 |
Kościół Dominikanów stoi na terenie, gdzie jeszcze przed lokacją miasta istniała duża osada miejska z parafialnym kościołem pod wezwaniem św. Trójcy. Gdy w 1223 roku biskup Iwo Odrowąż sprowadził do Krakowa zakonników dominikańskich, osadził ich przy tym kościele, a parafię przeniesiono do świątyni Mariackiej. Jeszcze w pierwszej połowie XIII wieku powstał zespół dominikańskich zabudowań klasztornych wraz z nowym Kościołem, który rozbudowano i powiększono w XIV i XV wieku. |
 |
W obecnej swej postaci kościół jest trzynawową gotycką bazyliką ceglano - kamienną. Ukryty w neogotyckiej kruchcie wspaniały gotycki portal główny - uważany za najpiękniejszy w Krakowie - zdobią misterne ornamenty o motywach roślinnych, ptaki, figury ludzkie. |
 |
Kościół otacza wieniec otwartych kaplic, pochodzących z różnych epok stylowych. Najładniejsze z nich to kaplica - mauzoleum Myszkowskich i kaplica św. Jacka. Kaplica Myszkowskich - ostatnia w prawej bocznej nawie - fundowana w 1614 roku, wyłożona jest wewnątrz ciemnym marmurem w dwu odcieniach; podniebne kopuły zdobi piękna dekoracja rzeźbiarska. Do kaplicy św. Jacka wchodzi się po białych marmurowych schodach - wewnątrz barokowy sarkofag św. Jacka, stiuki Baltazara Fontany, obraz Tomasza Dolabelli, nadwornego malarza królów z dynastii Wazów oraz malowidła Denkwarta. |
 |
Podczas wielkiego pożaru Krakowa w 1850 roku kościół został poważnie zniszczony, stracił też swe bogate wyposażenie. W prezbiterium zachowała się wspaniała późnogotycka płyta nagrobna zmarłego w 1496 roku Filipa Kallimacha, wybitnego humanisty i przyjaciela króla Olbrachta, wykonana około 1500 roku w norymberskiej pracowni Vischerów według modelu Wita Stwosza. |
 |
W gotyckich krużgankach klasztornych (wejście przez zakrystię lub od ul. Stolarskiej) zachowały się romańskie partie murów pierwszego kościoła; wmurowano tu około 150 nagrobków i tablic epitafialnych zmarłych w minionych wiekach patrycjuszy krakowskich i dostojników kościelnych. Widoczne na nich napisy i wizerunki są niezwykle ciekawe zarówno z punktu widzenia artystycznego jak i kulturowego. Przepiękny klasztorny reflektarz mieści się w dawnym romańskim kościele z XI i XII stulecia; na jednej ze ścian świetnie zachowane malowidło gotyckie z XV wieku. |
