Wierzenia
Próby
rekonstrukcji wierzeń mieszkańców Biskupina wiążą się z wieloma trudnościami.
Zachowane ślady materialne bardzo fragmentarycznie odsłaniają tajemniczy świat
duchów, demonów i królujących wtedy sił przyrody. Na znalezionej ceramice można
natrafić na
symbole obrazujące
słońce. Znak krzyża oraz litery “X” obwiedziony kołem, był symbolem słońca i
wszechświata z jego czterema podstawowymi kierunkami. Znalezisko glinianego,
czteroszprychowego koła, wskazuje na korzystanie w obrzędach kultowych ze słonecznego
wózka. Z kultem tym wiązały się wyobrażenia ptaków, których gliniane figurki
zostały znalezione w czasie wykopalisk. Co do niektórych przedmiotów nie ma pewności,
czy były one stosowane wyłącznie w obrzędach kultowych, czy też stanowiły zabawki
dla dzieci.
Taką podwójną funkcję pełniły chociażby gliniane grzechotki,
które używane częstokroć do bawienia dzieci odstraszały złe moce.
Kultowy charakter miało też ludożerstwo. Chociaż materiał kostny
nie potwierdza w pełni praktyk kanibalistycznych, to znaleziska z innych obiektów
wzniesionych przez ludność kultury łużyckiej wskazują na to jednoznacznie.
Rozpowszechniona była wiara w życie pozagrobowe. Obrazują to
wielkie, liczące niekiedy tysiące grobów cmentarzyska z tego okresu. Cmentarzysko w
Biskupinie, położone na wysoczyźnie po północno – zachodniej stronie jeziora,
zostało przebadane jedynie fragmentarycznie. Odkryto tylko osiem grobów i sto
kilkanaście na cmentarzysku w Gąsawie, lecz nadal, mimo licznych badań poszukiwawczych,
tajemnicą pozostaje miejsce, w którym mieszkańcy Biskupina chowali zmarłych.
Zmarłych zazwyczaj palono na
stosie. Przepalone kości zmarłego zbierano do przygotowanego naczynia – popielnicy.
Popielnicę przykrywano odwróconą do góry dnem misą. Wśród kości ludzkich
znajdowane są czasem w popielnicach kości zwierzęce oraz przepalone i stopione
przedmioty brązowe i żelazne. Znaleziska te wskazują na zwyczaj wyposażania zmarłego
na drogę w zaświaty w jedzenie oraz przedmioty, których używał za życia. Obserwacja
wszystkich materialnych oznak kultu zmarłych pozwala jedynie na częściową
rekonstrukcję wierzeń i zwyczajów z tym związanych.
| Powrót do strony poprzedniej |