|
|
|
PIEŚNI I WIERSZE Z "POWROTU
KRÓLA" tłumaczenie:
Maria Skibniewska
|
Over
the land there lies a long shadow,
westward reaching wings of darkness.
The Tower trembles; to the tombs of kings
doom approaches. The Dead awaken;
for the hour is come for the oathbreakers;
at the Stone of Erech they shall stand again
and hear there a horn in the hills ringing.
Whose shall the horn be? Who shall call them
from the grey twilight, the forgotten people?
The heir of him to whom the oath they swore.
From the North shall he come, need shall drive
him:
he shall pass the Door to the Paths of the Dead. |
Nad
krajem wielki zaległ Cień,
Za zachód czarnym srzydłem sięga,
Drżą mury wieży; ku monarchów grobom
Nadciąga zguba. Budzą się umarli.
Bije godzina dla wiarołomców.
Aby stanęli znów u Głazu Erech,
Gdzie im głos rogu echo gór przyniesie.
Czyj to róg zagra? Kto rzuci wezwanie
I lud z pomroki wskrzsi zapomniany?
Potomek tego, któremu przysięgli,
Z północy przyjdzie w wyrocznej godzinie,
I drzwi przekroczy na Ścieżce Umarłych. |
|
From
dark Dunharrow in the dim morning
with thane and captain rode Thengel's son:
to Edoras he came, the ancient halls
of the Mark-wardens mist-enshrouded;
golden timbers were in gloom mantled.
Farewell he bade to his free people,
hearth and high-seat, and the hallowed places,
where long he had feasted ere the light faded.
Forth rode the king, fear behind him,
fate before him. Fealty kept he;
oaths he had taken, all fulfilled them.
Forth rode Théoden. five nights and days
east and onward rode the Eorlingas
through Folde and Fenmarch and the Firienwood,
six thousand spears to Sunlending,
Mundburg the mighty under Mindolluin,
Sea-kings; city in the South-kingdom
foe-beleaguered, fire-encircled.
Doom drove them on. Darkness took them,
horse and horseman; hoofbeats afar
sank into silence; so the songs tell us. |
Z
mroków Dunwahrrow, przez poranek szary
jechał syn Thengla wraz z drużyną swą:
do Edoras przybył, do zasnutych mgłą
starożytnych siedzib Rohanu strażników;
pozłociste bramy w ciemnej stały mgle.
Pożegnał już był swój rodzinny dom,
tron i lud swój wolny, miejsca uświęcone,
gdzie długo, aż światła pobladły,
świętował.
Naprzód jechał król, strach pozostał za nim,
los nieznany przed nim. Wierność z sobą
wziął;
złożone przysięgi wypełnił do cna.
Naprzód jechał Theoden. Pięć nocy i dni
na wschód, wciąż na wschód prą Eorlingowie
przez Bruzdy, przez Bagna i lasy
w sześć tysięcy włóczni, aż do Sunlending,
do Mundburga mocy pod Mindolluiną,
miasta królów Morza w Królestwie Południa,
które obległ wróg i ogniem otoczył.
Los tak ich tam gnał. Ciemność niosła ich,
i konie, i jeźdźców; końskich kopyt stuk
tonął w ciszy: tyle powiada nam pieśń. |
|
Arise
now, arise, Riders of Théoden!
Fell deeds awake: fire and slaughter!
spear shall be shaken, shield be splintered,
a sword-day, a red day, ere the sun rises!
Ride now, ride now! Ride to Gondor!
Ride now, ride now! Ride to Gondor! |
Zbudźcie
się, jeźdźcy Theodena!
Srogi was czeka bój, ogień i rzeź!
Niejedna włócznia wypadnie z rąk,
Niejedna pęknie tarcza,
Czerwonym błyskiem miecz
Rozjaśni dzień przed świtem.
Naprzód, naprzód, do Gondoru!
Naprzód, naprzód, do Gondoru! |
|
Faithful
servant yet master's bane
Lightfoot's foal, swift Snowmane. |
Śnieżnogrzywy,
koń lotny i wiernego serca
Z wyroków losu pana własnego morderca. |
|
Out
of doubt, out of dark to the day's rising
I came singing in the sun, sword unsheathing.
To hope's end I rode and to heart's breaking:
Now for wrath, now for ruin and a red nightfall! |
Po
zwątpieniach i mroku przedświtu
Pieśnią i nagim mieczem powitałem słońce.
Walczyłem do kresu nadziei, w żałobie serca,
Noc zajdzie w krwawej łunie nad ostatnią
klęską. |
|
We
heard of the horns in the hills ringing,
the swords shining in the South-kingdom.
Steeds went striding to the Stoningland
as wind in the morning. War was kindled.
There Théoden fell, Thengling mighty,
to his golden halls and green pastures
int he Northern fields never returning,
high lord of the host. Harding and Guthláf,
Dúnhere and Déorwine, doughty Grimbold,
Herefara and Herubrand, Horn and Fastred,
fought and fell there in a far country:
in the Mounds of Mundburg under mould they lie
with their league-fellows, lords of Gondor.
Neither Hirluin the Fair to the hills by the sea,
nor Forlong the old to the flowering vales
ever, to Arnach, to his own country
returned in triumph; nor the tall bowmen,
Derufin and Duilin, to their dark waters,
meres of Morthond under mountain-shadows.
Death in the morning and at day's ending
lords took and lowly. Long now they sleep
under grass in Gondor by the Great River.
Grey now as tears, gleaming silver,
red then it rolled, roaring water:
foam dyed with blood flamed at sunset;
as beacons mountains burned at evening;
red fell the dew in Rammas Echor. |
Słuszeliśmy
o brzmiących rogach pośród wzgórz,
mieczach połyskujących w Królestwie Południa.
Rumaki popędziły jak poranny wiatr
do Stoninglandu. Rozgorzała wojna.
I zginął Theoden, potężny Thengling,
pan zbrojnych zastępów, do złotych pałaców,
zielonych łąk północy nie powrócił nigdy.
Harding i Guthlaf, Dunhern i Deorwin,
dzielny Grimbold, Herefara, Herubrand i Horn,
i Fastred wlaczyli i polegi tam,
w kraju dalekim: w grobowcach Mundburga
spoczywają pospołu z panami Gondoru,
swymi sprzymierzeńcami. Szlachetny Hirluin
do nadmorskich wzgórz ani Forlong stary
do kwitnących dolin Arnachu już nigdy
nie powrócą w tryumfie; ni smukli łucznicy,
Derufin i Duilin, nie wrócą do czarnych
jezior Morthondu ukrytych wśród gór.
Śmierć rankiem i kiedy już kończył się
dzień
panów brała i sługi. Od dawna już śpią
pod trawą Gondoru, gdzie brzeg Wielkiej Rzeki,
teraz szarej jak łzy, srebrem połyskliwej.
Wtedy były czerwone jej pieniste wody:
krwią barwione gorzały w zachodzącym słońcu;
niby wici płonęły góry o wieczorze;
czerwień rosą spadała na Rammas Echor. |
|
When
the black breath blows
and death's shadow grows
and all lights pass,
come athelas! come athelas!
Life to the dying
In the king's hand lying! |
Przeciw
czarnych potęg tchnieniu,
Gdy zabójcze rosną cienie,
Gdy ostatni promień zgasł,
Ty nas ratuj, athelas!
Ręką króla liść podany
Wraca życie, goi rany! |
|
Silver
flow the streams from Celos to Erui
In the green fields of Lebennin!
Tall grows the grass there. In the wind from the
Sea
The white lilies sway,
And the golden bells are shaken of mallos and
alfirin
In the green fields of Lebennin,
In the wind from the Sea! |
Srebrem
płuną rzeki od Kelos do Erui
Przez zielonełąki Lebenninu!
Bujna rośnietrawa, na wietrze od Morza
Lilie siękołyszą.
Dzwonią złote dzwonki, mallos i alfirin,
Na wietrze od Morza. |
|
In
western lands beneath the Sun
the flowers may rise in Spring,
the trees may bud, the waters run,
the merry finches sing.
Or there maybe 'tis cloudless night
and swaying beeches bear
the Elven-stars as jewels white
amid their branching hair.
Though here at journey's end I lie
in darkness buried deep,
beyond all towers strong and high,
beyond all mountains steep,
above all shadows rides the Sun
and Stars for ever dwell:
I will not say the Day is done,
nor bid the Stars farewell. |
W
zachodnich krajach, w słońcu wiosny
kwiaty się budzą, kwitną drzewa,
ruszają wody, śpiew radosny
ptaków, być może, tam rozbrzmiewa.
Lub może tam, bezchmurną nocą
buki wiatrami kołysane,
Elficznych gwiazd klejnoty rodzą
w gałęzie ich wczesane.
Tutaj, u kresu mej podróży,
spoczywam pogążony w mroku
z dala od wież dumnych i dużych,
z dala od gór wysokich;
tam nad cieniami słońca blask
i gwiazd tam milion lśni:
lecz ja nie żegnam światła gwiazd,
ani słonecznych dni. |
|
Long
live the Halflings! Praise them with great
praise!
Cuio i Pheriain anann! Aglar'ni Pheriannath!
Praise them sith great praise, Frodo and Samwise!
Daur a Berhael, Conin en Annun! Eglerio!
Praise them!
Eglerio!
A laita te, laita te! Andave laituvalmet!
Praise them!
Cormacolindor, a laita tarienna!
Praise them! The ring-bearers, praise them with
great praise! |
Niech
żyją niziołki! Chwała im!
Kuio i Ferian anann! Aglar'ni Feriannath!
Sława Frodowi i Samowi!
Daur a Berhael, Konin en Annun! Eglerio!
Chwała im!
Eglerio!
A laita te, lata te! Andave laituvalmet!
Chwała!
Kormakolindor, a laita tarienna!
Chwała im! Powiernikowi Pierścienia sława na
wieki! |
|
To
the Sea, to the Sea! The white gulls are crying,
The wind is blowing, and the white foam is
flying.
West, west away, the round sun is falling.
Grey ship, grey ship, do you hear them calling,
The voices of my people that have gone before me?
I will leave, I will leave the woods that bore
me;
For our days are ending and our years failing.
I will pass the wide waters lonely sailing.
Long are the waves on the Last Shore falling,
Sweet are the voices in the Lost Isle calling,
In Eressëa, in Elvenhome that no man can
discover,
Where the leaves fall not: land of my people for
ever! |
Na
Morze, na Morze! Krzyczą mewy białe,
Dmie wicher i pianę rozpryskuą fale.
Na zachód, gdzie krągłe zapada się słońce!
Statku, o szary statku, słyszysz wołające
Głosy tych, co odeszli, których jestem bratem?
Nasze dni już się kończą, już nam ciążą
lata,
Odejdę i opuszczę las, który mnie zrodził.
Przepłynę wielkie wody w mej samotnej łodzi.
Na Brzeg Ostatni fale szeroko się niosą,
Brzemią słodko na Utraconej Wyspie głosy
W Eressei, w Kraju Elfów dla ludzi nie znanym,
Gdzie liść z drzewa nie spada, gdzie lud mój
kochany! |
|
Sing
now, ye people of the Tower of Anor,
for the Realm of Sauron is ended for ever,
and the Dark Tower is thrown down.
Sing and rejoice, ye people of the Tower of
Guard,
for your watch hath not been in vain,
and the Black Gate is broken,
and your King hath passed through,
and he is victorious.
Sing and be glad, all ye children of the West,
for your King shall come again,
and he shall dwell among you
all the days of your life.
And the Tree that was withered shall be renewed,
and he shall plant it in the high places,
and the City shall be blessed.
Sing all ye people! |
Śpiewajcie,
ludzie z Wieży Anora,
Bo już skruszona moc Saurona
I w proch upadła Czarna Wieża.
Śpiewajcie, ludzie ze Strażnicy,
Bo niedaremna wasza straż,
Pękła żelazna Czarna Brama,
Przekroczył ją zwycięski król.
Śpiewajcie, wolnych krajów dzieci
Bo wkrótce wróci do was król
I będzie mieszkał w swej stolicy
Odtąd na zawsze już,
Drzewo, ci zwiędło, znów rozkwietnie,
Królewską ręką zasadzone,
A gród szczęśliwe pozna dni.
Śpiewajcie wszyscy radość waszą! |
|
Out
of doubt, out of dark, to the day's rising
he rode singing in the sun, sword unsheathing.
Hope he rekindled, and in hope ended;
over death, over dread, over doom lifted
out of loss, out of life, unto long glory. |
Po
zwątpieniu, po nocy, na spotkanie świtu
Jechał z pieśnią ku słońcu z nagim mieczem w
dłoni,
Wskrzesił zmarłą nadzieję i z nadzieją
zginął.
Pokonał śmierć i trwogę, i losu wyroki,
A za cenę żywota sławę zdobył wieczną. |
|
The
Road goes ever on and on
Out from the door where it began.
Now far ahead the Road has gone,
Let others follow it who can!
Let them a journey new begin,
But I at last with weary feet
Will turn towards the lighted inn,
My evening-rest and sleep to meet. |
Droga
wybiega hen, gdzieś w dal,
Za drzwiami się zaczyna tuż,
Daleko zaszła droga ta.
Kto może, niech ją goni już!
Niech w podróż nową puszcza się,
Lecz ja zdrożone nogi mam,
Światło gospody wzywa mnie,
Prześpię się i wypocznę tam. |
|
Still
round the corner there may wait
A new road or a secret gate,
And though I oft have passed them by,
A day will come at last when I
Shall take the hidden paths that run
West of the Moon, East of the Sun. |
Kto
wie, co zakręt bliski kryje,
Drzwi tajemnicy, dziwną ścieżkę.
Tylem ją razy w życiu mijał,
Aż przyjdzie chwila, gdy nareszcie
Otworzy mi się droga nowa
Tam, dokąd księżyc nam się chowa,
I zaprowadzi mnie najdalej,
Tam, skąd nad ziemią słońce wstaje. |
|
A!
Elbereth Gilthoniel!
silivren penna miriel
o menel aglar elenath,
Gilthoniel, A! Elbereth!
We still remember, we who dwell
In this far land beneath the trees
The starlight on the Western Seas. |
A!
Elbereth Gilthoniel!
Silivren penna miriel
O menel aglar elenath,
Gilthoniel, A! Elbereth!
W dalekich krajach, w zielonym borze
Pamiętał lud nasz Gwiezdny blask,
Co srebrem lśni nad Morzem. |
|
|
|
