autor nieznany

Życie J.R.R. Tolkiena

J.R.R. Tolkien urodził się 3 stycznia 1892 roku w Bloemfontein w Republice Południowej Afryki, gdzie jego ojciec pracował w jednym z banków. Gdy skończył trzy lata, wraz z matką Mabel i bratem wyjechał z wizytą do Birmingham, gdzie mieszkała rodzina matki. Tam właśnie dotarła do nich wiadomość o śmierci ojca. Nie mając żadnego źródła utrzymania, Mabel stanęła przed ciężkim zadaniem samodzielnego wychowania i wykształcenia synów.
Początkowo jednak wszystko układa się nadspodziewanie dobrze. Rodzina wynajęła dom na prowincji, w małej angielskiej wsi Serahole na południe od Birmingham, gdzie w bliskim kontakcie z naturą chłopcy spędzili cztery najpiękniejsze lata swego dzieciństwa na beztroskich zabawach. Matka starała się natomiast pielęgnować i rozwijać talenty synów. Mały John uczył się więc języków, doskonali rysunek i kaligrafię.
Sielanka skończyła się, gdy Tolkien, w wieku ośmiu lat zdał egzaminy wstępne do King Edward's School, co wiązało się z przeprowadzką do małego 'ohydnego', jak określił go Tolkien, domku na przedmieściach Birmingham. na domiar złego Mabel popadła w poważne tarapaty, gdyż rodzina, oburzona jej przejściem na katolicyzm odmówiła dalszej pomocy finansowej.
Pomimo problemów z nietolerancją wśród członków rodziny, wdowa wychowała swych synów w duchu katolicyzmu, w czym pomagał jej proboszcz miejscowej parafii - ojciec Francis Morgan. po śmierci, chorej na cukrzycę Mabel, zaopiekował się on chłopcami. Tolkien znalazł w katolicyzmie ukojenie i pozostał mu wierny do końca swych dni. śmierć ukochanej matki była dla przyszłego pisarza momentem przełomowym, oznaczała bowiem koniec beztroskiego dzieciństwa, które łączył że szczęśliwym życiem na wsi.
Początkowo bracia zamieszkali u swej ciotki Beatrice. krewna jednak ledwo tolerowała ich obecność w domu i z zadowoleniem przyjęła wiadomość o tym, iż ojciec Francis załatwił im miejsce w internacie prowadzonym przez jednego z parafian. Tutaj Tolkien poznał dziewiętnastoletnią Edith Bratt, również sierotę, z którą połączyła go gorąca przyjaźń, a potem miłość.
W szkole wyraźnie ujawnił się niespotykany talent Johna do języków. chłopak nie tylko biegle władał greką i łaciną, które były przedmiotami obowiązkowymi, lecz szybko zaczął uczyć się języków staro- i średnioangielskiego, do czego gorąco zachęcał go wychowawca, George Brewerton. W czasach szkolnych Tolkien, znawca i miłośnik słowa, próbował nawet tworzyć nowe języki. Jako dorosły do pomysłów takich podchodził jednak z pewnym dystansem i twierdził, iż tendencja do budowania, własnego systemu słów i znaczków jest w pewnym wieku czymś zupełnie naturalnym i stanowi jedynie ciekawy materiał dla badaczy języka i psychologów.
Sszkoła to dla Tolkiena pasmo sukcesów naukowych oraz okres gorącej miłości do Edith. Obawiając się jednak że zbyt zaangażowanie uczuciowe chłopaka może przeszkodzić w jego karierze akademickiej, ojciec Francis próbował usilnie zmusić młodych do rozstania. W roku 1910 John zdobył stypendium umożliwiające mu studia na uniwersytecie oksfordzkim i, jak się potem okazało, wciąż sekretnie spotykał się z Edith, co więcej ich uczucie przerodziło się w trwały związek.
Życie na uniwersytecie nieco zawróciło w głowie przyszłemu profesorowi. Spędzał długie noce bawiąc się z kolegami, organizował rauty. Równocześnie jednak czynnie uczestniczył w akcjach charytatywnych. Jego promotorem był wyrozumiały profesor filologii - Joseph Wright- człowiek, który jeszcze w wieku piętnastu lat nie umiał czytać, ani pisać, a pomimo to zaszedł daleko i potrafił docenić wartość prawdziwego talentu. W wieku dwudziestu jeden lat Tolkien uzyskał prawo samodzielnego decydowania o swoim losie, co pozwoliło mu zaręczyć się z ukochaną Edith.
Pod koniec studiów John ustatkował się. Porzuciwszy grekę i łacinę, skoncentrował się na badaniu języka angielskiego. W roku 1915 ukończył studia z wyróżnieniem, nie potrafił jednak poświęcić się pracy zawodowej, w czasie gdy jego rówieśnicy ginęli na frontach pierwszej wojny światowej (początkowo w armii brytyjskiej służyli wyłącznie ochotnicy pochodzący często z wykształconych klas średnich i wyższych). Pragnąc spełnić obywatelski obowiązek Tolkien zaciągnął się do brygady strzelców i zaledwie tydzień po ślubie z Edith został wysłany na front do francji.
W działaniach wojennych nad rzeką Sommą, w których brał udział Tolkien, jednego dnia - 1 lipca 1916 roku - Niemcy zabili 200000 żołnierzy sił sprzymierzonych. Wśród ofiar był między innymi najlepszy przyjaciel Johna z czasów szkolnych. Dla niego samego koszmar miał się dopiero zacząć. W trakcie trzymiesięcznych walk niemal cudem udało mu się ujść z życiem, po czym został odesłany do domu z powodu zakaźnej choroby zwaną gorączką okopową.
Podczas rekonwalescencji, spędzając długie dni w domu, Tolkien poświęcił się pisaniu i stworzył serię opowieści opartych na starych podaniach angielskich - Silmarillion. Książka została opublikowana przez syna pisarza, Christophera, dopiero w roku 1977, cztery lata po śmierci Tolkiena.
Po przyjściu na świat pierwszego syna państwa Tolkienów, w roku 1918 rodzina przeniosła się do Oksfordu, gdzie pisarz znalazł zatrudnienie przy tworzeniu nowego słownika języka angielskiego. Dwa lata później przyjął posadę pracownika katedry języka angielskiego na uniwersytecie w leeds. W wieku trzydziestu dwóch lat został pierwszym w historii tej uczelni profesorem - lingwistą. Niespełna rok później Tolkien powrócił jednak na Oksford, gdzie przyznano mu tytuł profesora języka staroangielskiego. Funkcję tę piastował przez następnych dwadzieścia lat. Do jego obowiązków należała praca że studentami, dodatkowo dorabiał biorąc udział w egzaminach końcowych w szkołach średnich.
J.R.R. Tolkien był wybitnym profesorem, jednak dla przeciętnego studenta jego wykłady musiały być bardzo trudne do zrozumienia. Tych, którzy podjęli wysiłek dotrzymania kroku błyskotliwemu rozumowi nauczyciela, czekała jednak prawdziwa uczta intelektualna. Sławę przyniósł mu szczególnie wykład na temat staroangielskiego poematu Beowulf. Podobno tak zaangażował się w to, o czym opowiadał, iż zatarła się granica pomiędzy rzeczywistością i fikcją. Jak wspominają studenci zdawało się, że 'profesor był bardem, a oni biesiadującymi słuchaczami'.
Tolkien miał również na swym koncie sukcesy naukowe, a opracowanie średniowiecznego poematu Sir Gawain and the Green Knight, którego dokonał wraz z E.V. Gordonem weszło do kanonu szkolnych lektur w szkołach brytyjskich. Perfekcjonizm, z jakim Tolkien traktował swą pracę zawodową nie pozwalał mu cieszyć się z sukcesów, a wiele jego opracowań naukowych i przekładów ukazało się dopiero po śmierci autora.
W roku 1945 pisarz otrzymał posadę profesora języka i literatury angielskiej w Merton College, gdzie pracował do czasu przejścia na emeryturę w roku 1959. Po spektakularnym sukcesie 'Władcy Pierścieni' jego sytuacja finansowa poprawiła się na tyle, że Tolkien mógł sobie pozwolić na przeprowadzkę w dowolne miejsce o łagodniejszym klimacie, który lepiej służył jego żonie. Wprawdzie tęsknił za Oksfordem, gdzie zostawił grono przyjaciół, jednak wraz z Edith cieszył się rodzinnym szczęściem i powrócił do przerwanej niegdyś pracy nad Silmarillionem.
Spokojny żywot na wsi przerwała nagle śmierć Edith w roku 1971. Przed samotnością ochronili go dawni przyjaciele z Merton College, którzy zaproponowali mu dożywotnie mieszkanie przy uczelni. Tolkien przyjął propozycję z radością i wkrótce tam zamieszkał. Z kraju i zagranicy spływały na niego nagrody i liczne dowody uznania. Stary profesor najwyżej cenił sobie przyznany mu honorowo przez uniwersytet w Oksfordzie doktorat w dziedzinie literatury. Do końca swych dni pracował nad Silmarillionem. Zmarł 2 września 1973 roku. J.R.R. Tolkien przeżył 81 lat.

autor nieznany

"Świat wiedzy"