MUZEUM PLAKATU w WILANOWIE

       Dnia 4 czerwca 1968 roku otwarto pierwsze w świecie Muzeum Plakatu w Wilanowie jako Oddział Muzeum Narodowego w Warszawie. Przedsięwzięciu temu patronował ówczesny Dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie prof. Stanisław Lorentz, przekazując jednocześnie ze zbiorów muzealnych kilkaset plakatów, które stały się zalążkiem kolekcji. Na miejsce dla Muzeum wybrano tereny dawnej ujeżdżalni należącej do kompleksu zabudowań pałacowych Pałacu w Wilanowie. Za stylową fasadą dobudowano zespół budynków mieszczących pracownie merytoryczne, konserwatorskie, archiwa i sale ekspozycyjne. Obecnie muzeum posiada jedną z największych kolekcji plakatu artystycznego w świecie liczącą ponad 54 000 tytułów. Zbiór plakatu polskiego z lat 1892 - 1997 zawiera ok. 30 000 tytułów i jest najpełniejszym na świecie zestawem prac uznanych za kanon w tej dziedzinie twórczości. Kolekcja plakatu obcego, która powstaje głównie dzięki przekazom warszawskiego Biennale i darom artystów z całego świata uznawana jest także za jedną z lepszych kolekcji światowego plakatu artystycznego. Nadrzędne kryterium przy gromadzeniu zbiorów stanowią wartości artystyczne plakatów, a nie dokumentalne choć i te uwzględnia się przy tworzeniu zestawów ilustrujących okresy ważne historycznie.
       Podobnie jak inne placówki muzealne Muzeum Plakatu gromadzi, opracowuje i konserwuje zbiory. Muzeum prowadzi także działalność wydawniczą, zlecając druk plakatów i innych wydawnictw towarzyszących każdej wystawie. Są one często nagradzane i wyróżniane na konkursach i przeglądach działalności edytorskich muzeów. Za popularyzację sztuki plakatu Muzeum zostało odznaczone w 1983 roku Medalem Honorowym Ť Ernst Litfass 1816 - 1874 ť (nagroda imienia projektodawcy tradycyjnego słupa ogłoszeniowego). Medal został przyznany przez Fachverband Aussenwerbung w Dusseldorfie. Od 1994 roku do Muzeum przeniesiono najpoważniejszy w kraju i najstarszy na świecie konkurs i pokaz plakatu - Międzynarodowe Biennale Plakatu. Co dwa lata do muzeum napływa z całego świata ponad 2 000 prac, z których Międzynarodowe Jury nagradza prace w trzech kategoriach tematycznych.

Podstawowe cykle wystawowe realizowane w Muzeum Plakatu w Wilanowie:
- Salon Plakatu Polskiego - cykl dwuletni (lata nieparzyste),
- Mistrzowie Plakatu Polskiego,
- Historia Plakatu Polskiego,
- Międzynarodowe Biennale Plakatu - (lata parzyste),
- Mistrzowie Plakatu Obcego,
- Wystawy tematyczne.

Maria Kurpik
Kurator
Muzeum Plakatu w Wilanowie

MIĘDZYNARODOWE BIENNALE PLAKATU W WARSZAWIE

       Powstało w roku 1966 i było pierwszym na świecie konkursem w tej dyscyplinie sztuki. Idea powołania międzynarodowej, cyklicznej imprezy o charakterze konfrontacji w dziedzinie plakatu zrodziła się w środowisku polskich artystów grafików w połowie lat sześćdziesiątych. Inspiratorem i wieloletnim organizatorem tego przedsięwzięcia był profesor Józef Mroszczak. Wielka konfrontacja. Wielki egzamin: jak życie przegląda się w plakacie i czy odbicie życiowych potrzeb jest w nim prawdziwe. Wielka manifestacja wszystkiego, co w tej dziedzinie grafiki najlepsze jest na świecie - przegląd twórczej myśli, poszukiwań artystycznych i wynalazczości - oto, czym może i powinno stać się warszawskie Biennale. Tak pisał on we wstępie do katalogu pierwszej edycji Biennale.
       W krótkim czasie Biennale zdobyło sobie duże uznanie w środowisku grafików i krytyków, stając się najbardziej znaczącym i prestiżowym międzynarodowym wydarzeniem artystycznym tego typu i wzorem dla innych, podobnych przeglądów plakatu na świecie. Po trzydziestu latach działalności warszawskie Biennale jest czymś więcej niż tylko konfrontacją najciekawszych osiągnięć światowej sztuki plakatu. Jest wyznacznikiem wartości artystycznych i ich surowym sprawdzianem. Wielu debiutujących grafików zdobyło dzięki Biennale światową sławę. Największą wartością tej imprezy są artyści i ich prace. Wystawy konkursowe prezentowały plakaty najwybitniejszych. Byli wśród nich: Henryk Tomaszewski, Andy Warhol, Ikko Tanaka, Jan Lenica, Kazumasa Nagai, Roman Cieślewicz, Yusaku Kamekura, Shigeo Fukuda, Andre Francois, Waldemar Świerzy, Holger Matthies, Grupa GRAPUS, Jan Młodożeniec, Uwe Loesch, Franciszek Starowieyski, Rosemarie Tissi, Karl Domenic Geissbuhler, Gunter Rambow, Milton Glaser, Paul Davis, Shin Matsunaga, Jan Sawka i wielu, wielu innych.

       Tradycyjnie istotą Biennale pozostaje konkurs otwarty dla artystów indywidualnych, grup artystycznych lub agencji, obejmujący trzy kategorie tematyczne:
A - plakaty ideowe, dotyczące zagadnień iniwersalnych i egzystencjalnej kondycji człowieka, problemów cywilizacyjnych, zjawisk społecznych i kulturowych, historii, akcji socjalnych,
B - plakaty promujące wydarzenia kulturalne: teatr, film, wystawy itp.
C - plakaty reklamowe.

       Zgodnie z Regulaminem MBP Komisja Kwalifikacyjna dokonuje przeglądu wszystkich nadesłanych plakatów wybierając najlepsze prace na wystawę konkursową. Plakaty zakwalifikowane do konkursu są publikowane w katalogu Biennale i oceniane przez Międzynarodowe Jury, w skład którego wchodzą wybitni artyści i znawcy z co najmniej pięciu krajów. Jury przyznaje medale: złoty, srebrny i brązowy równorzędne dla każdej kategorii tematycznej oraz nagrody specjalne fundowane i honorowe.
       Jest zwyczajem Warszawskiego Biennale, że Laureaci Złotych Medali poprzedniej edycji oraz Jurorzy bieżącej mają przywilej zaprezentowania swojego dorobku na specjalnych wystawach towarzyszących wystawie konkursowej.
       Od roku 1994 MBP znalazło stałą siedzibę w Muzeum Plakatu w Wilanowie, które jest Oddziałem Muzeum Narodowego w Warszawie, a plakaty z konkursu systematycznie wzbogacają kolekcję Muzeum.
       Organizatorami Biennale, odbywającego się niezmiennie pod auspicjami Ministerstwa Kultury i Sztuki, są Muzeum Narodowe w Warszawie - Muzeum Plakatu w Wilanowie oraz Towarzystwo Grafików Projektantów.
       Kolejne edycje MBP objęte są patronatem ICOGRADA International Council of Graphic Design Association, które przyznaje też nagrody specjalne.

Magdalena Ciesielska
Sekretarz Generalny MBP