Trzeci tom "sagi o wiedźminie" (cudzysłów, bo żadna to saga, zwykła powieść) przynosi - co tu kryć - zawód. Nie tego oczekiwaliśmy po renomowanym autorze. W siedmiu rozdziałach zawarte są wypadki z jakich dwu miesięcy, właściwie nie posuwające akcji naprzód: Wiedźmin wędruje na południe, wojna się toczy na całego, Ciri szaleje ze Szczurami... właściwie tylko czarodziejki robią w tym tomie coś naprawdę nowego. Całość zaś kończy się alogicznym, "serialowym" zawieszeniem akcji w momencie największego napięcia. Co nie zachęca do lektury następnego "odcinka", skoro trzeba będzie czekać nań rok, lecz irytuje. Już w poprzednich książkach Sapkowskiego niemile dawała się odczuć tendencja do traktowania przez autora bezpośrednio o problemach naszych dni. To jednak, co wyrabia on w Chrzcie ognia jest - przynajmniej dla mnie - nie do przyjęcia. Obozy uchodźców w Rwandzie mogę sobie obejrzeć w telewizji (książka akurat "wstrzeliła się" w nawrót tego koszmaru). A tu jeszcze mamy i problem aborcji, i współczesny do bólu feminizm (właciwie - żeński szowinizm), i modny dziś relatywizm "historii etnicznej"... Czarodziejki używają współczesnej terminologii medycznej, a to, co w poprzednich tomach było rubasznością, tu jest już tylko wulgarne. Sapek najwidoczniej zamiast lektury dzieł mitologicznych i mitopoetycznych przestawił się prasę codzienną i tzw. kulturalną. Skutki, niestety, widać. Ja rozumiem, że to dzieło "postmodernistyczne", że autorowi, kreującemu własny, osobisty świat, wolno wszystko... Zgoda. Ale mi sie to nie musi podobać. I zdecydowanie się nie podoba. Nie mnie jednemu - nie spotkałem dotąd nikogo, kto nie byłby zdania, że to najsłabsza dotąd książka Sapkowskiego. Czy nie jest to aby "zawrót głowy od sukcesów" (swoją drogą ciekawe, ilu czytelników Miesięcznika wie, co to za cytat?), nadmierna pewność siebie... i stała umowa wydawnicza, zmuszająca do produkcji na określony termin i temat? Nie powiem, są tu rzeczy ciekawe - jak chodźby wzmiankowany na okładce mniemany cyrulik "jakby nie z tej bajki" (zresztą nieprawda, całkiem z tej!). Są też zabawne, jak przeróbka piosenki "Lecioł pies przez owies, łogonem wywijał" (szkoda, że wyprana z uroku oryginału; Jaskier jest - niestety - grafomanem). Są i intrygujące, jak wzmianka o tym, że Starsza Krew, której nosicielką jest Ciri, to jednak nie jest, jak dotąd sądzilimy, krew elfów. Ale co robi tu wzmianka o Graalu (bo jakiż inny puchar można znaleść na górze Monsalvat?), chodźby nawet był on tylko pijackim majaczeniem Percivala Schuttenbacha?! Zapytany podczas warszawskich "Spotkań z Fantastyką" o to, czy opowieść o losach Geralta i Ciri kiedyś się skończy, autor odpowiedział krótko, z wyraźną irytacją - tak! Ale jeszcze nie od razu... następny tom ma nosić tytuł Wieża jaskółki. Niestety, jaskółki także nie zawsze latają wysoko... Tadeusz Andrzej Olszanski

[ BEZ POLSKICH ZNAKÓW ]

© '97 by John MacKanacKy (aka Jacek Suliga)
mkk@sapkowski.fantasy.art.pl