|
|
|
PIEŚNI I WIERSZE Z
"WYPRAWY" tłumaczenie:
Maria Skibniewska
|
Three
Rings for the Elven-kings under the sky,
Seven for the Dwarf-lords in their halls of
stone,
Nine for Mortal Men doomed to die,
One for the Dark Lord on his dark throne
In the land of Mordor where the shadows lie.
One Ring to rule them all, One Ring to find them,
One Ring to bring them all and in the darkness
bind them,
In the land of Mordor where the shadows lie. |
Trzy
pierścienie dla królów Elfów pod otwartym
niebem,
Siedem dla władców krasnali w ich kamiennych
pałacach,
Dziewięć dla śmiertelników, ludzi śmierci
podległych.
Jeden dla Władcy Ciemności na czarnym tronie
W Krainie Mordor, gdzie zaległy cienie.
Jeden, by wszystkimi rządzić, Jeden, by
wszystkie odnaleźć,
Jeden, by wszystkie zgromadzić i w ciemnoPci
związać
W Krainie Mordor, gdzie zaległy cienie. |
|
Upon
the hearth the fire is red,
Beneath the roof there is a bed;
But not yet weary are our feet,
Still round the corner we may meet
A sudden tree or standing stone
That none have seen but we alone.
Tree and flower, leaf and grass,
Let them pass! Let them pass!
Hill and water under sky,
Pass them by! Pass them by!
Still round the corner there may wait
A new road or a secret gate,
And though we pass them by today,
Tomorrow we may come this way
And take the hidden paths that run
Towards the Moon or to the Sun.
Apple, thorn, and nut and sloe,
Let them go! Let them go!
Sand and stone and pool and dell,
Fare you well! Fare you well!
Home is behind, the world ahead,
And there are many paths to tread
Through shadows to the edge of night,
Until the stars are all alight.
Then world behind and home ahead,
We'll wander back to home and bed.
Mist and twilight, cloud and shade,
Away shall fade! Away shall fade!
Fire and lamp and meat and bread,
And then to bed! And then to bed! |
Na
kominku ogień gorze,
A pod dachem ciepłe łoże;
Lecz, że stopy wypoczęte,
Może jeszcze za zakrętem
Ujrzym drzewo albo kamień
Przez nikogo nie widziane...
Kwiat i drzewo, trawa, liść -
Trzeba nam iść, dalej iść,
Woda, niebo, wzgórze, jar -
Naprzód marsz, naprzód marsz.
Za zakrętem może czeka
Droga nowa i daleka,
A choć dziś ją omijamy,
Jutro tuż za progiem bramy
Może ścieżka nas uwiedzie,
Która wprost na księżyc wiedzie...
Jabłko, orzech, cierń i głóg -
Nie żałuj nóg, nie żałuj nóg,
Staw, dolina, piasek, głaz -
Żegnam was, żegnam was.
Dom za nami, świat przed nami,
Wielu trzeba iść drogami,
By w krąg nocy wkroczyć godnie,
Nim zapłoną gwiazd pochodnie.
Wtedy znów przed nami wrota
I powracać w dom ochota...
Cień i chmura, zmierzch i mgła
Niech znikną - sza, cicho - sza.
Chleb i mięso, lampa, piec,
I w łóżko lec - w łóżko lec... |
|
Snow-white!
Snow-white! O Lady clear!
O Queen beyond the Western Seas!
O light to us that wander here
Amid the world of woven trees!
Gilthoniel! O Elbereth!
Clear are thy eyes and bright thy breath,
Snow-white! Snow-white! We sing to thee
In a far land beyond the Sea.
O stars that in the Sunless Year
With shining hand by her were sown,
In windy fields now bright and clear
We see your silver blossom blown!
O Elbereth! Gilthoniel!
We still rember, we who dwell
In this far land beneath the trees,
Thy starlight on the Western Seas. |
Śnieżyczko,
pani jasna jak słońce,
Śliczna królowo zamorskich stref,
O, świeć nam tutaj wędrującym
Wśród plątaniny gałęzi i drzew!
O Gilthoniel, o Elbereth,
Oddech twój czysty, oczy jaśniejsze od łez!
Śnieżko, śnieżyczko - nasze głosy
śpiewają,
Nasze głosy cię wielbią w zamorskim kraju.
O gwiazdy, które w bezsłonecznym roku
Błyszcząca dłoń jej rozsiała wśród nieb -
Patrzymy na was, lecące wysoko
Jak srebrne kwiaty przez niebieski sklep!
O Elbereth, o Gilthoniel,
Wciąż pamiętamy, mieszkańcy podziemnych cel
Śnieżko, śnieżyczko - złoty blask, który
gorzał,
Twe gwiezdne światło na zachodnich morzach! |
|
Ho!
Ho! Ho! to the bottle I go
To heal my heart and drown my woe.
Rain may fall and wind may blow,
And many miles be still to go,
But under a tall tree I will lie,
And let the clouds go sailing by. |
Ho,
ho, ho - i gul-gul-gul!
By uleczyć serca ból...
Deszcz niech pada, wiatr niech dmie,
A iść trzeba - Bóg wie gdzie -
Wolę leżeć w cieniu drzewa,
A wiatr chmury niech rozwiewa... |
|
Sing
hey! for the bath at close of day
That washes the weary mud away!
A loon is he that will not sing:
O! Water Hot is anoble thing!
O! Sweet is the sound of falling rain.
and the brook that leaps from hill to plain;
but better than rain or rippling streams
is Water Hot that smokes and steams.
O! Water cold we may pour at need
down a thirsty throat and be glad indeed;
but better is Beer, if drink we lack,
and Water Hot poured down the back.
O! Water is fair that leaps on high
in a fountain white beneath the sky;
but never did fountain sound so sweet
as splashing Hot Water with my feet! |
Słodką
kąpiółkę śpiewaj o zmierzchu.
Co wszelkie błoto obmywa z wierzchu!
Kto nie chce śpiewać - z takim precz,
Gorąca woda to piękna rzecz!
Słodki deszcz, który pluszcze powoli,
I szmer potoku, co mknie wśród dolin,
Lecz nad oboma wciąż wiedzie prym
Gorącej wody to para i dym!
Gdy nas pragnienie mocno przyparło,
Lać zimną wodę możemy w gardło,
Lecz lepsze piwo, gdy chce się pić,
Lub ciepłej wody po plecach nić!
Czysta jest woda, co w czas poranny
Strzela pod niebo snopem fontanny,
Ale nad słodki fontanny plusk
Milszy mi wody gorącej chlust! |
|
Farewell
we call to hearth and hall!
Though wind may blow and rain may fall,
We must away ere break of day
Far over wood and mountain tall.
To Rivendell, where Elves yet dwell
In glades beneath the misty fell,
Through moor and waste we ride in haste,
And whither then we cannot tell.
With foes ahead, behind us dread,
Beneath the sky shall be our bed,
Until at last our toil be passed,
Our journey done, our errand sped.
We must away! We must away!
We ride before the break of day! |
Żegnaj,
kominku, żegnaj nam, salo!
Choć wichr powieje, deszcz lunie falą,
Trzeba nam zmykać z nastaniem zórz
Przez bory, lasy i szczyty wzgórz
Do Rivendellu, gdzie jeszcze żwawy
Ród elfów mieszka pod runem trawy -
Przez wrzosowiska, galopem, w cwał,
A dokąd - któż by powiedzieć chciał?
Przed nami trwogi, za nami strachy,
A nasze łoże pod nieba dachem,
Aż wreszcie koniec znojów i łez,
Aż wreszcie naszej wędrówki kres.
Trzeba nam zmykać, trzeba nam gnać,
Nim świt zapali pochodnię dnia. |
|
O!
Wanderers in the shadowed land
depair not! For though dark they stand,
all woods there be must end at last,
and see the open sun go past:
the setting sun, the rising sun,
the day's end, or the day begun.
For east or west all woods must fail... |
O
wędrownicy w krainę cienia,
Nie rozpaczajcie! Choć się nie zmienia
Gęsty bór - jednak kiedyś się skończyć -
I oto przestrzeń zalana słońcem,
Oto zachody słońca i wschody
I po dniu starym znowu dzień młody...
Wschód, czyli zachód - gdzieś bór się
skończy. |
|
Hey
dol! merry dol! ring a dong dillo!
Ring a dong! hop along! fal lal the willow!
Tom Bom, jolly Tom, Tom Bombadillo!
Hey! Come merry dol! derry dol! My darling!
Light goes the weather-wind and the feathered
starling.
Down along under Hill, shining in the sunlight,
Waiting on the doorstep for the cold starlight,
There my pretty lady is, River-woman's daughter,
Slender as the willow-wand, clearer than the
water.
Old Tom Bombadil water-lilies bringing
Comes hopping home again. Can you hear him
singing?
Hey! Come merry dol! derry dol! and merry-o,
Goldberry, Goldberry, merry yellow berry-o!
Poor old Willow-man, you tuck your roots away!
Tom's in a hurry now. Evening will follow day.
Tom's going home home again water-lilies
bringing.
Hey! come derry dol! Can you hear me singing?
Hop along, my little friends, up the Withywindle!
Tom's going on ahead candles for to kindle.
Down west sinks the Sun: soon you will be
groping.
When the night-shadows fall, then the door will
open,
Out of the window-panes light will twinkle
yellow.
Fear no alder black! Heed no hoary willow!
Fear neither root nor bough! Tom goes on before
you.
Hey now! merry dol! We'll be waiting for you!
Hey! Come derry dol! Hop along, my hearties!
Hobbits! Ponies all! We are fond of parties.
Now let the fun begin! Let us sing together! |
Hej
dol, merry dol, ...dziń-dzi-liń-dziń-dillo!
Ding i dong, hop w snop - wierzbo wydziwillo!
Tom Bom, zuch ten Tom, Tomek Bombadillo!
Hej, chodź, merry dol, derry - serce skacze,
Lekko chodzi wiatr - upierzony szpaczek,
A tu koło wzgórza lśniąca w blaskach słońca
Na poświatę gwiezdną w progu czekająca
Mija piękna pani, Rzeki córka młoda
Śmiglejsza niż witka i czystsza niż woda.
Stary Bombadil - od drzewa do drzewa -
Niosąc wodne lilie skacze i tak śpiewa:
Hej, chodź, merry dol, derry dol... jak młodo!
Złociutka, żółciutka - o Złota Jagodo!
Wierzba Staruszeczka już galązki zniża,
Tom się bardzo śpieszy, bo się wieczór
zbliża.
Tom z liliami skacze od drzewa do drzewa -
Hej, chodź, derry dol dong - słyszycie, jak
śpiewa!
Hopsa w czysty nurt Wii, hopsa, byle dalej!
Tom was, chłopcy, prowadzi i świeczkę zapali.
Słońce wkrótce już zajdzie - i mrok was
omota.
Gdy nocy cień zapadnie - otworzą się wrota,
Skroś przez szyby zamruga płomyk migotliwy,
Nie bójcie się olszyny ani wierzby siwej,
Nie bójcie się korzeni - Tom idzie przed wami -
Hopsa, hej merry derry... zaczeka przed drzwiami.
Hej tam, hop, merry dol dong - stratujmy murawę!
Hobbity o koniki wszak lubią zabawę.
Uśmiejemy się setnie - zaśpiewamy chórem. |
|
Now let the
song begin! Let us sing together
Of sun, stars, moon and mist, rain and cloudy
weather,
Light on the budding leaf, dew on the feather,
Wind on the open hill, bells on the heather,
Reads by the shady pool, lilies on the water:
Old Tom Bombadil and the River-daughter! |
Zaśpiewajmy
wesoło, zaśpiewajmy w chórze -
O słońcu i o gwiazdach, mgłach, deszczu,
wichurze,
O promyku na pączkach i na piórkach rosie,
O wietrze na pagórku i dzwonkach we wrzosie,
O sitowiu nad stawem, o liliach na wodzie,
O Tomie Bombadilu i Złotej Jagodzie. |
|
O slender as a
willow-wand! O clearer than clear water!
O reed by the living pool! Fair river-daughter!
O spring-time and summer-time, and spring again
after!
O wind on the waterfall, and the leaves'
laughter!
Old Tom Bombadil is a merry fellow;
Bright blue his jacket is, and his boots are
yellow. |
Niż
witka wierzby śmiglejsza, czystsza niż woda,
Trzcino nad stawem, o Rzeko córeczko młoda!
O wiosno, o poro lata i znowu wiosno,
Wietrze nad wodą, listki śmiejące się
głośno!
Stary Tom Bombadil to kompan milutki,
Ma niebieski kabacik i żółte ma butki. |
|
Cold
be hand and heart and bone,
and cold be sleep under stone:
never more to wake on stony bed,
never, till the Sun fails and the Moon is dead.
In the black wind the stars shall die,
and still on gold here let them lie,
till the dark lord lifts his hand
over dead sea and withered land. |
Niech
będą zimne i serce, i ramię,
I sen, na którym zimny leży kamień...
O, na kamiennym łożu nigdy nie siąść,
Póki nie zgaśnie i Słońce, i Miesiąc.
W czrnej wichurze gwiazd zagasną krocie,
Lecz ni niech leżą tutaj na tym złocie,
Póki lord czarny nie podniesie dłoni
Nad suchym lądem u martwej mórz toni. |
|
Ho!
Tom Bombadil, Tom Bombadillo!
By water, wood and hill, by the reed and willow,
By fire, sun and moon, harken now and hear us!
Come, Tom Bombadil, for our need is near us! |
Ho,
ho, Tomie Bombadil, Bombadilu Tomie!
Na wierzbę i na rzeką, na wodę i płomień,
Na słońce i na księżyc - posłuchaj,
sąsiedzie,
I przybądź do nas, Tomie, bo jesteśmy w
biedzie! |
|
Old
Tom Bombadil is a merry fellow,
Bright blue his jacket is, and his boots are
yellow.
None has ever caught him yet, for Tom, he is the
master:
His songs are the stronger songs, and his feet
are faster.
Wake now my merry lads! Wake and hear me calling!
Warm now be heart and limb! The cold stone is
fallen;
Dark door is standing wide; dead hand is broken.
Night under Night has flown, and the Gate is
open!
Hey! now! Come hoy now! Whither do you wander?
Up, down, near or far, here, there or yonder?
Sharp-ears, Wise-nose, Swish-tail and Bumpkin,
White-socks my little lad, and old Fatty Lumpkin! |
Stary
Tom Bombadil to kompan milutki,
Ma niebieski kabacik i żółte ma butki.
Nikt go jeszcze nie złapał, bo sprytny to
chłopak
I w piosenkach mocniejszy, i śmiglejszy w
stopach.
Hej, wstawajcie , kompany! Posłuchajcie pobudki,
Zimny kamień z was opadł! Krzepcie członki i
serca!
Brama stoi otwarta - martwa ręka złamana,
Noc pod Noc się wśliznęła - Brama stoi
otworem!
Hej, tam - ho, chodźcie! Hej, gdzież to się
goni?
Daleko, blisko, z tej czy z tamtej strony?
Uszko, Ogonek i Nos - i w komplecie
Z Białym Kopytkiem ty, miły Pulpecie! |
|
There
is an inn, a merry old inn
beneath an old grey hill,
And there they brew a beer so brown
That the Man in the Moon himself came down
one night to drink his fill.
The ostler has a tipsy cat
that plays a five-stringed fiddle;
And up and down he runs his bow,
Now squeaking high, now purring low,
now sawing in the middle.
The landlord keeps a little dog
that is mighty fond of jokes;
When there's good cheer among the guests,
He cocks an ear at all the jests
and laughs until he chokes.
They also keep a hornéd cow
as proud as any queen;
But music turns her head like ale,
And makes her wave her tufted tail
and dance upon the green.
And O! the rows of silver dishes
and the store of silver spoons!
For Sunday there's a special pair,
And these they polish up with care
on Saturday afternoons.
The Man in the Moon was drinking deep,
and the cat began to wail;
A dish and a spoon on the table danced,
The cow in the garden madly pranced,
and the little dog chased his tail.
The Man in the Moon took another mug,
and rolled beneath his chair;
And there he dozed and dreamed of ale,
Till in the sky the stars were pale,
and dawn was in the air.
Then the ostler said to his tipsy cat:
"The white horses of the Moon,
They neigh and champ their silver bits;
But their master's been and drowned his wits,
and the Sun'll be rising soon!"
So the cat on his fiddle played
hey-diddle-diddle,
a jig that would wake the dead:
He squeaked and sawed and quickened the tune,
While the landlord shook the Man in the Moon:
"It's after three!" he said.
They rolled the Man slowly up the hill
and bundled him into the Moon,
While his horses galloped up in rear,
And the cow came capering like a deer,
and a dish ran up with the spoon.
Now quicker the fiddle went deedle-dum-diddle;
the dog began to roar,
The cow and the horses stood on their heads;
The guests all bounded from their beds
and danced upon the floor.
With a ping and a pang the fiddle-strings broke!
the cow jumped over the Moon,
And the little dog laughed to see such fun,
And the Saturday dish went off at a run
with the silver Sunday spoon.
The round Moon rolled behind the hill,
as the Sun raised up her head.
She hardly believed her fiery eyes;
For though it was day, to her suprise
they all went back to bed. |
Jest
taka knajpa (powiem gdzie,
Gdy ktoś mnie pięknie zapyta) -
Taki w niej warzą piwny lek,
Że raz z Księżyca spadł tam Człek,
By sobie popić do syta.
W tej knajpie żył pijany kot,
Co grał jak sztan na skrzypkach.
Z rozmachem smyka ciągnął włos
To piszcząc piii, to burcząc w głos -
To z wolna grając, to z szybka.
Gospodarz trzymał także psa,
Co strasznie lubił kawały.
Gdy nagle rósł u stołu gwar,
On chytrze każdy łowił żart
I śmiał się, aż szyby drżały.
Była i krowa (miała coś
Wielkopańskiego w postawie);
Muzyczny mając słuch (to fakt)
Ogonem wciaż machała w takt,
Gdy hops - hopsała po trawie.
Talerzy srebrnych był też stos
I łyżek srebrnych i złotych.
By na niedzielę serwis lśnił,
Polerowano go co sił
Popiołem każdej soboty.
Pociągnął łyk z Księżyca Człek,
Kot przeraźliwie zamiauczał,
A talerz z łyżką dzyń i dzeń,
A krowa w sadzie hop na pień,
A pies się śmiał (był to czau-czau).
Z Księżyca Człek łyk drugi dzban -
Pod stół zwaliło się ciało;
I śnił o piwie, i mruczał w śnie,
Aż zbladła noc na nieba dnie
I pomalutku świtało.
Do kota więc gospodarz rzekł:
Patrz - białe konie Księżyca
Wędzideł gryzą stal i rżą -
Ich pan pod stołem znalazł dom
A słońce szczerzy już lica.
Więc zagrał kot ti - dudli - da,
Że ożyłby duch w nieboszczyku,
I smykiem w struny siekł i siekł,
Lecz ani drgnął z Księżyca Człek -
"Już trzecia, wstawaj no, pryku".
Pod góry go już toczą szczyt
I wio na Księżyc, braciszku!
A koie naprzód człap, człap, człap,
A krowa w susach niby cap
I talerz w końcu szedł z łyżką.
A skrzypce szybciej dudli - da,
Pies ryczy groźnie i srodze,
Na głowie z krową staje koń,
A goście z łóżek (Bóg ich broń)
I w hopki po podłodze.
Aż nagle struny pąg - bąg - prask,
A krowa hop ponad Księżyc!
Niedzielny talerz w czworo pękł,
Sobotnia łyżka z żalu brzdęk,
A pies ze śmiechu aż rzęży.
A Księżyc stoczył się za szczyt,
Gdy Słońce było już w górze,
Więc pomyślało: cóż to, cóż?
Już w krąg aż złoto jest od zórz -
A wszyscy kładą się do łóżek! |
|
All
that is gold does not glitter,
Not all those who wander are lost;
The old that is strong does not wither,
Deep roots are not reached by the frost.
From the ashes a fire shall be woken,
A light from the shadows shall spring;
Renewed shall be blade that was broken,
The crownless again shall be king. |
Nie
każde złote jasno błyszczy,
Nie każdy błądzi, kto wędruje,
Nie każdą siłę starość zniszczy.
Korzeni w głębi lód nie skuje,
Z popiołów strzelą znów ogniska,
I mrok rozświetlą błyskawice.
Złamany miecz swą moc odzyska,
Król tułacz wróci na stolicę. |
|
Gil-galad was
an Elven-king.
Of him the harpers sadly sing:
the last whose realm was fair and free
between the Mountains and the Sea.
His sword was long, his lance was keen,
his shining helm afar was seen;
the countless stars of heaven's field
were mirrored in his silver shield.
But long ago he rode away,
and where he dwelleth none can say;
for into darkness fell his star
in Mordor where the shadows are. |
O
królu elfów Gil-galadzie
Śpiewano smętną pieśń w gromadzie -
Ostatni to monarchów wzór
W kraju od Morza aż do Gór.
Miecz jego długi, lanca lekka,
Hełm było widać już z daleka -
A w srebrnej tarczy lśniły wraz
Odbite krocie złotych gwiazd.
Dziś go już nie ma, choć był drzewiej -
Gdzie się ukrywa - nikt z nas nie wie,
Bo jego gwiazda pełna lśnień
W Mordoru spadła wieczny cień. |
|
The leaves were
long, the grass was green,
The hemlock-umbels tall and fair,
And in the glade a light was seen
Of stars in shadow shimmering.
Tinúviel was dancing there
To music of a pipe unseen,
And light of stars was in her hair,
And in her raiment glimmering.
There Beren came from mountains cold,
And lost he wandered under leaves,
And where the Elven-river rolled.
He walked alone and sorrowing.
He peered between the hemlock-leaves
And saw in wonder flowers of gold
Upon her mantle and her sleeves,
And her hair like shadows following.
Enchantment healed his weary feet
That over hills were doomed to roam;
And forth he hastened, strong and fleet,
And grasped at moonbeams glistening.
Through woven woods in Elvenhome
She lightly fled on dancing feet,
And left him lonely still to roam
In the silent forest listening.
He heard there oft the flying sound
Of feet as light as linden-leaves,
Or music welling underground,
In hidden hollows quavering.
Now withered lay the hemlock-leaves,
And one by one with sighing sound
Whispering fell the beechen leaves
In the wintry woodland wavering.
He sought her ever, wandering far
Where leaves of years were thickly strewn,
By light of moon and ray of star
In frosty heavens shivering.
Her mantle glinted in the moon,
As on a hill-top high and far
She danced, and at her feet was strewn
A mist of silver quivering.
When winter passed, she came again,
And her song released the sudden spring,
Like rising lark, and falling rain,
And melting water bubbling.
He saw the Elven-flowers spring
About her feet, and healed again
He longed by her to dance and sing
Upon the grass untroubling.
Again she fled, but swift he came.
Tinúviel! Tinúviel!
He called her by her elvish name;
And there she halted listening.
One moment stood she, and a spell
His voice laid on her: Beren came,
And doom fell on Tinúviel
That in his arms lay glistening.
As Beren looked into her eyes
Within the shadows of her hair,
The trembling starlight of the skies
He saw there mirrored shimmering.
Tinúviel the elven fair,
Immortal maiden elven-wise,
About himcast her shadowy hair
And arms like silver glimmering.
Long was the way that fate them bore,
O'er the stony mountains cold and grey,
Through halls of iron and darkling door,
And woods of nightshade morrowless.
The Sundering Seas between them lay,
And yet at last they met once more,
And long ago they passed away
In the forest singing sorrowless. |
Zielone
liście, zieleń traw,
Wysoki, jasny szalej -
A na polance światło gwiazd
Na tle cienistych alej.
Tinuviel wiedzie tutaj tan
(Ton fletni - słyszysz - bliski),
A na jej włosach światło gwiazd
I w sukni gwiezdne błyski.
Zziębnięty Beren przyszedł z gór,
Wędrował wciąż pod liśćmi -
Aż ujrzał rzeki elfów brzeg
I rzekł: gdzież dalej iść mi?
I spojrzał przez szaleju liść:
Na płaszczu złoto słońca
I fala włosów niby cień
Za głową szła - tańcząca.
Zmęczonym stopomo jakiż lek!
Wędrówek dość bez końca!
Więc ruszył naprzód poprzez bór,
Chwytając blask miesiąca.
A ją przez elfów mroczny las
Tańcząca stopa niesie -
A on samotny tak jak wprzód
W milczącym błądzi lesie.
A czasem słyszy szelest stóp
Wsród liści lip leciutki -
A czasem jak z podziemnych grot
Melodii cichej nutki.
Szleju liść już dawno zwiądł,
A z bukowego drzewa
Czerwone liście lecą w krąg
I zimny wiatr je zwiewa.
Szukał jej wszędzie, szukał wciąż,
Gdzie leżał liść pokotem,
Gdy w mroźnym niebie księżyć lśnił
I gwiazdy przy nim złote.
W miesięcznym blasku lśnił jej płaszcz,
Gdy na pagórku, w dali
Tańczyła, mając u swych stóp
Srebrzystą mgłę z opali.
Minęła zima - ona znów
Swą piosnką budzi wiosnę,
Jak topniejącej wody szum
I tryle z nieb radosne.
U stóp jej - patrz - rozkwita kwiat,
Już Beren urzeczony
Z nią tańczyć chciałby pośród traw
I z kwiatów pleść korony.
I znów uciekła - Beren w głos
"Tinuviel - wołał - miła".
Myślała, że to może elf,
Więc główkę odwróciła.
Ten głos snadź rzucił na nią czar -
Stanęła urzeczona,
I wtedy spełnił się jej los,
Gdy padła mu w ramiona.
A gdy w jej oczu spojrzał toń,
Jak na niebieskim łanie,
Oczarowany ujrzał gwiazd
Srebrzyste migotanie.
Tunuviel, najpiękniejsza wśród
Odwiecznych elfów grona -
Zarzuca nań swych włosów sieć
I srebrne swe ramiona.
Daleką drogę dał im los
Wśród mroźnych gór kamieni,
Przez mrok podziemnych, głuchych grot
I lasy pełne cieni.
Dzieliły ich obszary mórz,
Lecz w końcu się spotkali...
I dawno zmarli... tylko pieśń
Pobrzmiewa w lesie dalej. |
|
Troll
sat alone on his seat of stone,
And munched and mumbled a bare old bone;
For many a year he had gnawed it near,
For meat was hard to come by.
Done by! Gum by!
In a cave in the hills he dwelt alone,
And meat was hard to come by.
Up came Tom with his big boots on.
Said he to Troll: "Pray, what is yon?
For it looks like the shin o' my nuncle Tim,
As should be a-lyin' in graveyard.
Caveyard! Paveyard!
This many a year has Tim been gone,
And I thought he were lyin' in graveyard."
"My lad," said Troll, "this bone I
stole.
But what be bones that lie in a hole?
Thy nuncle was dead as a lump o' lead,
Afore I found his shinbone.
Tinbone! Thinbone!
He can spare a share for a poor old troll,
For he don't need his shinbone."
Said Tom: "I don't see why the likes o' thee
Without axin' leave should go makin' free
With the shank or the shin o' my father's kin;
So hand the old bone over!
Rover! Trover!
Though dead he be, it belongs to he;
So hand the old bone over!"
"For a couple o' pins," says Troll, and
grins,
"I'll eat thee too, and gnaw thy shins.
A bit o' fresh meat will go down sweet!
I'll try my teeth on thee now.*
Hee now! See now!
I'm tired o' gnawing old bones and skins;
I've a mind to dine on thee now."
But just as he thought his dinner was caught,
He found his hands had hold of naught.
Before he could mind, Tom slipped behind
And gave him the boot to larn him.
Warn him! Darn him!
A bump o' the boot on the seat, Tom thought,
Would be the way to larn him.
But harder than stone is the flesh and bone
Of a troll that sits in the hills alone.
As well set your boot to the mountain's root,
For the seat of a troll don't feel it.
Peel it! Heal it!
Old Troll laughed, when he heard Tom groan,
And he knew his toes could feel it.
Tom's leg is game, since home he came,
And his bootless foot is lasting lame;
But Troll don't care, and he's still there
With the bone he boned from it's owner.
Doner! Boner!
Troll's old seat is still the same,
And the bone he boned from it's owner! |
Na
głazie troll, samotny gość,
Obgryzał smętniegołą kość.
Już parę lat tak jadł i jadł
(O mięso było trudno)
I prudno, i mrudno -
W jaskini mieszkał skromnej dość,
A o mięso było trudno.
I przyszedł Tom, ten mały - wiesz,
I spytał trolla: co ty jesz?
O, ładnieś wpadł - to wuja gnat,
Co dawno w grobie leży -
I bieży, i wreży -
Wuj dawno umarł, chcesz to wierz -
Myślałem: biedak w grobie leży.
Tę kość ukradłem - troll mu rzekł.
Czy kość ma w dole leżeć wiek?
Gdy wuj wpadł w grób - był z niego trup,
Nim sobie wziąłem udko -
I prutko, i siutko -
Na jego miejscu inny człek
Sam dałby człoiekowi udko.
Nie wiem dlaczego - odparł Tom -
Swobodnie odejść miałbyś w dom,
Złodzieju, coś wziął wuja kość.
Gnat oddaj po dobroci!
I troci, i wroci -
Wuj trup, lecz gnaty jego są,
Więc oddaj udo po dobroci!
A na to troll po prostu w śmiech -
Za udko Tomów zjadłbyn trzech,
Bo lepszy kęs świeżutkich mięs -
Już zęby sobie ostrzę -
I rostrzę, i mostrzę -
Od starych kości człek by zdechł,
A więc na ciebie zęby sobie ostrzę.
To mówiąc troll na Toma hyc,
Chce złapać - łaps -a w rękach nic,
Więc gwałtu, w krzyk - a Tom już znikł
I dał mu butem kopsa.
I kropsa, i fropsa -
Nauczkę da mu ostry szpic,
Więc dam mu butem kopsa.
Lecz wiedz, że twardszy trolla zad
Niż głaz, na którym siedzi rad,
Więc pomyśl wprzód, nim poślesz but,
By troll go w kuprze poczuł
I roczuł, i loczuł -
Nasz Tom aż syknął, krzyknął, zbladł,
Bo ból aż w udzie poczuł.
Do domu smętnie wraca sam
I płacze: sztywną nóżkę mam...
A troll - no cóż - wśród swoich wzgórz
Wciąż gryzie kostkę wujka
I fujka, i pstrujka -
A jego zad - to zdradzę wam,
Wciąż taki sam jak kostka wujka. |
|
Eärendil was a
mariner
that tarried in Arvernien;
he built a boat of timber felled
in Nimbrethil to journey in;
her sails he wove of silver fair,
of silver were her lanterns made,
her prow was fashioned like a swan,
and light upon her banners laid.
In panoply of ancient kings,
in chained rings he armoured him;
his shining shield was scored with runes
to ward all wounds and harm from him;
his bow was made of dragon-horn,
his arrows shorn of ebony,
of silver was his habergeon,
his scabbard of chalcedony;
his sword of steel was valiant,
of adamant his helmet tall,
an eagle-plume upon his crest,
upon his breast an emerald.
Beneath the Moon and under star
he wandered far from northern strands,
bewildered on enchanted ways
beyond the days of mortal lands.
From gnashing of the Narrow Ice
where shadow lies on frozen hills,
from nether heats and burning waste
he turned in haste, and roving still
on starless waters far astray
at last he came to Night of Naught,
and passed, and never sight he saw
of shining shore nor light he sought.
The winds of wrath came driving him,
and blindly in the foam he fled
from west to east and errandless,
unheralded he homeward sped.
There flying Elwing came to him,
and flame was in the darkness lit;
more bright than light of diamond
the fire upon her carcanet.
The Silmaril she bound on him
and crowned him with the living light
and dauntless then with burning brow
he turned his prow; and in the night
from Otherworld beyond the Sea
there strong and free a storm arose,
a wind of power in Tarmenel;
by paths that seldom mortal goes
his boat it bore with biting breath
as might of death across the grey
and long-forsaken seas distressed:
from east to west he passed away.
Through Evernight he back was borne
on black and roaring waves that ran
o'er leagues unlit and foundered shores
that drowned before the Days began,
until he heard on strands of pearl
where ends the world the music long,
where ever-foaming billows roll
the yellow gold and jewels wan.
He saw the Mountain silent rise
where twilight lies upon the knees
of Valinor, and Eldamar
beheld afar beyond the seas.
A wanderer escaped from night
to haven white he came at last,
to Elvenhome the green and fair
where keen the air, where pale as glass
beneath the Hill of Ilmarin
a-glimmer in valley sheer
the lamplit towers of Tirion
are mirrored on the Shadowmere.
He tarried there from errantry,
and melodies they taught to him,
and sages old him marvels told,
and harps of gold they brought to him.
They clothed him then in elven-white,
and seven lights before him sent,
as through the Calacirian
to hidden land forlorn he went.
He came unto the timeless halls
where shining fall the countless years,
and endless reigns the Elder King
in Ilmarin on Mountain sheer;
and words unheard were spoken then
of folk of Men and Elven-kin.
Beyond the world were visions showed
forbid to those that dwell therein.
A ship then new they built for him
of mithril and of elven-glass
with shining prow; no shaven oar
nor sail she bore on silver mast:
the Silmaril as lantern light
and banner bright with living flame
to gleam thereon by Elbereth
herself was set, who thither came
and wings immortal made for him,
and laid on him undying doom,
to sail the shoreless skies and come
behind the Sun and light of Moon.
From Evereven's lofty hills
where softly silver fountains fall
his wings him bore, a wandering light,
beyond the mighty Mountain Wall.
From World's End then he turned away,
and yearned again to find afar
his home through shadows journeying,
and burning as an island star
on high above the mists he came,
a distant flame before the Sun,
a wonder ere the waking dawn
where grey the Norland waters run.
And over Middle-earth he passed
and heard at last the weeping sore
of women and of elven-maids
in Elder Days, in years of yore.
But on him mighty doom was laid,
till Moon should fade, an orbéd star
to pass, and tarry never more
on Hither Shores where mortals are;
for ever still a herald on
an errand that should never rest
to bear his shining lamp afar,
the Flammifer of Westernesse. |
Był
marynarzem Earendil,
W Arvernien mieszkał mieście.
Raz łódź zbudował w Nimbrethil,
By w podróż ruszyć nareszcie.
W żaglach srebrzysta błyska nić,
Gdy czas latarniom gorzeć -
Jak łąbędź łodź wygina dziób,
A z masztu spływa proporzec.
W królewski pancerz ukrył pierś
Zbrojny łańcucha pierścieniem
Na tarczy tajemniczy znak,
Co wszystkie ciosy odżenie.
Ze smoczych rogów jego łuk,
Z hebanu wycięte strzały,
Kolczugę srebrny łańcuch splótł,
A w pochwie miecz tkwi zuchwały.
A najtwardszej stali jego miecz,
A w hełmie miał diamenty -
U czuba kitę z orlich piór
I szmaragd w kolczugę wpięty.
I pod księżyca płynął blask
Z dala od brzegów północy,
Zbłąkany wśród zaklętych dróg,
Którymi człowiek nie kroczy.
Od Wąskich Lodów, gdzie się w cień
Mroźne pagóry spowiły -
Od pustyń, które spalił żar,
Uciekł, wiosłując co siły -
Aż płynąc wśród bezgwiezdnych wód
Przybył do Nocy bez Granic -
I ominąwszy czarny brzeg
Płynął nie patrząc już na nic.
Wiatr gniewu chwycił teraz ster;
Z zachodu na wschód - szalony
Marynarz porzuciwszy cel
W rodzinne uciekał strony.
Tu Elwing z chmur przybyła doń -
I stanął mrok w aureoli
Jaśniejszej niż diamenty skier,
Co migotały w jej kolii.
I w pierś mu wpięła Silmaril
Ognikiem wieńcząc mu czoło -
Aż nieulękły skręcił ster
I łodzią zatoczył koło;
Z drugiego świata, spoza Mórz
Z potwornym wichrem w zmowie
Szedł z Tarmanelu groźny sztorm;
Te szlaki omija człowiek...
Ów sztrm znosiła z jękiem łodź,
Gdyż śmierć tu nocną godziną
Czyhała pośród szarych Mórz,
Gdy znowu na zachód płynął.
Przez Wieczną Noc go znosił prąd
Wśród ryku wściekłego morza -
Z daleka omijajjąc brzeg,
Gdzie nigdy nie świeci zorza.
Nareszcie uperłowych plaż,
O które łodzią się otarł,
Ujrzał błyszczące pośród pian
Bryły klejnotów i złota.
Ujrzał, jak Góra rośnie wzwyż,
Gdzie zmierzch wieczorny kona -
A w dole Eldamaru twarz
Ku morzu wciąż obrócona.
Wędrowiec nocnych uszedł mgieł,
Zawinął w spokojną przystań,
Gdzie elfów stał zielony dom,
Gdzie woda lśni przeźroczysta -
I gdzie Ilmarinu Wzgórz
Jak złotem skrzące się kruszce
W Tirionie lśniły szczty wież
Odbite w jeziora lustrze.
Włoczęgi dośc miał Earendil,
Elfy uczyły go pieśni -
A mędrcy brzęcząc w struny harf
Cudów, o których nie śnił.
I w elfią go ubrano biel,
I świateł wiodło go siedem,
Kiedy w ukryty oczom kraj
Wkraczał odważnie sam jeden.
I w progi wszedł ogromnych sal,
Gdzie potok lat wartko płynie
I gdzie panuje Wieczny Król
Na górze w Ilmarinie.
I wiele powiedziano słów
O elfach i ludziach z ziemi,
I ukazano wiele zjaw
(Znają je wtajemniczeni).
Z mithrilu łodź zrobiono dlań
(Drugą mi taką pokażcie!),
Nie miała wioseł ani z lnu
Żagli na srebrym maszcie.
Latarnią był jej Silmaril,
A żywy płomień sztandarem,
Który zatknęła Elbereth.
Dla łodzi również jej darem
Były podniebne skrzydła dwa
I czaru moc, sprawiająca,
Że mógł się łodzią wzbić do nieb
Za Księżyc i tarczę Słońca.
Z Wiecznego Mroku ciemnych wzgórz,
Gdzie mżą fontanny szklane,
Niosły go skrzydła - lotny blask
Za góry potężną ścianę.
U kresu świata skręcił ster
I po podniebnych jazdach
Zapragnął znowu wrócić w dom...
Już jak paląca się gwiazda
Wysoko wzbił się ponad mgły -
Herold słonecznej urody -
I błysnął nim płomienny świt,
Zapalił Norlandu wody.
Nad środkiem ziemi mknęła łodź
Świecąca i skrzydlata -
Usłyszał wreszcie elfów płacz
W dawnych, mionionych latach.
Lecz srogi na nim ciążył czar:
Nim księżyc zblednie - w biegu
Omijać gwiazdy ziemskiej głob
I nigdy nie tknąć jej brzegu.
I nowych celów szukać wciąż,
I nigdy już nie odpocząć,
I wciąż pochodnie blasków nieść -
Płomieniec na podobłoczu! |
|
A Elbereth
Gilthoniel,
silevren penna míriel
o menel aglar elanath!
Na-chaered palan-díriel
o galadhremmin ennorath,
Fanuilos, le linnathon
nef aear, sí nef aearon! |
A
Elbereth Gilthoniel,
silevren penna míriel
o menel aglar elanath!
Na-chaered palan-díriel
o galadhremmin ennorath,
Fanuilos, le linnathon
nef aear, sí nef aearon! |
|
Seek for the
Sword that was broken:
In Imladris it dwells;
There shall be counsels taken
Stronger than Morgul-spells.
There shall be shown a token
That doom is near at hand,
For Isildur's bane shall be waken,
And the Halfling forth shall stand. |
Znajdź
miecz, co był złamany,
Imladris go kryją jary.
Tam lepsza znajdzie się rada
Niźli Morgulu czary.
Tam teź się znak ukaże,
Że bliska już jest godzina...
Lśni zguba Isildura -
Niziołek się nie ugina. |
|
When winter
first begins to bite
and stones crack in the frosty night,
when pools are black and trees are bare,
'tis evil in the Wild to fare. |
Gdy
w zimie nocą szczypie mróz,
Gdy kamień pęka, skrzypi wóz,
Gdy drzew bezlistnych trzask wśród mgły,
To znak, że w puszczy hula Zły. |
|
I sit beside
the fire and think
of all that I have seen,
of meadow-flowers and butterflies
in summers that have been;
Of yellow leaves and gossamer
in autumns that there were,
with morning mist and silver sun
and wind upon my hair.
I sit beside the fire and think
of how the world will be
when winter comes without a spring
that I shall ever see.
For still there are so many things
that I have never seen:
in every wood and every spring
there is adifferent green.
I sit beside the fire and think
of people long ago,
and people who will see a world
that I shall never know.
But all the while I sit and think
of times there were before,
I listen for returning feet
and voices at the door. |
Siedzę
przy ogniu i dumam
O tym, w co pamięć bogata.
O kwiatkach polnych, motylach
W dawnych, minionych latach.
O listkach żółtych i nitkach
Jesiennych, lekkich pajęczyn.
O mgłach, o słońcu, o wietrze,
Co włos na głowie mi piętrzył...
Siedzę przy ogniu i dumam -
Czy też tu będzie inaczej,
Gdy zima przyjdzie bez wiosny -
I czy to kiedy zobaczę.
Boć rzeczy wiele jest w świecie,
A jam ich widział niewiele...
Na przykład w lesie co wiosny
Coraz to inna jest zieleń.
Siedzę przy ogniu i dumam
O dawnych i przyszłych ludach -
I wiem - świat nowy zobaczą,
A mnie się to już nie uda.
Lecz cóż... wciąż siedzę i myślę
O czasach, które już przeszły...
Słucham znajomych mi kroków
I głosów słucham zamierzchłych. |
|
The world world
was young, the mountains green,
No stain yet on the Moon was seen,
No words were laid on stream or stone,
When Durin woke and walked alone.
He named the nameless hills and dells;
He drank from yet untasted wells;
He stooped and looked in Mirrormere,
And saw a crown of stars appear,
As gems upon a silver thread,
Above the shadow of his head.
The world was fair, the mountains tall,
In Elder Days before the fall
Of mighty Kings in Nargothrond
And Gondolin, who now beyond
The Western Seas have passed away:
The world was fair in Durin's Day.
A king he was on carven throne
In many-pillared halls of stone
With golden roof and silver floor,
And runes of power upon the door.
The light of sun and star and moon
In shining lamps of crystal hewn
Undimmed by cloud or shade of night
There shown forever far and bright.
There hammer on the anvil smote,
There chisel clove, and graver wrote;
There forged was bladed and bound was hilt;
The delver mined the mason built.
There beryl, pearl, and opal pale
And metel wrought like fishes' mail,
Buckler and corslet, axe and sword,
And shining spears were laid in horde.
Unwearied then were Durin's folk;
Beneath the mountains music woke:
The harpers harped, the minstrels sang,
And at the gates the trumpets rang.
The world is grey, the mountains old,
The forge's fire is ashen-cold;
No harp is wrung, no hammer falls:
The darkness dwells in Durin's halls;
The shadow lies upon his tomb
In Moria, in Khazad-dűm.
But still the sunken stars appear
In dark and windless Mirrormere;
There lies his crown in water deep,
Till Durin wakes again from sleep. |
Góry
były zielone, a świat jeszcze młody,
Żadna plama nie ćmiła księżyca urody,
Ni skały, nie strumienie nie miały imienia,
Kiedy Durin się zbudził, spojrzał i oniemiał.
Więc najpierw nadał nazwy wzgórzom i dolinom,
Potem wodę pił z źródeł czystą i niewinną,
A kiedy się pochylił nad tafli zwierciadło,
Ujrzał swoje odbicie jak cudne widziadło
W gwiezdnej, lśniącej koronie jak z drogich
kamieni,
Których blask to srebrzyście - to złotem się
mienił.
Świat był piękny - a góry wysokie i gładkie
W dawnych dniach nie skalanych starszliwym
upadkiem
Potężnych i wszechmocnych królów Nargothrondu
I Gondolinu - którzy do zamorskich lądów
Gdzieś tam dawno odeszli... o, szczęsna
godziana,
I czas ten jakże piękny za czasów Durina!
Król możny... na rzeźbionym tronie siedzial
dumny
W wielkiej sali z kamienia, gdzie liczne kolumny
Podpierały dach złoty... w krąg srebrna
podłoga,
U drzwi runy, co świadczą, że władza w tych
progach.
Przy ścianach zawieszono lampy kruształowe,
Których blask spływał miękko na królewską
głowę,
Jak srebro nocnej łuny albo złoto słońca,
Co nie zaćmione chmurą wciąż świeci bez
końca.
W pięknym kraju Durina wciąż stukały młoty,
Dłuto rzeźbiło w drzewie, pisał rylec złoty,
Tu kuto srebrne klingi w ognie białym żarze,
Tam domy budowali weseli murarze,
Tu w skarbcu obok pereł i bladych opali
Skrabnicy kutych kolczug srebro pochowali,
Przydając do kompanii błyszczące buńczucznie
Pancerze i topory, miecze oraz włócznie.
Nieznużony był - wreszcie - lud Durina króla,
Dźwięk harf go budził ze snu i do snu utulał,
Harfiarzom pod wtór wdzięczny śpiewali
minstrele,
A w bramach pobrzmiewały trąb dźwięczne
kapele.
Dzisja świat znowu szary, a górski grzbiet
goły,
W kuźniach dawno wyziębły po ogniach
popioły...
I dźwięku harf nie słychać, umilkła dolina
I coraz ciemniej w salach pałacu Durina...
Cień na króla mogile... cisza w wiatru szumie,
Co igra bezszelestnie z ciszą w Khazad-dumie,
Ale w wody zwierciadle mrocznej i uśpionej
Ciągle jednak się jawią gwiazdy zatopione -
To korona królewska, która oko łudzi,
Póki się znów król Durin ze snu nie obudzi. |
|
An Elvin-made
there was of old,
A shining star by day:
Her mantle white was hemmed with gold,
Her shoes of silver-grey.
A star was bound upon her brows,
A light was on her hair
As sun upon the golden boughs
In Lórien the fair.
Her hair was long, her limbs were white,
And fair she was and free;
And in the wind she went as light
As leaf on linden-tree.
Beside the falls of Nimrodel,
By water clear and cool,
Her voice as falling silver fell
Into the shining pool.
Where now she wanders none can tell,
In sunlight or in shade;
And in the mountains strayed.
The elven-ship in haven grey
Beneath the mountain-lee
Awaited her for many a day
Beside the roaring sea.
A wind by night in Norhtern lands
Arose and loud it cried,
And drove the ship from elven-strands
Across the streaming tide.
When dawn came dim the land was lost,
The mountains sinking grey
Beyond the heaving waves that tossed
Their plumes of blinding spray.
Amroth beheld the fading shore
Now low beyond the swell,
And cursed the faithless ship that bore
Him far from Nimrodel.
Of old he was an Elven-king,
A lord of tree and glen,
When golden were the boughs in spring
In fair Lothlórien.
From helm to see they saw him leap,
As arrow from the string,
And dive into the water deep,
As mew upon the wing.
The wind was in his flowing hair,
The foam about him shone;
Afar they saw him strong and fair
Go riding like a swan.
But from the west has come no word,
And on the Hither Shore
No tidings Elven-folk have heard
Of Amroth evermore. |
Córeczka
elfów - to jak w dzień
Gwiazdka nia niebie czystym...
W obrąbkach złotych lśnił jej płaszcz
I butki srebronosrebrzyste...
Na czole gwiazdy świecił blask -
We włosach smużka wąska
Jak w pięknym kraju Lorien
Błysk słońa w drzewa gałązkach.
Na ustach uśmiech, długi włos
I rączki białe jak mleko -
Na wietrze jak lipowy liść
Tak unosiła się lekko.
Pod wodospadem Nimrodel,
Gdzie woda lśni lodowata,
Jej śpiewny głosik srebrniej brzmiał
Niż wód srebrzysta kantata...
Gdzież ona teraz... Nie wie nikt...
W cieniu - czy w blaskach słońca?
Bo Nimrodel w wąwozach gór
Przepadła gdzieś - pluskająca.
W szarej przystani elfów łodź
Na elfów córkę czekała...
A obok morksa brzmiała toń
I fal spieniopnych nawała.
Aż nocą nagły zawył wichr
W północnej elfów krainie -
I z nurtem fali porwał łódź...
O, patrzcie, patrzcie, jak płynie.
A gdy zróżowił wodę świt,
Brzeg znikł już z oczu - i góry,
A tylko pióropusze fal
Chwiały się w ryku wichury.
I spojrzał Amroth poprzez nurt,
Gdzie brzeg przed chwilą się bielił -
I łódź przeklinał, co go gna
Daleko od Nimrodeli...
Był kiedyś panem elfów król
(Ach, kimże, kimźe jest ninie?),
Gdy złotem lśniły pędy drzew
W pięknej Lorienu krainie...
Aż nagle w morską skoczył toń,
Jak skacze strzała z cięciwy -
I tak jak mewa w wodę wpadł
Król elfów, wódz urodziwy.
Z rozwianym włosem igrał wiatr,
Dokoła koronki piany,
Patrzcie, o patrzcie - elfów król
Płynie jak łabędź świetlany...
I na tym się urywa wieść,
Jakby zamknęły się wrota...
Na brzegu już nie słyszał nikt
Imienia króla Amrotha. |
|
When evening in
the Shire was grey
his footsteps on the Hill were heard;
before the dawn he went away
on journey long without a word.
From Wilderland to Western shore,
form northern waste to southern hill
through dragon-lair and hidden door
and darkling woods he walked at will.
With Dwarves and Hobbits, Elves and Men,
with mortal and immortal folk,
with bird on bough and beast in den,
in their own secret tounges he spoke.
A deadly sword, a healing hand,
a back that bent beneath its load;
a trumpet-voice, a burning brand,
a weary pilgrim on the road.
A lord of wisdom throned he sat,
swift in anger, quick to laugh;
an old man in a battered hat
who leaned upon a thorny staff.
He stood upon the bridge alone
and Fire and Shadow both defied;
his staff was broken on the stone,
in Khazad-dum his wisdom died.
[Samwise adds:]
The finest rockets ever seen:
they burst instars of blue and green,
or after thunder golden showers
came falling like a rain of flowers. |
A
kiedy wieczór szarzał w krąg,
Na Wzgórzu słychać było kroki...
Odchodził jednak skoro świt
W dalekiej drogi szare mroki.
Od Puszczy po zachodu brzeg,
Z północy ku południa wzgórzom,
Przez leża smocze, mroczny bór
Szedł - nie znużony swą podróżą.
Z hobbitem, z elfem w cieniu grot,
Z ludkiem zwyczajnych śmiertelników,
Z ptakiem czy wężem pośród traw
Rozmawiał w tajnym ich języku.
Raz miecz, to znów lecząca dłoń,
Ciężarem grzbiet strudzony srodze,
Palący pożar, grzmiący głos -
To znów snużony pielgrzym w drodze.
To sądził, jak mądrości wzór
Do gniewu skłonny i do łaski -
To znów jak starzec dłonie wsparł
Na pełnym sęków drewnie laski.
Na moście stanął - ciemny Cień
I Ogień wyzywając dumnie...
O kamień złamał mu się kij,
A mądrość zmarła w Khazad-dumie.
[Sam dodał:]
Pod niebo tryska raz po raz
Fontanna kolorowych gwiazd -
I grzmotem wypełniwszy przestrzeń
Złocistych kwiatów spada deszczem. |
|
I
sang of leaves, of leaves of gold, and leaves of
gold there grew:
Of wind I sang, a wind there came and in the
branches blew.
Beyond the Sun, beyond the Moon, the foam was on
the Sea.
And by the strand of Ilmarin there grew a golden
Tree.
Beneath the star of Ever-eve in Eldamar it shone,
In Eldamar beside the walls of Elven Tirion.
There long the golden leaves have grown upon the
branching years,
While here beyonf the Sundering Seas now fall the
Elven-tears.
O Lórien! The Winter comes, the bare and
leafless Day;
The leaves are falling in the stream, the River
flows away.
O Lórien! Too long I have dwelt upon this Hither
Shore
And in a fading crown have twined the golden
elanor.
But if of ships I now should sing, what ship
would come to me,
What ship would bear me ever back across so wide
a Sea? |
O
złotych liściach śpiewałam pieśń -
I oto na drzewie się złocą,
O wietrze śpeiwałam - i oto wiatr -
Patrz, jak gałązki łopocą.
Za słońcem słońc, za łuną łun,
Gdzie morze miłe jest mewom,
Gdzie Ilmarinu piaszczysty brzeg -
Złociste wyrosło drzewo...
Pod wiecznej nocy rojem gwiazd
Złociło się w Eldamarze,
Tam, gdzie wysoki kryje mur
Tirionu srebrzystą plażę...
Złociste listki błyskały wciąż
Na gałęzistych latach -
A tu, za działem rozległych mórz,
Łza elfów z łzą morza się brata...
A zima idzie - o, Lorien,
Bezlistne dni niby pręty,
Padają złote listki w toń -
A rzeka gna je w odmęty...
O Lorien, za długo już
Zwiedxałam obcą tę ziemię,
Wplatając elanoru kwiat
W więdnący złoty mój wieniec...
Lecz jeśli mam opiewać łodź -
Jakaż tu po mnie przypłynie?
O jakaż mnie zawiezie w dom
Po mórz dalekich głębinie? |
|
Ai! laurië
lantar lassi súrien!
Yéni únótimë ve rámar aldaron,
yéni ve lintë yuldar vánier
mi oromardi lisse-miruvóreva
Andún&eunl; pella Vardo tellumar
nu luini yasse tintilar i eleni
ómaryo airetáti-lírinen.
Sí man i yulma nin enquantuva?
An sí Tintallë Varda Oiolossëo
ve fanyar máryat Elentári ortanë,
ar ilyë tier undulávë lumbulë;
ar sindanóriello caita mornië
i falmalinnar imbe met, ar hísië
untúpa Calaciryo míri oialë.
Sí vanwa ná, Rómello vanwa, Valimar!
Namárië! Nai hiruvalyë Valimar.
Nai elyë hiruva. Namárië! |
|
|
|
|
