ROZPORZĄDZENIE  MINISTRA
OCHRONY ŚRODOWISKA, ZASOBÓW NATURALNYCH I LEŚNICTWA

z dnia 11 sierpnia 1998 r.

w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed promieniowaniem szkodliwym dla ludzi i środowiska, dopuszczalnych poziomów promieniowania, jakie mogą występować w środowisku, oraz wymagań obowiązujących przy wykonywaniu pomiarów kontrolnych promieniowania.

(Dz.U.98.107.676 z dnia 20 sierpnia 1998 r.)

Na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196, z 1995 r. Nr 90, poz. 446, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i Nr 132, poz. 622, z 1997 r. Nr 46, poz. 296, Nr 96, poz. 592, Nr 121, poz. 770 i Nr 133, poz. 885 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668) zarządza się, co następuje:
 
 

§ 1. Rozporządzenie określa:

1) dopuszczalne poziomy elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego, jakie mogą występować w środowisku,

2) szczegółowe zasady ochrony ludzi i środowiska przed elektromagnetycznym promieniowaniem niejonizującym w postaci:

a) pól elektrycznych i magnetycznych stałych,

b) pól elektrycznych i magnetycznych o częstotliwości 50 herców (Hz), wytwarzanych przez stacje i linie elektroenergetyczne,

c) pól elektromagnetycznych o częstotliwościach od 1 kiloherca (kHz) do 300.000 megaherców (MHz), wytwarzanych w szczególności przez urządzenia radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne,

zwanych dalej obiektami, źródłami albo urządzeniami wytwarzającymi elektromagnetyczne promieniowanie niejonizujące,

3) wymagania obowiązujące przy wykonywaniu pomiarów kontrolnych elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego.
 
 

§ 2. 1. Dopuszczalne poziomy elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego, o którym mowa w § 1, charakteryzowane poprzez wartości graniczne wielkości fizycznych, zawiera, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, załącznik do rozporządzenia.

2. Na obszarach zabudowy mieszkaniowej oraz na obszarach, na których zlokalizowane są zwłaszcza szpitale, żłobki, przedszkola, internaty - składowa elektryczna elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego o częstotliwości 50 Hz nie może przekraczać wartości 1 kV/m.

3. Dopuszczalnych poziomów elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego, określonych w załączniku, nie stosuje się w miejscach niedostępnych dla ludzi.

§ 3. Jeżeli w otoczeniu obiektu wytwarzającego elektromagnetyczne promieniowanie niejonizujące występują takie promieniowania o częstotliwościach zawartych w więcej niż jednym zakresie częstotliwości, spośród wymienionych w kolumnie pierwszej tabeli załącznika do rozporządzenia, to zasięgi występowania promieniowania o wartościach granicznych wyznacza się:

1) na podstawie wartości średniej gęstości mocy, wyznaczonych zgodnie z zasadą określoną w § 16, gdy urządzenia radiokomunikacyjne, radionawigacyjne, radiolokacyjne pracują w zakresie częstotliwości od 300 MHz do 300.000 MHz,

2) według zasad określonych w § 4, gdy urządzenia pracują w różnych zakresach częstotliwości z przedziału 0,001 MHz do 300.000 MHz.
 
 

§ 4. 1. Zasięg występowania elektromagnetycznego promieniowania o wartościach dopuszczalnych, dla zakresu częstotliwości 0,1 MHz - 300.000 MHz, wyznacza się korzystając z wzoru:

gdzie:

W - wartość wskaźnikowa zasięgu,

E₁, ..., E_n, S₁, ..., S_m - zmierzone lub wyznaczone wartości wypadkowe natężeń pól elektrycznych oraz gęstości mocy w poszczególnych zakresach częstotliwości, zgodnie z kolumną pierwszą tabeli załącznika,

E_g1, ..., E_gn, S_g1, ..., S_gm - wartości dopuszczalne elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego w poszczególnych zakresach częstotliwości, zgodnie z kolumną pierwszą tabeli załącznika.

2. Zasięg występowania elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego o wartościach dopuszczalnych, dla zakresu częstotliwości 0,001 MHz - 0,1 MHz, wyznacza się korzystając z wzoru:

 

gdzie:

W - wartość wskaźnikowa zasięgu,

E, H - zmierzone lub wyznaczone wartości natężeń pól elektrycznych i magnetycznych,

E_g, H_g - wartości dopuszczalne elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego, zgodnie z kolumnami 2 i 3 tabeli załącznika.

3. Odległość od urządzenia wytwarzającego elektromagnetyczne promieniowanie niejonizujące, dla której W = 1, określa granicę występowania promieniowania niejonizującego o wartości dopuszczalnej. Odległość, dla której W < 1, określa obszar, na którym nie występują promieniowania o poziomach wyższych od dopuszczalnych.

4. Jeżeli wartość jednego ze składników jest mniejsza niż 5% sumy pozostałych składników, to w wyznaczaniu zasięgów występowania elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego o wartościach dopuszczalnych, zgodnie z ust. 1, składnika tego nie uwzględnia się.

§ 5. Pomiary kontrolne elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego wytwarzanego przez obiekty, urządzenia będące źródłami promieniowania wykonywane są:

1) bezpośrednio po pierwszym uruchomieniu obiektu, urządzenia,

2) każdorazowo w razie zmiany warunków pracy obiektu, urządzenia, o ile zmiany te mogą mieć wpływ na zmianę poziomów elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego, którego źródłem jest ten obiekt, urządzenie.
 
 

§ 6. 1. Pomiary kontrolne elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego w otoczeniu obiektów, urządzeń radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych oraz radiolokacyjnych wykonuje się w sposób umożliwiający: 1) wyznaczenie miejsc występowania elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego o poziomach dopuszczalnych,

2) wyznaczenie granic obszarów ograniczonego użytkowania.

2. Jeżeli w otoczeniu obiektów, o których mowa w ust. 1, występuje elektromagnetyczne promieniowanie niejonizujące wytworzone przez kilka urządzeń nie pracujących równocześnie, to zasięg występowania promieniowania o poziomach dopuszczalnych wyznacza się dla urządzenia lub grupy urządzeń wytwarzających takie promieniowanie o poziomach najwyższych.

3. Pomiary kontrolne w otoczeniu obiektów, urządzeń, o których mowa w ust. 1, należy wykonywać podczas pracy wszystkich urządzeń wytwarzających elektromagnetyczne promieniowanie niejonizujące w danym zakresie częstotliwości, podanym w kolumnie pierwszej tabeli załącznika, w warunkach odpowiadających ich charakterystykom eksploatacyjnym; w przypadku możliwości eksploatacji w kilku rodzajach pracy - pomiary należy wykonać przy tym rodzaju pracy, przy którym występuje elektromagnetyczne promieniowanie niejonizujące o najwyższym poziomie.

4. Jeżeli emisje o częstotliwościach zawartych w sąsiednich zakresach częstotliwości promieniowania, podanych w kolumnie pierwszej tabeli załącznika, są tłumione w sondzie pomiarowej o mniej niż 10 decybeli (dB), to pomiary kontrolne należy przeprowadzać przy wyłączonych urządzeniach nadawczych pracujących w tych zakresach częstotliwości.

§ 7. Pomiary kontrolne w otoczeniu obiektów, urządzeń, o których mowa w § 6, przeprowadza się w punktach i pionach pomiarowych; pionem pomiarowym jest linia pionowa, wzdłuż której przemieszczana jest sonda aparatury pomiarowej w celu znalezienia maksymalnych lub dopuszczalnych poziomów elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego.

§ 8. Pomiary kontrolne w otoczeniu obiektów, urządzeń, o których mowa w § 6, w przyjętych pionach pomiarowych wykonuje się w punktach położonych na wysokościach od 0,3 m do 1,8 m nad powierzchnią ziemi lub nad innymi powierzchniami, na których mogą przebywać ludzie, przyjmując za wynik pomiaru maksymalny poziom elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego. W pobliżu instalacji i elementów metalowych pomiary kontrolne należy wykonywać w odległości nie mniejszej niż 0,3 m od tych instalacji i elementów metalowych.

§ 9. 1. Pomiary kontrolne w otoczeniu obiektów, urządzeń, o których mowa w § 6, w punktach i pionach pomiarowych, o których mowa w § 7, wykonuje się wzdłuż głównych oraz pomocniczych kierunków pomiarowych.

2. Główne kierunki pomiarowe ustala się wzdłuż kierunku maksymalnego zasięgu oddziaływania elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego oraz wzdłuż linii prostych łączących urządzenie nadawcze z najbliższymi osiedlami i wolno stojącymi budynkami mieszkalnymi.

3. Pomocnicze kierunki pomiarowe ustala się przy uwzględnieniu: lokalizacji obiektów, urządzeń, o których mowa w § 6, warunków terenowych występujących na obszarach je otaczających oraz parametrów technicznych zainstalowanych urządzeń.

§ 10. 1. Pomiary kontrolne elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego należy przeprowadzać w dodatkowych pionach pomiarowych w budynkach mieszkalnych oraz na balkonach i tarasach, na których mogą przebywać ludzie.

2. Pomiary kontrolne, o których mowa w ust. 1, w dodatkowych pionach pomiarowych, w pomieszczeniach budynków znajdujących się w otoczeniu obiektów i urządzeń, o których mowa w § 6, wykonuje się:

1) w środku pomieszczenia, na wysokości od 0,3 m do 1,8 m nad poziomem podłogi,

2) w płaszczyźnie otworu okiennego znajdującego się od strony źródła elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego,

3) w odległości nie mniejszej niż 0,3 m od instalacji telefonicznych, wyłączonych odbiorników radiowych i telewizyjnych, instalacji telewizji kablowej oraz systemów multimedialnych, a także instalacji elektrycznych, grzejnych i wodociągowych.
 
 

§ 11. W otoczeniu obiektów, urządzeń radiokomunikacyjnych długofalowych i średniofalowych: 1) główne kierunki pomiarowe ustala się zgodnie z § 9 ust. 2, a kierunki pomocnicze ustala się na kierunkach odpowiadających trzem kierunkom zainstalowanych odciągów i trzem kierunkom pomiędzy tymi odciągami,

2) pomocnicze kierunki ustala się dodatkowo pod napowietrznymi liniami energetycznymi,

3) przyjmuje się pierwszy pion pomiarowy w odległości nie większej niż jeden metr od ogrodzenia terenu, na którym zainstalowana jest antena; odległość pomiędzy pionami pomiarowymi wzdłuż danego kierunku pomiarowego nie powinna być większa niż 50 m,

4) na obszarach zabudowanych dodatkowe piony pomiarowe dobiera się na terenie zabudowy - na dziedzińcach, placach, podwórkach, klatkach schodowych i, w miarę możliwości, w pomieszczeniach użytkowych i mieszkalnych, ze szczególnym zwróceniem uwagi na miejsca, w których anteny nadawcze nie są zasłonięte przez budynki.
 
 

§ 12. 1. W otoczeniu obiektów, urządzeń radiokomunikacyjnych krótkofalowych wyposażonych w anteny: 1) spolaryzowane pionowo - kierunki pomiarowe ustala się według zasad określonych w § 11 pkt 1 i 2,

2) spolaryzowane poziomo - główne kierunki pomiarowe ustala się wzdłuż kierunków maksymalnego promieniowania anten, a kierunki pomocnicze - na kierunkach odchylonych o ą30° i ą60° od kierunków maksymalnego promieniowania anten.

2. Jeżeli teren, na którym znajduje się obiekt, urządzenie radiokomunikacyjne krótkofalowe, jest: 1) ogrodzony - pierwszy pion pomiarowy na ustalonym kierunku odbiera się w pobliżu ogrodzenia terenu, w odległości nie mniejszej niż jeden metr od tego ogrodzenia,

2) nie ogrodzony - pierwszy pion pomiarowy przyjmuje się w odległości jednego metra od podstawy masztu anteny.

3. Odległość pomiędzy pionami pomiarowymi wzdłuż kierunków, o których mowa w ust. 1, nie powinna być większa niż 10 metrów.

4. Pomiary kontrolne wzdłuż kierunków, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, wykonuje się do odległości 100 m od anteny lub do odległości określonej zasięgiem występowania promieniowania o dopuszczalnych poziomach.

5. Jeżeli w otoczeniu obiektów, urządzeń radiokomunikacyjnych krótkofalowych znajdują się wzniesienia o wysokościach zbliżonych do wysokości zainstalowania anten, to na tych wzniesieniach wykonuje się dodatkowo pomiary w odległości do 2 km od tych obiektów, urządzeń.

6. W otoczeniu obiektów, urządzeń radiokomunikacyjnych krótkofalowych na terenach zabudowanych pomiary wykonuje się według zasad określonych w § 11 pkt 4.

§ 13. W otoczeniu obiektów, urządzeń radiokomunikacyjnych krótkofalowych, zainstalowanych na budynkach mieszkalnych i użytkowych, pomiary elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego wykonuje się:

1) wzdłuż kierunków, o których mowa w § 12, odpowiednio do rodzaju anteny,

2) w pomieszczeniach przyległych do pomieszczenia, w którym znajduje się nadajnik,

3) w pomieszczeniach znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie nie ekranowanych linii zasilających anteny.