Góra św. Wiktorii
1900
olej, płótno, 78 x 99 cm
Ermitaż, St. Petersburg
Paul Cézanne uważany jest za „ojca sztuki współczesnej”. Wiódł życie samotnika, mieszkał w Aix. Naturę w swoim malarstwie sprowadził do walca, kuli i stożka, kolorom nadawał przeźroczystość akwareli. Stosując kwadratowe dotknięcia pędzla wzbudził zainteresowanie przyszłych kubistów.
Góra św. Wiktorii to nie zwyczajna góra, to początek geometryzmu w sztuce XX w.
Impresjoniści starali się uwolnić obraz od anegdoty, Cézanne poszedł jeszcze dalej – uwolnił go od przypadkowości.
Przyroda rozumiana jako całość architektoniczna przyznaje nadrzędną rolę formie. Forma z kolei nie istnieje bez koloru, a kolor to nic innego jak anegdota, od której artysta nie zamierzał uciekać. Ten zestaw sprzeczności tworzy CÉZANNE'OWSKIE PIĘKNO.
15 października 1906 r. burza zaskoczyła Paula podczas malowania pejzażu w okolicach Aix-en Provence. Zemdlonego przypadkowy przechodzień odstawił do domu.
Na drugi dzień, o świcie, Paul Cézanne po raz ostatni wyszedł ze sztalugami, kasetą i płótnem do ogrodu...
Część dziesiąta