Miedź
Cu - cuprum,
pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 29,
masie atomowej 63,54,
należy do grupy miedziowców,
metal półszlachetny, dość miękki, kowalny, ciągliwy, o barwie czerwonawej; temperatura topnienia 1083°C,
temperatura wrzenia 2567°C,
gęstość 8,96 g/cm3,
spośród pierwiastków czysta miedź jest najlepszym - po srebrze - przewodnikiem ciepła i elektryczności,
w temperaturze pokojowej odporna na działanie suchego tlenu, także wodoru, azotu i węgla; w wilgotnym powietrzu pokrywa się tzw. patyną; ogrzewana reaguje z tlenem,
rozpuszcza się w kwasach utleniających, a w obecności tlenu także w kwasach nieutleniających,
przyjmuje stopnie utlenienia: gł. II (związki trwałe) oraz I i niekiedy III (związki nietrwałe,
tworzy liczne związki koordynacyjne;
wodne roztwory związków miedzi mają barwę niebieską,
rozpuszczalne związki miedzi są na ogół trujące,
do najważniejszych związków należą: tlenki (krystaliczne ciała stałe, m.in. Cu2O, czerwony, CuO, czarny), siarczan (CuSO4, higroskopijny biały proszek), azotan (Cu(NO3)2).
W przyrodzie miedź jest mało rozpowszechniona; występuje w stanie rodzimym (rzadko) oraz tworzy ponad 150 minerałów, z których największe znaczenie mają: chalkopiryt, bornit, kowelin, chalkozyn, kupryt, malachit, azuryt.
Bogate złoża rud miedzi występują w Legnicko-Głogowskim Okręgu Miedziowym. Rudy miedzi przerabia się metodami pirometalurgicznymi oraz hydrometalurgicznymi. Bardziej uniwersalna (stosowana zarówno w przypadku bogatych, jak i uboższych rud miedzi) metoda pirometalurgiczna polega na wytopie z rud z dodatkiem koksu i topników kamienia miedziowego - stopu siarczków miedzi(I) i żelaza(II); z roztopionego kamienia uzyskuje się w konwertorze miedź surową, którą poddaje się oczyszczaniu, gł. rafinacji elektrolitycznej. Rudy polimetaliczne poddaje się przeróbce w zautomatyzowanych piecach o specjalnej konstrukcji, w których w sposób ciągły przebiegają procesy prażenia, topienia, konwertorowania.
Miedź jest stosowana m.in. do wyrobu przewodów elektrycznych (obecnie często zastępowana przez aluminium), obwodów drukowanych i części maszyn elektrycznych, do budowy aparatury dla przemysłu chemicznego i spożywczego (np. chłodnice, aparaty destylacyjne, kolumny rektyfikacyjne, kotły parowe) oraz w technologii materiałów mikro- i optoelektronicznych (wykorzystywanych m.in. w bateriach słonecznych, przekaźnikach elektroakustycznych), a także do krycia dachów. Szerokie zastosowanie mają również stopy miedzi.
Związki miedzi są używane m.in. do produkcji farb, do barwienia szkła i porcelany, do wytwarzania powłok ochronnych (miedziowanie), mikronawozów (miedź jest mikroelementem), są też stosowane jako katalizatory, środki grzybobójcze, a także w lecznictwie.
Miedź jest jednym z najstarszych metali poznanych przez człowieka.
