryzują się 2-, 3-krotnie większą szybkością transmisji (od 2,5 MB/s - przy zapisie do 3 MB/s przy odczycie z włączoną kompresją, wielokrotnie większą pojemnością (15 GB bez kompresji, 30 GB z kompresją).

Streamery DLT, podobnie jak streamery QIC, posiadają nieruchomą głowicę, wzdłuż której przesuwana jest taśma. Dzięki temu charakteryzuje się znacznie większą trwałośćą oraz wytrzymałością niż napędy DAT. Trwałość nośnika liczona w cyklach odczytu i zapisu szacowana jest na ponad 500 tys. takich cykli, czyli około tysiąca razy więcej niż kasetek DAT. Także i dla samego napędu średni bezawaryjny czas pracy (MTBF) wynosi więcej niż 80 tys. godzin ciągłej pracy urządzenia (przez 24 godziny na dobę).

Ze względu na dużą szybkość transmisji napęd podłączany jest do komputera poprzez interfejs SCSI-2.

Streamery DLT używają specjalnych plastykowych kaset CompacTape o wymiarach ok. 10x10x2 cm zawierających 1" taśmę o długości 1800 stóp.

Niezawodność zapisu dodatkowo zapewnia stosowany w każdym napędzie mechanizm wykrywania i korekcji błędów ECC. Nośniki DLT charakteryzyją się też bardzo długą, bo aż 30-letnia trwałością zapisu magnetycznego. Dzięki temu nadają się one do długoterminowej archiwizacji danych w specjalnych bibliotekach (long-term off-line i off-line data storage). Napędy DLT doskonale sprawdzają się przy przcy w ramach tzw. systemów hierarchicznego składowania i zarządzania danymi komputerowymi HSM (Hierarchical Storage Manager) typu near-line, w których to systemach na streamery DLT przenoszone są z urządzeń on-line (dyski twarde) rzadko używane dane. W ten sposób unika się straty cennego miejsca na dyskach, a jednocześnie umożliwia szybkie przeniesienie danych z powrotem, kiedy są potrzebne.

       

CD-ROM I CD-RW I CD-R I DVD I MO I FDD I HDD I ZIP I STREAMERY