Bestiariusz
Encyklopedia
Historie
Humor
Kronika
Opowiadania
Organizacje
Pieśni
Poematy
Recenzje
Zagadki
Zwierzęta

ZWIERZĘTA ŚRÓDZIEMIA
["Śródziemie"]

Nietoperze i ptaki
Sowa kurchanówka	Kurchanówka jest małą, rzadko spotykaną sową, która przywykła zamieszkiwać otwarte kurchany i kopce oraz porzucone przez susły tunele w Eriadorze. Prowadzi nocny tryb życia. Jej oczy są tak mocno przystosowane do widzenia w ciemności, że jasne światło ją oślepia. Bardzo łatwo jest w ten sposób spłoszyć kurchanówki i sprawić, że całym rojem rzucą się na oślep do ataku. Przenoszą rozliczne choroby, w tym wściekliznę i llikanthresis, na którą same są odporne.
Bąk	zwany czaplą północy, jest ptakiem brodzącym, żywiącym się rybami, skorupiakami i wężami. Jest cierpliwym, sprytnym i rozważnym myśliwym. Zamieszkuje delty rzek północno-zachodniego Endoru, a znany jest przede wszystkim dzięki swemu przeciągłemu i żałobnemu głosowi. Zimę spędza na podmokłych terenach w pobliżu morskich wybrzeży, jedynie latem odiwedzając ujścia rzek i leżące na północy kontynentu jeziora.
Łabędź czarny	Czarne łabędzie za mieszkują tereny położone na północy Mordoru, aż po południowe zakątki Mrocznej Puszczy; są również pospolite w dolinach rzecznych w Nuradzie Rhovanionie. Jak na łabędzie są dość duże; w większej gromadzie potrafią nawet wywrócić łódż, jeśli ta zbliży się zbyt blisko do jednego z ich ogromnych gniazd.
Skrzydlak jaskiniowy	Skrzydlaki jaskiniowe to wielkie, inteligentne nietoperze, spotykane przede wszystkim w Morii, chociaż podobno widziano je również w innych okolicach podziemi, pod Górami Mglistymi. Wykształcił się u nich niezwykle wymyślny sposób polowania, niespotykany u innych nietoperzy. Przywódca stada secyduje, które z potencjalnych ofiar należy zaatakować, a które zignorować. Pozostałe nietoperze skrupulatnie wwykonują jego polecenia. Stworzenia te mają ostre jak brzytwa szpony, którymi mogą rozszarpać zdobycz na kawałki. Jak na nietoperze, wydają stosunkowo głośne dźwięki, co pozwala dość szybko odkryć ich obecność. Zwykle niewiele to pomaga, gdyż skrzydlaki są bardzo szybkie i zwrotne. Ich futro jest ciemnoszare, czasem czarne, u młodych - w plamki. Najlepszą obroną przed nimi jest zabicie ich przywódcy; jego śmierć powoduje wycofanie się stada, przynajmniej na jakiś czas.
Jaskiniówka	Jaskiniówki są jednymi z wielu dziwacznych mieszkańców Morii. Są białe, nieme, prawie ślepe i odżywiają się grzybami. Pożywienie odnajdują przy pomocy niezwykle wyczulonego zmysłu węchu, zaś wrogów wykrywają podobnie do nietoperzy, wydając wysokie, niesłyszalne dla ludzkiego ucha dźwięki. Ich wielkie, szeroko otwarte dzioby mają ząbkowane krawędzie, zaś niebiekawe szpony są mocne i ostre. Jaskiniówki jako stworzenia całkowicie roślinożerne, rzadko atakują zwierzęta, chyba że zostaną napadnięte lub dosłownie umierają z głodu.
Sęp skalny	jest dużym, czarno upierzonym ptakiem górskim, który buduje gniazda na wysokich, niedostępnych urwiskach. Często zdarza się tak, że w jednym rejonie gnieździ się kilka par, co jest bardziej charakterystyczne dla rodziny Corvidae (krukowate) niż dla ptaków drapieżnych. Sępy skalne są dość inteligentne i współpracują podczas polowań: upatrzoną ofiarę wspólnie zaganiają nad urwisko, mając nadzieję, że spadnie w przepaść. Ponadto ich uwagę przyciągnie każde ranne stworzenie, bez względu na swój rozmiar. Sępy skalne spotyka się najczęściej na południowych zboczach Gór Białych.
Łyska i Derkacz	Derkacz to przypominający kaczkę ptak brodzący o czarnnopurpurowym upierzeniu. Znany jest ze swej hałaśliwości i natrętności. Szerokie, płaskie stopy pozwalają mu szybko przemykać po błocie i wśród porastających płycizny wodorostów. Poza tym znakomicie pływa i potrafi nieżle latsć. Zwierzęta te bardzo łatwo przystosowują się do warunków zewnętrznych, toteż spotkać je można w całym Śródziemiu, hen po Forodwaith, Mur i Urb na północy. Bliskim krewniakiem derkacza jest łyska, która z trzcin i wodorostów potrafi zbudować pływające gniazdo.
Echosokół	jest dużym , żyjącym pod powierzchnią ziemi ptakiem. Jest bardzo niebezpieczny, zwłaszcza wtedy, gdy uda mu się zaskoczyć ofiarę. Ten drapieżca całkowicie przystosował się do życia w środowisku pozbawionym światła. Podczas polowań wykorzystuje zarówno echolokację, jak i infrawizję. ma potężne nozdrza, które ułatwiają mu posługiwanie się węchem. Zmysł ten ma równie czuły jak jaskiniówka. Dziób i szpony echosokoła są wystarczająco twarde i ostre, by przebić prawie każdą zbroję. Ptak ten ma matowobiałe upierzenie i bezbarwną skórę. Jego dziób i szpony są prawie całkowicie przezroczyste. Jak to bywa u ptaków drapieżnych, samica jest większa od samca.
Lis latający	Latający lis jest dużym gatunkiem nietoperza, zamieszkującym jeżynowe gąszcza lub korony zatopionych częściowo drzew, na podmokłych i przybrzeżnych terenach. Najczęściej spotyka się go na bagnach i karłowatych zagajnikach na Wschodzie, aczkolwiek odmiany o mniejszych rozmiarach żyją również w Rhun. Istnieją nawet potwierdzone doniesienia, że jedno ze stad zamieszkuje na południu Eriadoru. W przeciwieństwie do innych nietoperzy latający lis doskonale czuje się za dnia, gdyż jest obdarzony znakomitym wzrokiem i węchem. Dzięki wydłużonemu pyskowi łatwo chwyta kryjące się w zaroślach gryzonie i zjada niedostępne dla jego bardziej "płaskogębnych" braci jagody i jeżyny.
Wielki orzeł	Wielkie orły zostały stwrzone przez Valarów - Manwego, Pana Powietrza i Yavannę, Królową Ziemi. Uważane są za najszlachetniejsze z ptaków. ich zadaniem jest sprawowanie opieki nad wszystkimi Kelvarami. Niejednokrotnie odegrały znaczącą rolę w historii Śródziemia. Często ratowały znajdujących się w potrzebie bohaterów. To im zawdzięcza ocalenie Maedhros, jeden z Noldorów, więziony w Thangorodrimie, i Gandalf Szary, zamknięty przez Sarumana w Orthanku. Wielkie orły są równie inteligentne jak przedstawiciele Wolnych Ludów. Nie zalicza się ich jednak do tej grupy, najprawdopodobniej ze względu na brak umiejętności budowania i tworzenia. Z tymi potężnymi ptakami nie ma żartów: rozdrażnione są groźnnymi przeciwnikami. Nie tolerują tchórzostwa w obliczu niebezpieczeństwa. Będąc nieprzejednanymi wrogami Zła, ze szczególną zaciekłością nienawidzą latających istot, które sprzymierzyły się z wrogami Valarów. Orły porozumiewają się własną mową, Eryr-aryth, ale potrafią też mówić po sindarińsku, a niekiedy także w językach ludzi. Zdarzają się wśród nich prawdziwi "uczeni", którzy opanowali po kilkadziesiąt języków.
Wielki sokół z Ardoru	Te dzikie ptaki były ulubionymi wierzchowcami Władców Przestworzy na Dworze Ardoru w południowej części Śródziemia. Prawdopodobnie wywodzą się od wielkich sokołów z Mrocznej Puszczy. Najpełniejszą wiedzę na ten temat posiadał Sauron i podzielił się z nią z oddanum złu Dworem Eldarów. Nieujarzmione ardorskie sokoły połączone były z Władcami Wiatrów magicznymi więzami. Były całkowicie wierne swym jeźdźcom i nie pozwalały, aby, dosiadł je kto inny. Ktoś taki musiałby najpierw przy pomocy magii złamać ich wolę.
Wielki sokół z Mrocznej Puszczy	Mimo że wielki sokół jest jednym z większych, latających stworzeń, to niełatwo go spotkać. Dzieje się tak dlatego, że stworzenia te zamieszkują odległe i wysoko położone zakątki Mrocznej Puszczy. Praktycznie nie sposób oswoić któregoś z nich. Nie dają się utrzymać w niewoli i ciężko jest przyzwyczaić je do nakładania na głowę kaptura. Wielki sokół jest niezwykle zwrotny w locie - cecha niezbędna dla ptaka żyjącego w leśnej gęstwinie. Stosunkowo delikatna budowa ciała nie pozwala mu unieść więcej niż jakieś 30 kg ładunku, toteż niezbyt nadaje się na wierzchowca.
Golodo	jest jasnozielonym nielotem średniej wielkości, przypominającym dużą gęś na szczudłach. Znakomicie pływa. Żywi się głównie rybami, skorupiakami i mięczakami. Wczesnym latem, w porze godowej, golodo zbierają się w duże stada; poza tym okresem tworzą niewielkie grupki. Jeśli wyczują woń drapieżnika, natychmiast podrywają się do ucieczki. Mogą poruszać się z dość dużą szybkością, choć robią to nieco niezgrabnie. Wyjątkiem jest tu czas wylęgu, kiedy to dzielnie stają w obronie zagrożonych gniazd. Przy nadarzającej się okazji chętnie odżywiaką się padliną. Ptaki te bardzo lubią mięso, ale w praktyce są w stanie zadowolić się czymkolwiek, gdyż kiepscy z nich myśliwi
Gorkruk	Gorkruk jest mniejszym kuzynem złego krebaina. Nie jest z natury zły, ale cechuje go całkowita obojętność na cierpienia innych stworzeń. Jest on od swego pobratymca znacznie mniej inteligentny i można w zasadzie powiedzieć, że żyje po to, aby jeść. Gorkruki lubią błyskotki i potrafią gromadzić niewiarygodne ilości świecidełek i drobnych monet. W ich niechlujnych koloniach lęgowych często można znaleźdź pewną ilość kosztowności. Potencjalni rabusie muszą mieć się na baczności. Gorkruki całymi stadami bronią dostępu do gniazd, ze szczególnym upodobaniem próbując wydłubać intruzom oczy.
Cietrzew stepowy	Ten pulchny ptak grzebiący pochodzi z łąk i stepów Rohanu. Ze względu na wyborny smak mięsa jest upragnioną zdobyczą wielu myśliwych, zarówno tych skrzydlatych, jak i dwu- oraz czworonogich. Wielu ludzi a także zwierzęta chętnie zrezygnują z jakiejś innej, łatwiejszej zdobyczy, w zamian za szanse upolowania tłuściutkiego cietrzewia. Upierzenie cietrzewi zapewnia im doskonały kamuflaż w ich naturalnym środowisku. Dzięki temu ich populacja utrzymuje się względnie na stałym poziomie. Godowy, buczący głos samca przywodzi na myśl odgłos, jaki wydaje butelka w chwili, gdy dmucha się jej w szyjkę.
Wielki nietoperz	Szaropurpurowy wielki nietoperz zamieszkuje oddalone zakamarki Mrocznej Puszczy, toteż widuje się go rzadko i niewiele wiadomo o jego zwyczajach. Pożera ptaki prowadzące nocny tryb życia, ogromne pająki i rozmaite gryzonie. Największe i najodważniejsze okazy są w stanie upolować nawet niedużego niedźwiedzia. Z ofiar wysysa krew i wyjada najdelikatniejsze kawałki mięsa.
Bażant zielony	Bażanty zielone mają niezwykle okazały wygląd: samice i młode szczycą się lśniącym, zielonobrązowym upierzeniem, podczas gdy samca zdobią szmaragdowozielone pióra i długi, powłóczysty ogon. Samce znane są poza z zażartych pojedynków o potencjalne partnerki. Gwałtownie doskakują do siebie tworząc chmurę szmaragdowego puchu ikotłując się w niej, aż do momentu, gdy jeden z nich się wycofa, wyczerpany i z potarganym pierzem. Bażant zielony, podobnie jak cietrzew stepowy, uchodzi za smaczną zdobycz, ale jako twardszy od delikatnego cietrzewia, musi przed zjedzeniem trochę skruszeć.
Kruk zielonoskrzydły	Tego niezwykle żywotnego, inteligentnego mieszkańca wybrzeży i terenów podmokłych łatwo jest oswoić, nawet kiedy już dorośnie. Może wówczas służyćjako wyśmienity posłaniec, gdyż potrafi odnaleźć drogę do domu z każdego miejsca, oddalonego nawet o 150 km. Jednak, podobnie jak w przypadku krukowatych, jego uwagę przyciągają wszselakie świecidełka. Ma połyskliwe czarne upierzenie z plamkami opalizującej zieleni na skrzydłach. Z tego względu trzymany jest czasem jako ptak ozdobny.
Nietoperz drapieżny	Nietoperze te są dużymi drapieżnikami z Gór Białych, wyczulonymi na zapach krwi. Na krwawiącą ofiarę rzucają się całym stadem, by ostrymi jak brzytwa, drobnymi zębami obedrzeć z niej mięso aż do kości. Są nosicielami rozmaitych chorób. Najczęściej mieszkają w pobliżu wejść do jaskiń, ale spotyka je się również w szczelinach urwisk i w opuszczonych budowlach.
Jatewoon	Zwierzę to, znane również jako "toporodziób" i "ptak z bagnisk", ma bez mała 3 metry wysokości, łabędzią szyję i długie, mocne nogi. Jatewoon jest biały ze szkarłatną smugą biegnącą przez czoło i oczy; zdaleka przypomina dużego żurawia, choć nie jest z nim spokrewniony. Dziób ma jasnoszary z wyjątkiem ostrego, osadzoneggo na nim grzebienia, ku tyłowi, aż za głowę sięga pióropusz tej samej barwy. Dziób drapieżniak jest wprost stworzony do rozdzierania mięsa ofiar, zaś zakończone szponami nogi potrafią chwycić i mocno przytrzymać nawet niewielkie zwinne zwierzę. Jatewoony żywią się wężami, rybami i drobnymi ssakami. Reputację niebezpiecznych i wrogo nastawionych zawdzięczają zapalczywości, z jaką bronią gniazd, zwykle ukrytych wśród mokradeł. Zaskoczone przez robiących dużo hałasu ludzi potrafią pierwsze zaatakować. Są niewiarygodnie silne, co w połączeniu z ich rozmiarami stanowi ogromne zagrożenie dla przeciętnej ludzkiej istoty. Bezpośrednia konfrontacja z tym ptakiem może skońzcyć się rozłupaniem czaszki. Jatewoony łączą się w pary na całe życie i co roku samica znosi jedno-dwa jaja. Zwykle przeżywa tylko jedno pisklę, które rośnie w niezwykle szybkim tempie - po roku osiąga trz czwart wielkości dorosłego osobnika, zaś po dwóch jest już w pełni dojrzałe. Jatewoony potrafią latać, ale jeśli już muszą uciekać przed niebezpieczeństwem, to raczej po prostu szybko biegną, szukając schronienia w wodzie.
Zimorodek	Najminejszy z zamieszkujący Endor ptako-rybołowów, jest również tym, który się najlepiej prezentuje. Ma duży, srebrzysty dziób i upierzenie w kolorach srebra, błękitu, oranżu i bieli. Domostwa zimorodków zupełnie nie przystają do ich urody. Ptaki te mieszkają w brudnych norkach wyrytych w nadbrzeżnym urwisku, które są pełne gnijącego śmiecia i rybich ości. Często łupem zimorodka padają też owady, małe jaszczurki i drobne płazy.
Kirinkir	jest szkarłatny m ptaszkiem o szkarłatnym upierzeniu i wyjątkowo pięknym, wyskoim głosie. Był jednym z ulubionych śpiewających ptaków w Numenorze. Po upadku Numenoru w roku 3319 DE po kirinkirach pozostało jedynie mnóstwo poświęconych im wierszy, ilustracji w książkach i dzieł sztuki przedstawiających tych małych śpiewaków. Niektórzy z uciekających przed zagładą Wiernych przywieźli podobno swoich ulubieńców do Śródziemia, al enie jest pewne, czy którykolwiek z ptaków przeżył. Mówi się, że Radagast ma w swoim domu w Rhosgobel parkę tych ptaków.
Orao	Pustynny orao, odmiana orła którego ojczyzną jest Daleki Harad, przypomina swych żyjących na północy pobratymców. Jednak otoczenie, w jakim żyje, wyznaczyło mu rolę nie tylko myśliwego, ale i padlinożercy. Szybując wysoko w powietrzu wypatruje poruszających się w dole stworzeń i spada na nie znienacka. W przeciwieństwie do orłów Północy nie gardzi jednak padlną, co świadzczy o dostosowaniu się do środowiska. Jest też dostatecznie zuchwały, by atakować karawany przemierzające południowe szlaki Haradu. Na rozległych południowo-zachodnich równinach tej krainy rywalizuje z człowiekiem o miano najgroźniejszego myśliwego. Gniazda buduje w pieczarach północnej części Gór Żółtych lub wśród wzgórz położonych na wschód od górzystego rejonu Raj. Rozmiarami nie dorównuje wielkim orłom, ale i tak potrafi unieść zejest z pewnością najdostojniejszym ze wszystkich wodnych ptaków. Pochwalić się też może nieprzeciętną inteligrncją. Jest w stanie zapamiętać i rozpoznać tych, którzy mu pomogli lub go skrzywdzili. Istnieją liczne świadectwaludzi, którzy zabłądzili na bagnach i zostali stamtątd bezpiecznie wyprowadzeni właśnie przez łabędzie. Niektóre prymitywne ludy, jak na przykład Ludzie z Mokradeł, zamieszkujący Nindalf, oddają im cześć jako świętym istotom poświęconym Valierze Yavannie. Łabędź pstry ma kremowobiałe upierzenie z mnóstwem szarych i czarnych plamek. Jego smaczne mięso i wspaniałe pióra sprawiają, że często pada ofiarą tych, u których chciwość bierze górę nad szacunkiem. Najłatwiej spotkać go w Nindalf i wzdłuż brzegów Anduiny w spokojnych częściach Itchilien. sobą upolowaną kozę czy owcę.
Łabędź pstry	jest z pewnością najdostojniejszym ze wszystkich wodnych ptaków. Pochwalić się też może nieprzeciętną inteligrncją. Jest w stanie zapamiętać i rozpoznać tych, którzy mu pomogli lub go skrzywdzili. Istnieją liczne świadectwaludzi, którzy zabłądzili na bagnach i zostali stamtątd bezpiecznie wyprowadzeni właśnie przez łabędzie. Niektóre prymitywne ludy, jak na przykład Ludzie z Mokradeł, zamieszkujący Nindalf, oddają im cześć jako świętym istotom poświęconym Valierze Yavannie. Łabędź pstry ma kremowobiałe upierzenie z mnóstwem szarych i czarnych plamek. Jego smaczne mięso i wspaniałe pióra sprawiają, że często pada ofiarą tych, u których chciwość bierze górę nad szacunkiem. Najłatwiej spotkać go w Nindalf i wzdłuż brzegów Anduiny w spokojnych częściach Itchilien.
Nietoperz nadwodny	Ten newielki, czarny nietoperz nadwodny rzadko atakuje ludzi czy elfy, chyba że wpadnie w panikę lub znajdzie się w pułapce. Jest natomiast groźnym nosicielem pcheł i innych pasożytów, które rozsiewa w leżących na uboczu osadach i obozowiskach. Roznoszone przez niego zarazki często wywołują tak zwaną Okresową Gorączkę.
Kruk	Kruki należą do najinteligentniejszych ptaków spotykanych w Śródziemiu. Nie są równie mądre i szlachetne jak wielkie orły, ale podobnie jak one stoją po stronie dobra, w przeciwieństwie do swych licznych krukowatych kuzynów. Uważa się je za posłańców Valara Namo (Mandosa), związanych z Losem i przewidywaniem przyszłości. W trzeciej Erze kruki z Ereboru zaprzyjaźniły się i służyły radą krasnoludom z linii Durina. Kruki żyją długo - Roak z Ereboru dożył ponad 150 lat; są bystre i w pewien sposó magiczne. Mogą uczyć się języków ludzi lub elfów. Mowa krasnoludzka jest dla nich zbyt zawiła, a słowa Entów - zbyt długie.
Orzeł czerwony	Orły czerwone władają przestworzami Wschodu. Ci wspaniali drapieżcy, mniejsi krewniacy wielkich orłów, występują dość licznie i stanowią pewne zagrożenie dla osób podróżujących przez Góry Czzerwone i Góry Wiatru. Naszczęście jednak ptaki te wolą polować na kozy, owce i dzikie konie. Charakterystyczne dla ich wyglądu są czerwone końcówki piór i szkarłatne dzioby.
Orzeł morski	jest mniejszym, zwinniejszym kuzynem czerwonego orła, zamieszkje wybrzeża Romnearu i wschodniego Haragaeru. Poluje głównie na morskie ssaki i duże ryby przemykające tuż pod powierzchią wody. Zdarza się, że jego łupem padają też żółwie. Spotkanie się z orłami może się zakończyć fatalnie nawet dla morskiego smoka. Jest to jeden z powodów, dla których plemiona zamieszkujące odległe, wschodnie wyspy uznają te ptaki za swych obrońców i oddają im cześć. Upierzenie orła morskiego przechodzi od żółtozłotawego na brzuchu do błękitnozielonego na grzbiecie i skrzydłach. Ostry dziób tego ptaka ma złotą barwę.
Drozd	Drozdy to duże ptaki śpiewające, niemal równie inteligentne i utalentowane jak kruki. Są jednymi z najlepszych zwiadowców i posłańców Radgasta Burego. Od dawna przyjaźnią się z ludźmi, zwłaszcza w Ereborze i Dali. Krasnoludy podziwiają drozdy, ale nie potrafią się z nimi porozumieć, gdyż ptaki te mówią za szybko i nazbyt wysokim głosem. Ich mowa jest również zbyt trudna dla entów. Jedynie ludzie i elfy są w stanie opanować język drozdów. Wymaga to jednak wiele czasu i cierpliwości. Drozdy mają wyśmienity wzrok i wścibską naturę, co czyni z nich dobrych szpiegów.
Sowa błotna	Te rzadko spotykane ptaki prowadzą dienny tryb życia. Sowy błotne nie są zbyt duże, ale za to, jak wiele zamieszkujących Endoe ptaków, wyjątkowo inteligentne i spostrzegawcze. Elfy nauczyły je mowy i teraz sowy posługują się własnym językiem. Ktoś pozostający w bliskim kontakcie z Naturą może wiele się od nich dowiedzieć.
Grotowiec wrzaskliwy	to mały, jaskrawoczerwony nietoperz, o wydłużonym nosie. Ma długi język, który służy mu do wydłubywania owadów z wąskich otworów szczelin. Język ten wydziela również silnie toksyczną truciznę działającą na układ nerwowy. Dzięki niej grotowiec może sparaliżować, a nawet zabić większe od siebie stworzenie. Nietoperz ten ma małe, ostre zęby, którymi rozszarpuje swe ofiary na drobne kawałki. Grotowce często polują na żaby i jak na ironię, robią to w niezwykle "żabi" sposób: chwytają je w pół skoku swoim długim językiem. Stworzenia te zawdzięczają swą nazwę przenikliwemu, wysokiemu krzykowi, który dość często wydobywa się z ich gardzieli. Grotowce wrzaskliwe spotyka się jedynie w Morii i w jaskiniach Gór Mglistych
Orzeł z Vereut	Orły z vereut żyją wśród wzgórz wschodniego Eriadoru. Są prawie całkowicie czarne, tylko ich głowa i końce skrzydeł mają ciemnopurpurowe zabarwienie. Z upierzeniem wyraźnie kontrastują jasnożółte oczy i dziób. Polują wśród wzgórz latając cicho tuż nad ziemią. Dzięki temu ich ofiary są zwykle zaskakiwane atakiem drapieżnika wynurzającego się nagle zza szczytu wzniesienia. Ulubioną zdobyczą orłów są susły i góralki skalne. Specyficzna metoda łowów orłów z Vereut sprawia, że ptaki te są niebezpieczne nie tylko dla stworzeń, na które polują. Przekonał się o tym niejeden Eriadorczyk wpadając na szczycie wzniesienia wprost na lecącego z przeciwka drapieżnika. Twarze niektórych Dunlandczyków szpecą blizny świadczące o tym, że spotkanie takie zazwyczaj nie jest zbyt przyjemne.

Stworzenia wodne
Karnantor	Karnantory to ogromne, ocaniczne węgorze, należące do najniebezpieczniejszych wodnych stworów. Zamieszkują rafy we wschodnich rejonach Morza Południowego i na południu Morza Wschodniego. Szczególnie upodobały sobie ciepłe wody u południowo wschodnich brzegów Endoru, które są zasobne w pożywienie i zapewniają wiele dogodnych kryjówek. Ci wiecznie głodni mieszkańcy morskich płycizn zywią się rekinami i innymi dużymi rybami. Rywalizują z krakenami , wielorybami i ogromnymi żołwiami o sprawowanie kontoli nad poszczególnymi akwenami. Karnantory są szczególnie gorźne wiosną kiedy to powracają na tarliska u wybrzeży Waw, Cevry, Arth i Vulum Shryac - czerwonosrebrzyste węgorze kłębią się wśród tamtejszych raf, polując i parząc się w budzącym grozę szale.
Charothrond	olbrzymi kaszalot, jest mieszkańcem głębin Belegaeru, oceanu kerzącego na zachód od Śródziemia. W przeciwieństwie do większości wielorybów natura obdarzyła go dwudziestocentymetrowymi zębami, co sprawia, że poluje naa ryby i kałamarnice, zamiast żywić się krylem przy pomocy fiszbinowego cedzidła. Jego ulubioną zdobyczą, a zarazem najgroźniejszym rywalem , jest kałamarnica olbrzymia. Mimo, że potrafi wywrócić do góry dnem spory statek, często pada ofiarą bezlitostnych, umbarskich wielorybników, polujących w okolicy Zatoki Belfalas. Umbarczycy polują na samotne wieloryby dla ich tłuszczu, kości i ambry, która służ do wyrobu znakomitych perfum.
Kałamarnica Eris	Te niewielkie, posiadające po kilka macek stworzonka żyją w ciepłym Morzu Południowym, u wybrzeży Mumakanu. Ze względu na wydzielany przez siebie atrament, padają często łupem alchemików i innych ludzi zajmujących się wytwarzaniem magicznych mikstur. Dokładny przepis na jego zastosowanie w magicznych roztworach znany jest jednak tylko nielicznym. Powszechnie używa się wydzieliny tych kałamarnic jako składnika pasty maskującej i niewidzialnego atramentu pisarskiego.
Minóg morski	Minóg jest szarą, pozbawioną szczęk rybą o walcowatym ciele. Prowadzi pasożytniczy tryb życia, przysysając się do swych ofiar okrągłym otworem gębowym, podobnie jak czyni to pijawka. Powoli wgryza się w ciało ofiary i ssie krew, aż zaspokoi głód.
Pijawka	Wprawdzie w niektórych kulturach stworzenie to jest cenione ze wzglrdu na swe zastosowanie w medycynie, to jednak mieszkańcy rzecznych delt traktują pijawki jak zwykłe pasożyty. To paskudne stworzenie przypomina nieco pozbawionego skorupy ślimaka. Pijawka czepia się skóry ciepłokrwistych istot i za pomocą ząbkowanego języka przebija się do naczyń krwionośnych. Potem pije krew swej ofiary tak długo, aż będzie zbyt ciężka aby się dalj utrzymać.
Morchaithras	zwana równiż "ostrzem z cienia", to wilka, czarna płaszczka. ma długi, przypominający bicz ogon, z którgo sterczą krótkie i niezwylke ostre zadziory. Ostrza te tną niczym noże i wprowadzają do ran silną truciznę działającą na układ mięśniowy. Przerośnięte przypominające skrzydła płetwy piersiowe ciągną się wzdłuż głowy i całego tułowia płaszczki, nadając jej romboidalny kształt. Ich końcówki zaopatrzone są w organy przystosowane do rażenia prądem elektrycznym, co może oszołomić lub unieruchomić. Morchaithras najchętniej pływa blisko dna przybrzeżngo szlfu i zagrzebuje się w piasku na płyciznach. Właśnie w takiej pozycji oczekuje na swą zdobycz. Jej szczeliny skrzelowe i wąski otwór gębowy znajdują się na spodniej stroni ciała. Płynąc, płaszczka porusza płetwami piersowymi mknąc przez wodę z niezwykłą szybkością i wdziękiem. Wygląda to zupełnie tak, jakby leciała w powietrzu.
Mulkanar	to największy przedstawociel rodziny mięczaków. ma czrną, twardą, dwuczęściową skorupę, która chroni jego miękkie ciało. Jest spokrewniony z małżem olbżymim, ma jednak większe rozmiary i dysponuje większą szybkością. Chroni go podłużna prawie owalna skorupa. Stworzenie to wydziela ciecz działającą jak silny kwas zdolną oszołomić większą zdobycz i zabić mniejsze ofiary przeżerając im skórę. Mulkanary spotykan są wzdłuż wschodnich wybrzży Endoru. Poluje się na nie dla ich ogromnych pereł. Jeden z takich bezcennych klejnotów, zwany księżycm Womaw, ma ponad 15 centymetrów średnicy. Jak mówią legendy, największe z pereł mogły służyć jako Kamienie Widzące, choć nie są tak potężne jak numenorejskie palantiry.
Nimaeargurth	Najbardziej śmiercionośny spośród rekinów zamieszkujących wody Endoru zwie się w języku elfów nimaergurth - "Biała morska śmierć". Drapieżniki te mają zwykle ponad 5 metrów długości. Są zawsze głodne i nigdy nie śpią. Polują dosłownie na wszystko, co tylko nadaje się do rozszarpania i pożarcia. Ich ofiarą mogą paść nawet ranne wieloryby. Nimaeargurth mają białe brzuchy i szare grzbiety. W wydłużonej, ostro zakończonej paszczy mieści się dziewięć rzędów płaskich trójkątnych zębów, z których najbardziej zewnętrzne mają od 15 do 20 cm długości. Jak wszystkie rekiny, nimaeargurth jest rybą chrzęstno-szkieletową i żyworodną. W każdym miocie rodzi się zwykle od 7 do 9 młodych.
Pika	Znaną z zajadłości pikę zwie się niekiedy rekinem słodkowodnym. Potężne szczęki tj ryby są uzbrojone w paskudne zębiska, które nie popuszczą raz pochwyconej zdobyczy do chwili, gdy uda jej się wyrwać spory kawałek ciała ofiary lub do momentu, gdy pika zostanie poważnie zraniona. Młode osobniki żywią się skorupiakami i mięczakami. Jednak w miarę dorastania piki przestawiają się na większą zdobycz - dorosłe pożerają niewielkie ssaki. Rzadko się na szczście zdarza, by pika zaatakowała płynącgo człowieka, co szczególnie cieszy Rzecznych Ludzi z Kalenardhonu (Rohanu), gdyż w Onodlo (Rzece Entów) widziano okazy mające ponad 2 metry długości.
Sarnumen	Daleki krewniak karnantora, sarnumen to duży, gruboskórny, słodkowodny węgorz. Nazwa jego pochodzi od szarych rogowych łusek, zakomicie chroniących ciało i pozwalających mu zagrzebywać się w mule na dnie rzeki, gdzie udaje kamień. Od połowy Drugiej Ery, kiedy to sarnumenprzybył ze swego pierwotnego domu - Numenoru i został beztrosko wprowadzony do wód południowego Endoru, stał się głównym myśliwym rzek i jezior biorących początek w Górach Żółtych. Poza znaczną siła i olbzymimi zębami sarnumen znany jest jeszcze dzięki śmiercionośnym zadziorom, umiejscowionym na grzbiecie wzdłuż kręgosłupa. Są one połączone z gruczołami jadowymi i każdy, komu zdarzy się nadepnąć bądź chwycić rybę, ryzykuje zastrzyk działającej na układ nerwowy błękitnawej trucizny, która bierze swą nazwę od sarnumena.
Jesiort	Jesiort, pradziad wszystkich słodkowodnych ryb, w spokojnych wodach dorasta do 5,5 metra długości. Ciało jego okrywa łuska, a dodatkową ochronę zapewniają sterczące po bokach, w pięciu rzędach, kostne tarcze. Jako zwierzę z natury łagodne jesiort nie zaatakuje pierwszy, jeśli tylko nie zagrozi się jego kryjówce - wówczas wściekle rzuca się na wszystkie strony, gotów staranować lub wywrócić znajdującą się w pobliżu rzeczną łódź. Szarosrebny jesiort zamieszkuje morskie płycizny i rzeki, żywiąc się robakami, mięczakami, skorupiakami i drobnymi rybkami, żyjącymi przy dnach tych zbiorników. Z uwagi na niezłe mięso i niezwykle smakowitą ikrę, urządza się niekiedy na nie polowania.
Ulmodil	Żadna z wodnych istot nie dorównuje ulmodilowi inteligencją; żadna też nie cieszy się większą łaską bogów. Te przepiękne błękitnobiałe morskie delfiny są sługami Ulma i wiernymi sprzymierzeńcami Telerich. Złożona społeczność i duże , szeroko rozprzestrzenione ławice pozwalają im działać z zaskakującą jednomyślnością, zwłaszcza gdy zjawiają się wezwane przez władcę lub gdy są rozdrażnione przez wroga. Ulmodil tworzą zhierarchizowane grupy, liczące od 10 do 200 osobników, które z kolei łączą si w większe stada. Zręczne i skore do zabawy, poruszają się blisko powierzchni otwartego morza, wciąż wyskakując nad wodę. Potrafią rozwinąć szybkość do 65 kilometrów na godzinę. Nurkując mogą zejść na głębokość do 300 metrów i potrafią wytrzymać w zanurzeniu do pięciu minut. Umlodil ma gładką, na grzbiecie błękitną, od spodu zaś białą skórę. Długiego, pełnego krótkich, ostrych zębów pyska podobnego do dzioba może urzyć jako maczugi. Wypukłe czoło skrywa w tłuszczowej otoczce swoisty sonar, umożliwiający zwierzęciu niezwykle precyzyjne wykrywanie rozmaitych obiektów.
Małż Vessyński	jest rzdko spotykanym mięczkiem , żyjącym jedynie w głębszych wodach Haragaeru i południowej części Belegaeru. Lekarz i uzdrawiacze cenią go sobie ze względu na jego właściwości lecznicze. Małż veyńsski posiada piękną, srebrzystą muszle, która może stać się wyjątkowej urody ozdobą.
Wel	jest gatunkiem olbrzymiego zębacza. Walcowate ciało tej tępej, paskudnej bestii zazwyczaj mierzy ok. półtora metra długości, ale czasem może ono osiągnąć nawet trzysta centymetrów. Jego waga dochodzi do ponad 300 kilogramów. Ciało stworzenia wieńczy spłaszczony łeb i szeroki pysk, przy którym wyrastają wąsy - dwa długie i cztery krótsze. Są one narządem dotyku. Wel potrafi połknąć zdobycz w całości, a słyszano o wypadkach, kiedy ryby te taranowały łodzie i czekały, co z nich wypadnie.

Serwis zaprojektował i prowadzi:
Michał Rossa - barahir@tolkien.art.pl

Patronem serwisu jest .: gate internet services

ZWIERZĘTA ŚRÓDZIEMIA ["Śródziemie"]

ZWIERZĘTA ŚRÓDZIEMIA
["Śródziemie"]