Zabytki z wykopalisk w Grzybowie


Grot krzemienny

Grot krzemienny

Moneta - brakteat guziczkowaty

Moneta - brakteat guziczkowaty
XIIw.

czarka

Czarka

Garnek wczesnośredniowieczny

Garnek

Grot strzały

Zdobiony grot kościany

ofiara zakładzinowa

Naczynie - ofiara zakładzinowa

osełka do ostrzenia narzędzi

Osełka

Do tej pory podczas badań wykopaliskowych grodziska wczesnośredniowiecznego w Grzybowie, znaleziono około 2000 zabytków wydzielonych (rozróżnia się w archeologii 2 podstawowe grupy zabytków wśród zabytków ruchomych - wydzielone i masowe). Zabytki masowe to przede wszystkim ułamki ceramiki (zaleziono ich ok. 1,5 tony - udało się z nich zrekonstruować kilkadziesiąt naczyń) oraz kości zwierzęce (kilkaset kg). Należy tu też wspomnieć o dużych ilościach łusek i kręgów ryb znajdowanych podczas badań. Bardzo interesującym znaleziskiem były łuski śledzia, świadczące o handlu rybami w tym odległym okresie (Grzybowo jest oddalone o ponad 100 km od wybrzeża morskiego).

Narzędzia krzemienne:

Najliczniejszą kategorią zabytków wydzielonych w Grzybowie są zabytki krzemienne (ponad 700). Zabytki krzemienne pochodzą z okresów od mezolitu do neolitu.

Przedmioty wykonane z kości:

Największą grupę zabytków wczesnośredniowiecznych tworzą zabytki wykonane z kości. Wśród nich wymienić należy bardzo liczne szydła kościane (używane min. przy produkcji obuwia), igły oraz mniej liczne tulejki do oprawek noży (nieraz bogato zdobione), groty strzał, oraz grzebienie i ich fragmenty (zwłaszcza bogato zdobione okładziny).

Przedmioty żelazne:

Licznie znajdowane są również przedmioty wykonane z żelaza, które jednak często sprawiają wiele problemów z określeniem ich funkcji (często są bardzo skorodowane). Najliczniejsze są fragmenty noży. Wyjątkowym zabytkiem w tej kategorii jest ozdobna szpila żelazna.

Przedmioty z metali nieżelaznych:

Z tej kategorii zabytków wymienić należy srebrny kabłączek skroniowy, ozdobna tulejka (także srebrna), wyjątkowy przęślik z ołowiu - mógł służyć jako obciążnik prymitywnej wiertarki. W jednym (częściowo do tej pory rozkopanym) obiekcie mieszkalnym znaleziono fragment arabskiej monety zwanej dirchemem (datowana jest na połowę wieku X). Z okresu schyłku osadnictwa na obszarze grodu pochodzi srebrna moneta (brakteat guziczkowaty) datowana na połowę wieku XII. Znaleziono także dwa ołowiane odważniki.

Przedmioty kamienne:

Liczne są też zabytki kamienne wśród których dominują osełki (z kamienia zwanego fyllitem, który był importowany ze śląska) oraz kamienne paciorki (karneol - kamień półszlachetny importowany z basenu morza śródziemnego). Oprócz paciorków wykonanych z kamienia znajdujemy także szklane (często bogato zdobione) i bursztynowe.

Przedmioty gliniane:

Wśród przedmiotów wykonanych z gliny (poza naczyniami) dominują przęsliki tkackie, które były używane w procesie przygotowania przędzy dla warsztatu tkackiego. Niektóre z nich były bogato zdobione. Ciekawymi znaleziskami są też tygielki gliniane, używane w procesie obróbki metali nieżelaznych.

Przedmioty wykonane z materiałów organicznych:

Wśród nielicznych przedmiotów i ich fragmentów z materiałów organicznych (poza zabytkami kościanymi) wymienić należy fr. obuwia i lin. Niestety ta kategoria przedmiotów zachowuje się tylko w wyjątkowych przypadkach. Do najciekawszych zabytków tej kategorii należy zachowana prawie całkowicie strzała z łuku wraz z grotem kościanym. Interesującym zabytkiem jest także fragment (ok. 1/6) koła drewnianego.

Naczynia gliniane:

Dotychczas wydobyliśmy podczas badań jedynie kilka zachowanych w całości małych naczyń glinianych. Większe naczynia (wynika to ze specyfiki materiału) znajdowane są jedynie we fragmentach, z których pracowicie rekonstruujemy całe naczynia. Do bardzo ciekawych eksponatów należy naczynie złożone pod wałem obronnym w ramach tzw. ofiary zakładzinowej - śladu obrzędów i zabiegów magicznych wiążących się z wytyczeniem obwodu umocnień i podjęciem budowy. Do tej pory udało się nam zrekonstruować kilkadziesiąt naczyń różnej pojemności (do kilku litrów).