STRADOM I KAZIMIERZ

Historia tych starych dzielnic Krakowa siega bardzo dawnych czasów. Stradom był średniowieczną osada zamieszkałą głównie przez rzemieślników, zaś Kazimierz odrębnym, niezalerznym miastem, lokowanym w 1335 roku na prawie magdeburskim przez króla Kazimierza Wielkiego, który nadał mu również swoje imię jako nazwę. Miasto Kazimierz, usytuowane między dwoma korytami Wisły, wytyczone zostało na planie szachownicowym, przypominajacym założenia urbanistyczne średniowiecznego Krakowa. Pośrodku wielkiego rynku, którego część zajmuje dzisiejszy plac Wolnica, wzniesiono ratusz, kramy, postrzygalnie sukna i wagę miejską. Miasto otoczono pojedynczym murem obronnym. W pobliżu murów miejskich Kazimierz Wielki rozpoczął wznosić budynki dla założonego przez siebie uniwersytetu, ale po jego śmierci przerwano te prace na zawsze.

Na początku XV wieku przyłączono do Kazimierza sąsiadującą z nim osadę Stradom, która jednak nadal zachowała pewną odrębność. Na skutek różnych przyczyn, a zwłaszcza klęsk powodzi, miasto nie zdołało się należycie rozwinąć i w końcu podupadło, choć jako samodziely organizm miejski przetrwało do roku 1802, kiedy ostatecznie połączone zostało z Krakowem jako jedna z jego dzielnic.