Panny dworskie
1656
olej, płótno 318 cm x 276 cm
Madryt, Prado
Obraz Las Meninas (Panny dworskie) ukazuje salę zamku królewskiego w Madrycie, zwaną Cuarto del Principe.
Światło wpadające przez okno oświetla postać infantki. Małgorzacie-Marii towarzyszą dwie meninas, panienki do towarzystwa.
Karlica Maribárbola, tracąc zainteresowanie dla karzełka Nicolasa de Petrusato, podobnie jak Małgosia spogląda na parę królewską pozującą przez chwilę Velázquezowi podczas porannego obchodu zamku.
Filip IV z żoną widoczni są w zwierciadle zawieszonym w głębi komnaty. Motyw lustra wzbogaca złożoną przestrzeń obrazu.
W gruncie rzeczy obraz stanowi portret Velázqueza u szczytu sławy.
Krzyż zakonu Santiago* umieszczony na jego piersi został domalowany po jego śmierci. Oddano w ten sposób hołd artyście, który przez cały okres panowania monarchy, był najświetniejszym malarzem jego dworu.
* Zakon Santiago – zamknięty zakon rycerski zarezerwowany dla elity hiszpańskiej arystokracji, do którego Diego wstąpił w listopadzie 1659 r.
Część piąta