Definicja kodeksowa jest krótka: pokrzywdzony to ktoś (osoba fizyczna lub prawna) którego dobro zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Wspomnianym dobrem może być życie, wolność, zdrowie, mienie lub cześć.
          Oczywiście osoba pokrzywdzona przestępstwem jest nie tylko stroną bierną. Pomimo tendencji nadających coraz więcej uprawnień oskarżonemu, pokrzywdzony w procesie karnym jest stroną aktywną, czynną. Po dopełnieniu prawnych warunków może korzystać z praw oskarżyciela prywatnego, posiłkowego lub powoda cywilnego.
          W procesie pokrzywdzony ma prawo do pouczenia przez organ prowadzący postępowanie, do przeglądania akt i sporządzania odpisów, do udziału w czynnościach dochodzeniowo - śledczych i w czynnościach niepowtarzalnych (np. eksperyment lub wizja lokalna) oraz ma prawo do zaskarżania postanowienia o umorzeniu.
          Najważniejsza z punktu widzenia pokrzywdzonego jest możliwość dochodzenia w procesie karnym roszczeń majątkowych wynikających z popełnionego na jego szkodę przestępstwa. Jest to tzw. proces adhezyjny, czyli "przylepiony" do procesu karnego proces cywilny. Roszczenia te mogą mieć charakter wyłącznie pieniężny.
          Niestety: coraz więcej popełnianych jest przestępstw, coraz więcej osób dołącza do kręgu osób pokrzywdzonych.
          Warto wiedzieć, że istnieje Fundusz Pomocy Ofiarom Przestępstw, stawiający sobie za cel kompensowanie ofiarom strat moralnych i materialnych, rekonwalescencję, powrót do normalnego życia w zmienionych warunkach. Jednym z aktywnych działaczy tego Funduszu jest kryminolog prof. Chołyst.

(tk)