Domy

grdzg150.gif (6601 bytes)
naroz150.gif (28506 bytes)
wsrod150.gif (16287 bytes)
wnetr150.gif (18283 bytes)

    Wzdłuż ulic poprzecznych stało trzynaście rzędów domów. Szkielet  domu budowano z pionowych słupów – łątek, które miały wyżłobione pionowe rowki. W rowkach tych umieszczano końce poziomych, dokładnie do siebie dopasowanych bierwion – sumików, tworzących ściany. Okrągłe łątki narożne i wejściowe wykonane były z sosny, śródścienne prostokątne z dębu. Łątki narożne, wchodzące na około 1 m w ziemię, były płasko ścięte aby nie grzęzły. Dodatkowo zabezpieczano je jeszcze wieńcem kołków.
    Prostokątne, dębowe łątki, utrzymujące konstrukcję dachu, chroniono przed grzęźnięciem tzw. przetyczkami. Były to kołki przechodzące przez otwór przy podstawie słupa i opierające się o poprzecznie ułożone bierwiona.
    Domy stojące w jednym rzędzie miały najczęściej wspólne ściany szczytowe. Średnia powierzchnia domu wynosiła 70 – 90 m2. Chaty miały kształt prostokątny, czasami trapezowy, dopasowany do przebiegu ulic.
    Dachy najprawdopodobniej kryte były trzciną. Konstrukcja dachów opierała się na ścianach oraz pionowych, rozwidlonych u góry słupach, stojących wewnątrz chat. O masywną belkę biegnącą szczytem wspierały się idące ukośnie w dół żerdzie, pełniące rolę krokwi. Do krokwi mocowane były łaty, podtrzymujące poszycie dachu. Od strony północnej, dachy domów były bardziej spadziste, co miało znaczenie w okresie wiosennych roztopów.
    Każdy dom składał się z dwóch części: przedsionka i izby.   Wnętrza chat wyłożone były belkami dębowymi, sosnowymi i brzozowymi. Przedsionek zajmował około 25 % powierzchni domu. Nie odkryto w Biskupinie osobnych budynków gospodarczych, dlatego też można przypuszczać, że w zimie, w przedsionkach, trzymano zwierzęta. W tej części domów przechowywano również sprzęt rolniczy, opał oraz mielone zboże na dużych, kamiennych żarnach.
     W izbie, na lewo od wejścia, znajdowało się łoże – nary, na którym spała cała rodzina. Brak podłogi pod narami może wskazywać na to, że trzymano tam mniejsze zwierzęta. Nad Łożem znajdowało się podstrzesze, gdzie przechowywano zapasy żywności, zboże, siano, opał itp.
    Na prawo od wejścia, bliżej środka izby, mieściło się kamienne palenisko wylepione gliną. Paleniska miały najczęściej kształt okrągły lub owalny o średnicy około 2 m. Wejścia do chat usytuowane były zawsze od strony południowej. Pozwalało to na korzystanie ze światła dziennego oraz ciepła słonecznego.
    Wejścia zastawiano furtami plecionymi z gałęzi. W okresie chłodów uszczelniano je skórami. W każdym domu mieszkała jedna rodzina, składająca się z 7 – 10 osób. Można przyjąć, że około 100 domów w Biskupinie zamieszkiwała społeczność licząca od 700 do 1000 osób.

Powrót do strony poprzedniej