Chyba każdy kto zetknął się z alpinizmem, nawet laik słyszał o Wandzie Rutkiewicz. Była na pewno niezwykłą osobą, zbyt skomplikowaną aby żyć w normalnym świecie. Wybrała Góry za miejsce swego życia. Nie przekreślając oczywiście roli innych pań w rozwoju wspinaczki w Polsce należy oddać sprawiedliwość Wandzie - to ona była siłą napędową kobiecego wspinania. Ktoś nawet powiedział:"Polski himalaizm dzieli się na męski, kobiecy i na Wandę Rutkiewicz."

NAJWAŻNIEJSZE OSIĄGNIECIA GÓRSKIE WANDY:

• 1968 r. - wschodni filar Trollryggenu (1774 m)w Norwegii; pierwsze wejście kobiece
• 1970 r. - Pik Lenina (7134 m), Pamir
• 1972 r. - Noszak (7482 m), Hindukusz
• 1973 r. - filar Eigeru (3970 m), Alpy, przejście w zespole kobiecym
• 1975 r. - Gasherbrum III (7952 m), Karakorum
• 1978 r. - Matterhorn (4477 m), Alpy; przejście północnej ściany zimą w zespole kobiecym
• 1978 r. - Mount Everest (8848 m), Himalaje; pierwsza europejka, pierwsze wejście polskie, trzecia wejście kobiece
• 1985 r. - Aconcagua (6959 m), Andy; doga klasyczna, południową ścianą w stylu alpejskim
• 1985 r. - Nanga Parbat (8125 m), Himalaje, ścianą Diamir w zespole kobiecym
• 1986 r. - K-2 (8611 m), Karakorum, pierwsze wejście kobiece i polskie
• 1987 r. - Shisha Pangma (8047 m), Himalaje
• 1989 r. - Gasherbrum II (8035 m), Karakorum
• 1990 r. - Gasherbrum I (8068 m), Karakorum, wejście kobiece
• 1991 r. - Cho Oyu (8153 m), Himalaje, solo
• 1991 r. - Annapurna (8091 m), Himalaje, południową ścianą, solo

Wracając do początku - ukochała Góry nade wszystko. Jakże inaczej mogłaby odejść jak nie w górach. Nie potępiajmy więc tego. Wspinaczka to nie sposób na śmierć - to sposób na życie. Wanda na pewno nie chciała by żyć nie mogąc byc w górach. Odeszła tak jak żyła - spoczywa zapewne gdzieś w śnieżnym sanktuarium Kankczendzongi. Tam, w drodze na szczyt, widział ją ostatni raz meksykanin Carlos Corsolio 12 maja 1992 roku ...

Więcej o Wandzie Rutkiewicz znajdziecie w książkach:

• "Karawana do marzeń" - Wanda Rutkiewicz, Ewa Matuszewska - fascynująca książka o górkiej karierze Wandy, lektura obowiązkowa
• "Na jednej linie" - Wanda Rutkiewicz - niejako powielenie poprzedniej książki, aczkolwiek warto do niej zajrzeć
• "Więcej o Wandzie Rutkiewicz" - Barbara Rusowicz, Joanna Bandurska - psychologiczny portret Wandy, zaprezentowany w bardzo ciekawej formie wywiadów i opinii, polecam.