Zabytki Krakowa

Kościół Mariacki

Kościół Mariacki Kościół Mariacki był zawsze główną farą mieszczan krakowskich, którzy nie szczędzili pieniędzy na jego wyposażenie. Historia obecnego kościoła sięga początków XIV wieku, kiedy na miejscu kamiennej bazyliki z XIII wieku zaczęto wznosić ceglany gotycki kościół z dwiema wieżami. W drugiej połowie XIV wieku dobudowano strzeliste prezbiterium, a następnie zburzono stary i wzniesiono nowy korpus kościoła. Podwyższono również północną wieżę i nakryto ją wspaniałym gotyckim hełmem, który swój dzisiejszy kształt otrzymał w 1478 roku. Niższa wieża, nakryta hełmem późnorenesansowym, jest dzwonnicą kościoła; najstarszy z dzwonów liczy ponad pięćset lat. W dzisiejszej postaci kościół jest gotycką trzynawową bazyliką, z sześcioma otwartymi do wewnątrz kaplicami, dwiema wieżami i ośmiobocznym prezbiterium.
Kościół Mariacki Wyższa wieża kościoła służyła zawsze jako strażnica miejska. W średniowieczu czuwający na niej dniem i nocą trębacz dawał hejnałem sygnał do zamknięcia lub otwarcia bram w murach miejskich, a także gdy dostrzegł pożar lub zbliżającego się wroga. Tradycja ta podtrzymywana jest w Krakowie do dzisiaj - co godzinę strażnik na wieży gra średniowieczny hejnał, o godzinie 12 w południe transmitowany przez radio na całą Polskę. Z przepiękną melodią hejnału związana jest jedna z najstarszych legend Krakowa. Opowiada ona, że gdy na Kraków w XIII wieku napadli Tatarzy, strażnik czuwający na wieży kościoła pierwszy dostrzegł zbliżającego się wroga, ale gdy zaczął trąbić na alarm, dosięgła go strzała tatarskiego wojownika i trębacz nie dokończył już swojej melodii... Dlatego, na pamiątkę tego wydarzenia, hejnał z wieży Mariackiej urywa się w połowie frazy.
Kościół Mariacki Wejście do kościoła prowadzi przez piękną późnobarokową kruchtę, zbudowaną w XIII wieku według projektu znakomitego architekta włoskiego, Franciszka Placidiego. Wnętrze do świątyni wypełnione jest dziełami sztuki o wielkiej wartości artystycznej; większość wyposażenia pochodzi z okresu baroku. Obecna polichromia kościoła wykonana została z końcem XIX wieku przez Jana Matejkę i współpracujących z nim malarzy: Stanisława Wyspiańskiego i Józefa Mehoffera. W ogromnych oknach prezbiterium zachowały się piękne gotyckie witraże z XIV wieku.
Ołtarz Wita Stwosza Wspaniały ołtarz główny - słynne dzieło Wita Stwosza - powstał w latach 1477 - 1489. Jest to jeden z największych i najpiękniejszych ołtarzy gotyckich w Europie. Wykonany w całości z drewna lipowego, ma kształt ogromnej szafy z ruchomymi skrzydłami. Rzeźby ołtarza, polichromowane i bogato złocone przedstawiają sceny z Pisma Świętego. Tematem głównym ołtarza jest Zaśnięcie Matki Boskiej. Pełne ekspresji i patosu postacie wyrzeźbione są z wielkim realizmem, artysta odtworzył najdrobniejsze nawet szczegóły, możliwe do zobaczenia tylko z bliska. Podczas II wojny światowej hitlerowscy okupanci wywieźli bezcenne dzieło sztuki do Niemiec i ukryli w Norymberdze. Odzyskany po wojnie ołtarz poddano starannej konserwacji i umieszczono na dawnym miejscu.

Dziełem Wita Stwosza jest również piękny kamienny krucyfiks w ołtarzu południowej nawy kościoła; pod wpływem rzeźb stwoszowskich powstał około 1473 roku ogromny krucyfiks na belce tęczowej, oddzielającej nawę główną od prezbiterium.
Fontanna Placyk pomiędzy kościołem Mariackim a kościołem świętej Barbary - plac Mariacki - powstał na miejscu dawnego cmentarza parafialnego. Zaułek ten jest jednym z najbardziej romantycznych zakątków Krakowa. Szczególnego uroku nabiera zwłaszcza późnym wieczorem, gdy w ciszy rozlega się średniowieczny hejnał z wieży Mariackiej.

Przy bocznym wejściu do kościoła Mariackiego zachowały się od czasów średniowiecza żelazne uchwyty, czyli kuny, w które zakuwano pijaków i gorszycieli, skazując ich w ten sposób na publiczną hańbę. Stojąca pośrodku placu studzienka jest darem krakowskich rzemieślników z 1958 roku. Zdobiąca ją figura jest kopią jednej z rzeźb w ołtarzu Wita Stwosza.

Powrót