Anton Moller, Portret patrycjuszki gdańskiej, 1598.
|
|
|
|
|
|
||||
Anton Moller, Portret patrycjuszki gdańskiej, 1598. |
||||
|
|
|
Wystawa "Aurea Porta Rzeczypospolitej", zorganizowana w gdańskim Muzeum Narodowym, przy współpracy Zakładu Historii Sztuki Uniwersytetu Gdańskiego, była najpoważniejszą z dotychczasowych prób ukazania kulturalnych związków Gdańska z Polską na przestrzeni trzech stuleci ( XV XVIII wiek ), kiedy to sztuka tego miasta przeżywała okres swojej największej świetności. Pragnęliśmy w ten sposób uczcić tysiąclecie pierwszej wzmianki o Gdańsku w źródłach pisanych, w "Żywocie Św. Wojciecha", spisanym około 999 roku przez kronikarza Jana Kanapariusza. Odnotowując zdarzenia z roku 997 wymienia on gród w Prusach Gyddanyzc. Ta umownie przyjęta data, która jest pierwszą znaną źródłową wzmianką o Gdańsku, wyznaczyła rok milenium i obchody z nim związane. Nasze Muzeum miało dodatkowo własny jubileusz -125 lat od daty jego założenia. Wystawa w Muzeum Narodowym, zatytułowana "Aurea Porta Rzeczypospolitej", ukazywała najważniejsze aspekty kultury artystycznej i intelektualnej Gdańska w okresie największego rozwoju i świetności miasta., od późnego średniowiecza do schyłku wieku XVIII. Gdańsk Złota Brama Rzeczypospolitej, w dosłownym i symbolicznym znaczeniu, dzięki gospodarczej potędze stymulowanej handlem, materialnym i duchowym bogactwem, stał się wyjątkowym ośrodkiem nauki i sztuki zamawianej przez wykształcone mieszczaństwo o wysokich aspiracjach i niepospolitych gustach. Wystawę urządzono w specjalnie z tego powodu przebudowanych i zmodernizowanych wnętrzach gmachu głównego gdańskiego Muzeum Narodowego ( mieszczącego się w dawnym klasztorze pofranciszkańskim, w którym znajdowało się sławne Gimnazjum Akademickie i Biblioteka Senatu Gdańskiego ). Przedstawiono w problemowych zespołach najwybitniejsze dzieła sztuki gdańskiej, które stanowiły niegdyś ozdobę bogatych domów mieszczańskich, kościołów, budynków użyteczności publicznej, dworów i pałaców w całym kraju. Prezentowaliśmy tutaj również wizerunki obywateli budujących pomyślność Gdańska, ich pasje, umiejętności i zamiłowania. Postaraliśmy się i o to, by zwiedzający naszą wystawę mogli obejrzeć również te dzieła sztuki gdańskiej, które z różnych powodów znalazły się poza granicami Polski. Chcemy przypomnieć, że Gdańsk nie tylko eksportował w głąb Rzeczypospolitej własne, znakomite wyroby artystyczne, lecz czynił to również sprzedając je do innych, często bardzo odległych krajów. Przy okazji podkreślamy rolę ówczesnego Gdańska jako ważnego pośrednika w handlu dziełami najznakomitszych mistrzów europejskich. Wystawa i towarzysząca jej dwuczęściowa publikacja, mają zadanie wyjaśnić, w jaki sposób rozległe kontakty handlowe Gdańska wyrażały się w sferze kultury. W jakim stopniu ten cel osiągnęliśmy, pozostawiamy ocenie tych, którzy wystawę zwiedzili oraz czytelnikom tekstów katalogowych i zbioru esejów. Wystawa, największa spośród wszystkich wystaw zorganizowanych w 125-leciu gdańskiego Muzeum, stała się możliwa dzięki pomocy i zaangażowaniu ze strony wielu osób i instytucji w kraju i za granicami, którym składam serdeczne podziękowania. Szczególne podziękowania kieruję do J.E.ks. Arcybiskupa Tadeusza Gocłowskiego, Metropolity Gdańskiego, którego patronatowi zawdzięczamy pozyskanie do ekspozycji dużej liczby dzieł sztuki sakralnej rozproszonych po kraju. Dziękuję naszemu głównemu sponsorowi Fundacji Stefana Batorego za zapewnienie niezbędnych środków dla pomyślnej realizacji naszego zamierzenia, kierownictwu Sekretariatu Komitetu Organizacyjnego Obchodów 1000-lecia Miasta Gdańska, Prezesowi Rafinerii Gdańskiej S.A., władzom miejskim i wojewódzkim Gdańska oraz p. Profesorowi Tadeuszowi Polakowi, wiceministrowi Kultury i Sztuki, za wszechstronną pomoc. Tadeusz Piaskowski Dyrektor Muzeum Narodowego w Gdańsku |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
