 Mur "cegiełkowy" po konserwacji
Odcinek muru fortecznego |
Konserwacja zewnętrznego nowożytnego obwodu murów obronnych Wawelu jest dużym zadaniem, prowadzonym od wielu lat. W latach 1996-98 wykonano konserwację muru tzw. cegiełkowego. Obecna konstrukcja muru wzniesiona została w czasach zaboru austriackiego, lecz na fundamentach muru z czasów Zygmunta Augusta. W latach dwudziestych XX w., równocześnie z przebudową wg projektu prof. Adolfa Szyszko-Bohusza austriackiej bramy fortecznej na obecną bramę zw. Herbową, usunięto krenelaż, a w lico muru wmurowano kamienne "cegiełki", upamiętniające osoby i instytucje, które ofiarowały na odnowę Wawelu znaczniejsze kwoty. Ogółem do 1936 roku ufundowano 6329 cegiełek, jednak tylko część wmurowano. Niestety od dłuższego czasu obserwowane były objawy destrukcji muru i cegiełek. W licznych miejscach lica ceglanego występowały wysolenia, a na cegiełkach złuszczenia, proszkowanie i wżery, prowadzące do zatarcia napisu. Również stan konstrukcyjny muru był na wielu odcinkach zły. Podstawową przyczyną zniszczeń było niewłaściwe odwodnienie stoków północnych wzgórza, pochodzące jeszcze z lat dwudziestych. Podstawowe działania zabezpieczające, jakie podjęto w 1995 roku, polegały na wyeliminowaniu przyczyny tj. właściwym odprowadzeniu wody opadowej i ustabilizowaniu stoku. Zabezpieczenie konstrukcyjne obejmowało przemurowanie wewnętrznej, zdestruowanej strony muru, na najbardziej zniszczonym odcinku wykonanie nowego muru oporowego. Od strony stoku wykonano izolację przeciwwodną. Z uwagi na zakres uszkodzeń zdecydowano zdemontować całe lico zewnętrzne muru i wykonać z nowej cegły, wbudowując ponownie kamienne "cegiełki". Około 2/3 kamiennych elementów można było poddać konserwacji, natomiast 1/3 należało odkuć na nowo (po konserwacji znajduje się w murze łącznie 788 cegiełek). Problem konserwatorski polegał na konieczności odizolowania nowego lica od części rdzeniowej tj. właściwego muru oporowego. Zastosowano w tym zakresie nowoczesną technologię mineralnych szlamów izolacyjnych. Nowe lico zabezpieczono przez impregnację preparatem hydrofobowym. Zakończono również konserwację (z wykonaniem nowego zwieńczenia) ceglanej XIX-wiecznej wieżyczki w narożu muru cegiełkowego i przyległego odcinka muru fortecznego. Przy dalszym odcinku tego muru prowadzone są kolejne prace konserwatorskie. Założenia konserwacji opracował dr Andrzej Fischinger, a projekt konserwatorski arch. Piotr Stępień. Prace budowlane i konserwatorskie zostały na kilka zespołów, z udziałem m.in. konserwatorów mgr Aleksandry Grochal, mgr Katarzyny Dobrzańskiej i mgr Elżbiety Lis-Bieli.
|
