Interpunkcja i kosmetyka

Tutaj postaram się zgromadzić wszystko, co wiem o interpunkcji w języku angielskim, oraz wszelkich innych elementach "pozatreściowych" typu tekst pochyły. Zasady interpunkcji angielskiej są różne od polskich. Wypada swój napisany tekst pod tym względem uważnie przejrzeć, jako że zdarza się, iż dwa zdania na oko różniące się tylko przecinkiem, mają inne znaczenia!

• apostrof (') apostrophe przed "s" - jako zaznaczenie posiadania: That is Peter's wife, not mine.; w formach skróconych jako substytut opuszczonych liter: I'm=I am, the summer of '69=1969; bądź czasem do zaznaczania liczby mnogiej w wyjątkowych przypadkach: He is still in his early 40's - tu jednak możliwe jest jego opuszczenie.
  
  
• cudzysłowy ('' lub "") quotation marks lub inverted commas W Wielkiej Brytanii używa się pojedyńczych cudzysłowów (należy pamiętać, że - choć niemożliwe jest pokazanie tego w tym miejscu - pierwszy z cudzysłowów ma dziób skierowany do góry, a ostatni w dół), natomiast w Stanach podwójnych. BrE: 'Help! Someone's trying to rape me!'; AmE: "Help! Someone's trying to rape me!. Należy pamiętać, iż w języku angielskim w ogóle nie występuje cudzysłów dolny znany z języka polskiego. Używa się cudzysłowów wokół: wypowiadanych słów, cytowanych dokładnie 'What happened to Windows'98 during the presentation?' Bill Gates asked his programmers.; słów, do których chcemy przyciągnąć wyjątkową uwagę w jakimś celu, np. słów slangowych, stwierdzeń ironicznych, itp. TPSA is trying to gain publicity by providing 'free' access to the Internet.; tytułów artykułów, książek, wierszy, sztuk, itd: Brian Friel's 'The Enemy Within' is an outstanding book.; krótkich cytatów lub powiedzeń: Do you know the origin of the saying 'Marxism is dead'?.
  
  
• dwukropek (:) colon używany:
  --- przy rozpoczynaniu wymieniania: This is what I think: TPSA will yield to our protests, or we'll be forced to take more serious action.
  --- w bardziej formalnych tekstach, przed zdaniem bądź wyrażeniem rozszerzającym poprzednie, bądź dającym wyjaśnienia: The garden had been neglected for a long time: it was overgrown and full of weeds. Ewentualnie można użyć tutaj średnika, bądź zrobić z tego dwa zdania. Nie wolno jednak w tym miejscu postawić przecinka.
  --- przy wprowadzaniu cytatu, zazwyczaj z wcięciem:
  

  As Shakespeare writes:
          'Time hath, my lord, a wallet at his back,
  	 Wherein he puts alms for oblivion;
  	 A great-siz'd monster of ingratitudes;
  	 Those scraps are good deeds past;'
  And this thought of his must stay in a reader's mind long
  after putting the book away.

  
  
• "łamane przez" - jeśli ktoś zna lepszą polską nazwę na to: (/), niech da znać! slash lub oblique Używane w celu zasygnalizowania alternatywnych możliwości: A short-story writer must employ his/her imagination to develop his/her ideas in such a short form. Istnieje też ten sam znaczek, ale w tył (\), czyli backslash, ale nie znam jego zastosowań poza, oczywiście, informatycznymi.
  
  
• łącznik, mylnie nazywany myślnikiem (ten ostatni jest dłuższy) (-) hyphen Do łączenia słów wieloczęściowych (złożonych): hard-hearted, short-shighted; przy formowaniu słów z użyciem przedrostka i nazwy własnej: pre-Raphaelite, anti-European; przy liczbach z zakresu 21-99: thirty-six; nieobowiązkowo przy łączeniu przedrostka zakończonego samogłoską ze słowem zaczynającym się tą samą samogłoską: co-operate(np. moduł sprawdzania pisowni w Wordzie nie toleruje innej formy); przy przenoszeniu wyrazu do następnego wiersza. Należy też zwrócić uwagę, że łącznik może pojawiać się lub nie pojawiać pomiędzy takimi samymi słowami, ale pełniącymi różne funkcje w zdaniu:I am 20 years old., aleI am a 20-year-old football fan.
  
  
• małpka, małpa, cycek (@) at, at-sign Niezbędna część adresów poczty elektronicznej: tlumacz@english.w3.pl, ale nie tylko. Ostatnio zauważam - oczywiście w tekstach nieformalnych oraz slangowych - coraz częstsze używanie małpki, szczególnie w Stanach, jako zamiennika słowa "at": The conference will take place on July the 2^nd @4pm.
  
  
• kropka (.) full stop, bądź period (po amerykańsku) Oczywiście, na końcu zdania, które nie jest pytaniem, ani zdaniem wykrzyknikowym. I fell off my bed. Także, choć nie zawsze (i nie pod takimi warunkami jak w polskim), na końcu skrótów i akronimów. Jan. = January, ale zapis Jan też jest często spotykany. Nie spotkałem się natomiast z nieopatrzonym kropkami skrótem typu e.g. = egzampli gratia, czyli z łaciny - na przykład.
  
  
• kursywa, czyli tekst pochyły italics W przypadku pisma odręcznego, pisanego "zwykłą" maszyną do pisania oraz w przykładach, które zaraz podam kursywa zastąpiona jest podkreśleniem (underlined). Używamy kursywy do: zaznaczenia większego nacisku na jakiś wyraz: I'm not going to do that - you are.; do wskazywania tytułów książek, sztuk, itp.: The letter in The Times caused multiple responses from the readers.; do zaznaczania słów obcych: When I was in Poland I ate those famous zapiekankas of theirs..
  
  
• myślnik, nie mylić z łącznikiem ( - ) dash Nieformalnie, myślnik używany jest w miejscu dwukropka bądź średnika, zapoczątkowując podsumowanie, bądź konkluzję tego, co zostało powiedziane wcześniej: DOS had Mazowia, Windows had CP, and every printer had its own standard - it was chaos. Używamy go także do odzielenia komentarza, bądź dodatkowej myśli (sprzecznej lub uzupełniającej poprzednią): He knew nothing about her former husband - or so he said. W tym ostatnim przypadku można spotkać się z graficzną reprezentacją myślnika jako dwóch kresek ( -- ).
  
  
• nawiasy okrągłe (()) brackets albo parentheses oddzielają dodatkową informację lub komentarz od reszty zdania: There may be one concept of freedom (in this formal sense), but many conceptions of it (that is, many substantive ways of filling out the formula).; zawierają odniesienie do innej części pracy, innej książki, itd. This moral ambiguity is a feature of Shakespeare's later works (see Chapter Eight).; zamykają liczby w tekście ciągłym: His objectives are (1) to monopolise the market of operating systems, and (2) to rule the world by means of peeking software hidden in his operating systems.
  
  
• nawiasy kwadratowe ([]) square brackets są używane do oznaczania komentarzy czynionych w czasie edycji, tłumaczenia, cytowania, itd.: This was his first [sic!] sexual intercourse., a także do dodawania form gramatycznych, gdy w oryginalnym tekście (przed tłumaczeniem lub cytowaniem) ich brakuje: Britain in [these] years was almost without any army.
  
  
• przecinek (,) comma Przecinki oznaczają krótką przerwę w mówieniu, służą też do dzielenia zdania na części tak, by łatwiej było śledzić jego znaczenie. Używa się ich:
  
  --- do rozdzielania słów, pojęć, itp. w czasie ich wymieniania: I bought an axe, a pair of shoes, a blue marker, and a bottle of ginger beer. Jak widać, przed "and" może po angielsku wystąpić przecinek (u nas przed "i" zdarza się to tylko w wyjątkowych przypadkach), choć nie jest to obowiązkowe, kiedy jasność przekazu jest wystarczająca: My father and I were busy washing the car. Najważniejszy jest więc w używaniu przecinka przed "and", a także przed "or" wzgląd na bycie zrozumianym przez odbiorcę.
  --- do rozdzielania fraz lub zdań pojedyńczych w zdaniu złożonym: If you keep calm, take your time, concentrate and think ahead, then you're likely to pass your driving test.
  --- przed i po tzw. zdaniu wtrąconym, czyli dającym dodatkową, ale nie niezbędną informację o rzeczowniku, po którym występuje: Bill Gates, the IT tycoon, has recently admitted his company to having been penetrated by KGB. Uwaga: nie używa się przecinków, jeśli zdanie po rzeczowniku definiuje, czyli dostarcza niezbędną informację do istnienia zdania: Women who have fair hair are called "blonds". Porównajmy to ze zdaniem, gdzie podobne zdanie nie jest definiujące, a więc jest zdaniem wtrąconym - a więc musi być otoczone przecinkami: My girlfriend, who has fair hair, is called Blondie. Rozróżnienie pomiędzy tymi dwoma rodzajami zdań: definiującym i niedefiniującym jest niezmordowanie wałkowane na egzaminach typu Proficiency.
  --- do rozdzielania zdań równorzędnych, szczególnie długich, połączonych spójnikami takimi jak: "and, as, but, for, or" What you're suggesting is quite interesting, but I must tell you that I already have a wife.
  --- do oddzielenia słowa wprowadzającego, bądź przysłówka albo wyrażenia przysłówkowego od reszty zdania: Oh, so that's what a well-designed web page looks like!, By the way, did you hear the news about introducing censorship on the Internet?
  --- do oddzielenia tzw. tag question, czyli retorycznego zapytania o potwierdzenie, tak typowego dla języka angielskiego, a przyważnie tłumaczonego na polski jako "...prawda?, ...nieprawdaż?": It's quite easy, isn't it?, Let's go and kill that idiot, shall we? --- przy zapisie czyjejś wypowiedzi, przed lub po "he said" itp.: 'Come back soon,' he said. --- przed niedługim cytatem: It was Gates who said, 'I don't care which operating system you chose as long as it is Windows95'.
  
  
• pytajnik, znak zapytania (?) question mark Używa się go naturalnie na końcu zdania pytającego: What have you done to this cat?, a także jako wyrażenie niepewności, czy podawana informacja jest prawdziwa, zazwyczaj przy datach: John Marston (?1575-1634)
  
  
• średnik (;) semicolon używa się go zamiast przecinka, tam, gdzie rozdzielane wyrażenia bądź zdania już przecinki zawierają: Whe was determined to succeed whatever the cost; she would achieve her aim, whoever might suffer on the way.. W tekstach formalnych pojawia się często pomiędzy dwoma równorzędnymi wyrażeniami, jakby zastępując spójnik: The music of the sea became louder; at last the storm was coming.
  
  
• wielokropek (...) dots zwany także ellipsis, pl.: ellipses Wskazują na ominięcie słów lub większej ilości tekstu (np. w cytatach). Dużo rzadziej używa się wielokropka w "polskim" zastosowaniu, czyli jako imitacji zawieszenia głosu, bądź podniesienia napięcia.
  
  
• wykrzyknik (!) exclamation mark, exclamation point(US) na końcu zdania wykrzyknikowego. Wyraża zaskoczenie, radość, złość, ból, bądź inne skrajne uczucia: That's great!, 'Ouch!' she cried when I pinched her lovely buttock. Nieformalnie, można używać więcej niż jednego wykrzyknika, bądź kombinacji wykrzyknika i znaku zapytania: Are you crazy!?