|

1.Pierwsze dinozaury
2.Era dinozaurów
3.Zagłada dinozaurów
Pierwsze dinozaury
Przed około 220 milionami lat istniały na Ziemi liczne grupy dużych gadów.Jedną z
tych grup były
tekodonty.Miały one bardziej proste nogi niż inne gady oraz ostre zęby,którymi
rozdzierały
zdobycz; chętnie przebywały w wodzie.Wiele z nich było podobnych do dzisiejszych
krokodyli,a ich
przodkowie również byli przodkami krokodyli.Z tekodontów wywodzi się jeszcze jedna
grupa
gadów- dinozaury.
Przed 205 milionami lat z tekodontów rozwinęły się dinozaury.Ich nogi były ustawione
pionowo pod
tułowiem,a niektóre z nich biegały na tylnych kończynach.Osiągały znaczną
szybkość i utrzymywały
równowagę przy pomocy ogona.Stosunkowo szybko wytworzyły się obydwie duże grupy
dinozaurów: gadzio- i ptasiomiednicze.
Gadziomiednicze (Saurischia),które pojawiły się wcześniej,dzieliły się na
dwie grupy.Jedna z nich,do
której należały prozauropody,takie jak np. plateozaur
(Plateosaurus), była prawdopodobnie
spokrewniona z olbrzymimi zauropodami, które były roślinożerne i poruszały się na
czterech nogach.
Drugą grupę stanowiły drapieżne teropody takie jak celofyz
(Coelophysis),które biegały na dwu nogach.
Do najwcześniejszych
dinozaurów zalicza się dużego,europejskiego plateozaura i mniejszego celofyza
z południowego zachodu Stanów Zjednoczonych.Żyły one przed 200 milionami lat. |


Era dinozaurów
Na początku ery dinozaurów na Ziemi klimat był ciepły i suchy.Jednak pod wpływem
wędrówki
kontynentów,klimat zmieniał się stopniowo.Kształtowały się wtedy nowe rośliny i
zwierzęta.Niektóre
z nich dostosowały się do nowych warunków,inne wyginęły.Dzięki skamieniałościom
roślin
wiemy,że w ciepłym,lecz wilgotnym klimacie,jaki zapanował w jurze,rozprzestrzeniły
się lasy olbrzymich
paproci drzewiastych,sagowców i roślin nagonasiennych jak cisy,cyprysy,walchie.W tym
wciąż
zmieniającym się świecie zmieniały się również dinozaury.Przed około 100 milionami
lat pojawiły się
rośliny kwiatowe,również drzewiaste.Wkrótce istniały już lasy magnolii,wawrzynu i
dębów.Rozwinęły
się też nowe gatunki ptaków,owadów i innych zwierząt,które żywiły się nektarem
kwitnących roślin.
Wygląd Ziemi zmienił się przy końcu ery dinozaurów.

Zagłada dinozaurów
Największą zagadką dotyczącą dinozaurów jest chyba znalezienie odpowiedzi na
pytanie dlaczego
wymarły?Przed 65 milionami lat zniknęły ze świata stosunkowo nagle wszystkie
dinozaury.Ale dlaczego?
Istnieje na ten temat wiele teorii,lecz żadna z nich nie daje zadowalającego
wyjaśnienia faktów,które
przedstawiają wykopaliska.Interesujące jest również to,że w tym samym czasie,kiedy
wyginęły
dinozaury,wymarło także wiele innych stworzeń,np. takich,jak gady morskie,gady
latające i amonity.
To masowe wymieranie nie było przy tym w dziejach naszej Ziemi wydarzeniem jednorazowym.
I tak np.na krótko przed pojawieniem sie dinozaurów wymarło dwie trzecie gatunków
płazów.Nigdy
chyba nie dowiemy się dokładnie,co doprowadziło do wymarcia tych zwierząt.
Jedna z teorii zakłada,że przyczyną wymarcia dinozaurów i innych zwierząt,była
wielka katastrofa,która
objęła całą naszą planetę.Może kula ziemska została otoczona pyłem kosmicznym,gdy
jej tor prowadził
przez rój komet lub przez pozostałości po eksplozji jakiejś gwiazdy.Inni znów
uważają,że na Ziemię
spadł olbrzymi meteoryt.
Najczęściej przytaczaną teorią jest upadek meteorytu.Postaram się w trzech punktach
wyjaśnić,jakie były
skutki tej katastrofy.
1 UPADEK METEORYTU
Naukowcy odkryli warstwę skał sprzed
65 milionów lat,która zawierała duże
ilości irydu.Pierwiastek ten spotyka się stosunkowo
rzadko na Ziemi,ale za to bardzo często występuje
on w meteorytach.Może więc na Ziemię spadł
meteoryt o średnicy np. 10 kilometrów?
2 ZACIEMNIENIE SŁOŃCA
Pył, który wzbił się w atmosferę po uderzeniu
meteorytu,mógł zaciemnić Słońce na długie
lata.Ponieważ bez światła słonecznego
nie mogły rosnąć rośliny,zwierzęta roślinożerne
musiałyby wyginąć z głodu.Równocześnie wiele
zwierząt zamarzłoby.
3 FALA UPAŁÓW
Po opadnięciu pyłu,para wodna powstała wskutek
upadku meteorytu,zatrzymywałaby promienie
słoneczne,co spowodowałoby bardzo silne ogrzanie
powierzchni Ziemi (efekt cieplarniany).Znaczna
ilość zwierzat wymarłaby,nie mogąc znieść upału.

|